Yaşlılık Algısı ve Yaşlılığa İlişkin Görüşler: Sağlık Yönetimi Öğrencileri Üzerine Nitel Bir İnceleme

Abstract

Nüfusun giderek yaşlanması, yaşlı bireylere sunulan sağlık hizmetlerinin niteliğini ve bu hizmetleri planlayacak profesyonellerin yaşlılığa ilişkin bakış açılarını daha önemli hale getirmektedir. Bu araştırmanın amacı, sağlık yönetimi bölümü öğrencilerinin yaşlılık algılarını ve yaşlılığa ilişkin görüşlerini nitel bir yaklaşımla incelemektir. Araştırma, amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen 56 sağlık yönetimi öğrencisi ile yürütülmüştür. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve nitel içerik analizi yöntemi kullanılarak MAXQDA programı ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda toplam 502 kod elde edilmiş; bulgular yaşlılık hayatına yönelik beklentiler, yaşlılıkla ilgili algılanan sorunlar, yaşlanmaya yönelik tutumlar ve yaşlılık metaforları olmak üzere dört ana tema altında toplanmıştır. Katılımcılar yaşlılığı yalnızca biyolojik değişimlerle açıklamamış; bağımsızlığın korunması, aktif yaşamın sürdürülmesi, psikolojik iyi oluş, sosyal katılım ve yaşam kalitesi gibi boyutları da yaşlılık sürecinin önemli bileşenleri olarak değerlendirmiştir. Bununla birlikte sağlık sorunları, bağımlılık, yalnızlık ve sosyal izolasyon yaşlılığa ilişkin temel kaygılar arasında öne çıkmıştır. Yaşlılığa yönelik metaforlar ise öğrencilerin yaşlılığı hem bilgelik ve deneyimle hem de kırılganlık ve işlev kaybıyla ilişkilendirdiğini göstermiştir. Bulgular, sağlık yönetimi öğrencilerinin yaşlılık algısının biyomedikal bakış açısının ötesine geçtiğini ve biyopsikososyal yaklaşım ile büyük ölçüde örtüştüğünü ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda sağlık yönetimi eğitiminde yaşlı hakları, yaş ayrımcılığı, aktif ve sağlıklı yaşlanma ile yaşlı dostu hizmet modellerine yönelik eğitim içeriklerinin güçlendirilmesi önerilmektedir.

Keywords

• Yaşlılık
• Yaşlanma
• Yaşlılık Algısı
• Sağlık Yönetimi
• Nitel İçerik Analizi.

Ethical Statement

Bu araştırma makalesinin verileri İstanbul Gelişim Üniversitesi Etik Kurulu’nun “18.03.2026” tarihli ve “2026-04” sayılı toplantısında alınan karar izniyle elde edilmiştir.

Perception of Ageing and Views on Old Age: A Qualitative Study on Health Management Students

Abstract

Population ageing has increased the importance of both the quality of health services provided for older adults and the perspectives of future health professionals who will be responsible for planning these services. This study aimed to explore health management students’ perceptions of ageing and their views on old age through a qualitative research approach. The study was conducted with 56 undergraduate students selected using purposive sampling. Data were collected through a semi-structured interview form developed by the researcher and analysed using qualitative content analysis with MAXQDA software. A total of 502 codes were generated and organised into four main themes: expectations for old age, perceived problems related to old age, attitudes towards ageing, and metaphors of old age. Participants described ageing not only as a biological process but also as a period associated with maintaining independence, active living, psychological well-being, social participation, and quality of life. At the same time, health problems, dependency, loneliness, and social isolation emerged as the main concerns associated with ageing. The metaphors used by the participants reflected both positive meanings, such as wisdom and life experience, and negative meanings, including frailty and functional decline. Overall, the findings indicate that health management students approach ageing from a broader biopsychosocial perspective rather than a purely biomedical one. The findings also highlight the need to strengthen educational content related to older adults’ rights, ageism, healthy and active ageing, and age-friendly health services within health management curricula.

Keywords

• Old Age
• Ageing
• Perception of Ageing
• Health Management
• Qualitative Content Analysis.

Ethical Statement

The data for this research article were collected pursuant to the decision approved by the Istanbul Gelişim University Ethics Committee at its meeting dated “March 18, 2026” and numbered “2026-04.”

