Research Article

Taşıyıcı Gebelik ve İnsan Hakları İlişkisindeki Güncel Soru ve Sorunlar: Global Bir Çerçeve

Volume: 9 Number: 2 September 30, 2024
TR EN

Taşıyıcı Gebelik ve İnsan Hakları İlişkisindeki Güncel Soru ve Sorunlar: Global Bir Çerçeve

Abstract

İnsan hakları düşüncesi ve insan hakları hukukuyla ele alınacak olduğunda taşıyıcı gebelik, bu yönteme erişimi olan, bu yöntemi sunan, bu yöntemden faydalanan ve bu yöntem sonucunda dünyaya gelen kişiler adına uyandırdığı etik sorular ve doğurduğu pratik sorunlar bakımından problemli bir konumda yer almaktadır. Bu çalışmada, taşıyıcı gebeliğin farklı boyutları hesaba katılarak, dünya genelindeki seyrinin ve konuya ilişkin yasal düzenlemelerin konu edinilmesinin ardından, taşıyıcı gebelik ve insan hakları tartışmalarında gelinen son noktayı ortaya koyan güncel bir çerçeve çizilmektedir. Çalışma, taşıyıcı gebelik uygulamasının farklı tarafları olan kadınlar, ebeveyn adayları ve çocuklar açısından konu olabilecek insan hakları soru ve başlıklarını ortaya koymakta ve böylelikle konunun insan hakları bakımından kaçınılmaz olarak ortaya çıkan çok boyutlu doğasını konu edinmektedir. Bu bakımdan çalışma, taşıyıcı gebelik pratiğini etik olarak doğrulamayı ya da yanlışlamayı hedeflemenin ötesinde, konuya ilişkin problem arz eden farklı noktalara, insan hakları argümanlarıyla yaklaşırken seçilebilecek olan yolların bir ön-izlemesini sunmayı amaçlamaktadır. Geride bıraktığımız yıllarda taşıyıcı gebelik konusunun belirli sayıda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararına da konu olabilmiş olması gerçeğini hesaba katarak çalışma