References

1. Adıgüzel, Y. Y., Gencer, S., İlhan, N., & Aştı, T. (2026). The relationships between frailty and depression, loneliness, and self-neglect in older adults: A cross-sectional study. Archives of Psychiatric Nursing, 60, 151997. https://doi.org/10.1016/j.apnu.2025.151997.
2. Akbayrak, E., & Aysan, Ü. (2022). Yaşlı perspektifiyle yerinde ve başarılı yaşlanma. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 22(55), 399-427. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.1053840.
3. Aközer, M., Nuhrat, C., & Say, Ş. (2011). Türkiye’de yaşlılık dönemine ilişkin beklentiler araştırması. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 27(27), 103-128. https://doi.org/10.21560/spcd.73482
4. Aksan, G., & Elnabarawy, K. (2024). İnanç pratiklerinin dönüşümüne dair sosyolojik çıkarımlar: Yoga deneyimi üzerine nitel bir araştırma. İmgelem, 15, 205-238. https://doi.org/10.53791/imgelem.1564471
5. Aksoy Özkan, T. & Keleşoğlu, F. (2024). Gerontolojik sosyal hizmet perspektifinden yaşlılığa ait kavram ve sorunlar. Toplumsal Politika Dergisi, 5(1), 1-17. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tpd
6. Alpay, A. H. (2025). Kültürel gerontoloji: Başarılı yaşlanmanın kuramsal okuması. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi (YSAD), 18(2), 107-119. https://doi.org/10.46414/yasad.1801813
7. Altun, Z. (2021). Yaşlılara yönelik sosyal politikalar ve sosyal hizmetler: Sivil toplum kuruluşları üzerinden bir değerlendirme. Toplumsal Politika Dergisi, 2(1), 30-44. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tpd
8. Arslanoğlu, Y. (2026). Yaşlılarda fiziksel aktivitenin sağlıklı yaşlanma ve dirençlilik üzerine etkisi. Resilience, 9(2), 293-301. https://doi.org/10.32569/resilience.1636461

9. Ashikali, E.-M., Ludwig, C., Mastromauro, L., Périvier, S., Tholomier, A., Ionita, I., Graf, C., & Busnel, C. (2023). Intrinsic capacities, functional ability, physiological systems, and caregiver support: A targeted synthesis of effective interventions and international recommendations for older adults. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(5), 4382. https://doi.org/10.3390/ijerph20054382
10. Beyer, J. L., Dix, E., Husain-Krautter, S., & Kyomen, H. H. (2024). Enhancing brain health and well-being in older adults: Innovations in lifestyle interventions. Current Psychiatry Reports, 26(8), 405-412. https://doi.org/10.1007/s11920-024-01513-4
11. Çifçili, S. (2012). Aktif yaşlanma: Fiziksel boyut. The Journal of Turkish Family Physician, 3(1), 6-12.
12. Dalmaz, M. (2025). Sosyal hizmette geriatrik logoterapi: Yaşlılarda anlam arayışına yönelik yenilikçi yaklaşımlar. Geriatrik Bilimler Dergisi, 8(1), 57-71. https://doi.org/10.47141/geriatrik.1551088
13. Dalmaz, M., & Karaağaç, H. (2025). Türkiye’de yaşlı hizmetlerinin gelişimi: BM sağlıklı yaşlanma on yılı bağlamında bir değerlendirme. Türkiye Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 9(1), 79-94. https://doi.org/10.55109/tushad.1696980
14. Demircan, E., Çelik, S., Gürer, Z., Özdurak Sıngın, R. H., & Tufan, İ. (2024). Tıpta gerontoloji eğitimi: Önemi ve potansiyel faydaları. Turkish Journal of Healthy Aging Medicine, 1(1). https://doi.org/10.5281/zenodo.10800329
15. Ekwonye, A. U., Malek, A., Farah, I., Nguyen, S., Chonyi, T., Ponce-Diaz, V., & Hearst, M. (2023). Aging is beautiful and graceful: exploring college students’ perceptions of aging, older adults, and future older selves. Educational Gerontology, 49(9), 803-816. https://doi.org/10.1080/03601277.2022.2164642
16. Elo, S., & Kyngäs, H. (2008). The qualitative content analysis process. Journal of advanced nursing, 62(1), 107-115. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2007.04569.x
17. Estebsari, F., Dastoorpoor, M., Khalifehkandi, Z. R., Nouri, A., Mostafaei, D., Hosseini, M., ... & Aghababaeian, H. (2020). The concept of successful aging: A review article. Current Aging Science, 13(1), 4-10. https://doi.org/10.2174/1874609812666191023130117
18. Goodarzi, S., Teymouri Athar, M. M., Beiky, M., Fathi, H., Nakhaee, Z., Omran, S. P., & Shafiee, A. (2024). Effect of physical activity for reducing anxiety symptoms in older adults: a meta-analysis of randomized controlled trials. BMC Sports Science, medicine & rehabilitation, 16(1), 153. https://doi.org/10.1186/s13102-024-00947-w
19. Hsieh, H. F., & Shannon, S. E. (2005). Three approaches to qualitative content analysis. Qualitative Health Research, 15(9), 1277-1288. https://doi.org/10.1177/1049732305276687
20. Kalaycı, I., Özkul, M., & Tuna Uysal, M. (2021). Yaşlı bakım istihdamında yaşlanma ve yaşlılık algısı. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(1), 146-170. https://doi.org/10.30798/makuiibf.795176
21. Meehan, D. E., Grunseit, A., Condie, J., HaGani, N., & Merom, D. (2023). Social-ecological factors influencing loneliness and social isolation in older people: A scoping review. BMC geriatrics, 23(1), 726. https://doi.org/10.1186/s12877-023-04418-8
22. Rowe, J. W., & Kahn, R. L. (2000). Successful aging and disease prevention. Advances in Renal Replacement Therapy, 7(1), 70-77.
23. Sarı, K., & Çayır Yılmaz, M. (2025). Yaşlı bireylere bakım verenlerde yaşlılık dönemi korkusu ve ölüm kaygısı. Geriatrik Bilimler Dergisi, 8(1), 10-19. https://doi.org/10.47141/geriatrik.1572604
24. Suh, M., Kim, D. H., Cho, I., & Ham, O. K. (2023). Age and gender differences in fall-related factors affecting community-dwelling older adults. The Journal of Nursing Research: JNR, 31(2), e270. https://doi.org/10.1097/jnr.0000000000000545
25. Sütçü, S. & Kalaycı, E. (2023). Türkiye’de 65 yaş üstü kişilerin yaşlılık değerlendirmeleri: Doğu Karadeniz örneği. Sosyal Sağlık Dergisi, 3(2), 52-68. https://izlik.org/JA93YX67BM
26. Temizkan Sekizler, E., & Ünsal Atan, Ş. (2023). Yaşlılık ve cinsel sağlık. Geriatrik Bilimler Dergisi, 6(1), 52-59. https://doi.org/10.47141/geriatrik.1177354
27. Ünalan, P. C. (2012). Aktif yaşlanma: Bilişsel ve sosyal boyut. The Journal of Turkish Family Physician, 3(1), 13-17.
28. Varışlı, B., & Gültekin, T. (2025). Akışkan yaşlılık: Post-modern toplumda yaşlılığı yeniden düşünmek. Beykoz Akademi Dergisi, 13(1), 262-276. https://doi.org/10.14514/beykozad.1553542
29. Vural, R., Özen, M., & Yazıcı, S. (2018). Başarılı yaşlanma algısı: Farklı yaş gruplarından bireylerin yaşlılığa bakışı. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 27(5), 305-316. https://izlik.org/JA83NC46TT
30. Wang, S., Lin, J., Kuang, L., Yang, X., Yu, B., & Cui, Y. (2024). Risk factors for social isolation in older adults: A systematic review and meta-analysis. Public Health Nursing (Boston, Mass.), 41(2), 200-208. https://doi.org/10.1111/phn.13266
31. Yetiş, G., & Gürbüz, P. (2018). Sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu öğrencilerinin yaşlılık kavramı ve yaşlılar hakkındaki düşüncelerinin belirlenmesi. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 11(1), 26-33. https://izlik.org/JA86NX34GM
32. Zaninotto, P., Maharani, A., & Di Gessa, G. (2024). Vision and hearing difficulties and life expectancy without ADL/IADL limitations: Evidence from the English Longitudinal Study of Ageing and the Health and Retirement Study. The Journals of Gerontology: Series A, 79(2), glad136. https://doi.org/10.1093/gerona/glad136
33. Zheng, J., & Yan, L. (2024). The impact of widowhood on the mental health of older adults and the buffering effect of social capital. Frontiers in Public Health, 12, Article 1385592. https://doi.org/10.3389/fpubh.2024.1385592
34. Zheng, J., Xu, J., & Liu, D. (2024). The effect of activities of daily living on anxiety in older adult people: The mediating role of social participation. Frontiers in Public Health, 12, Article 1450826. https://doi.org/10.3389/fpubh.2024.1450826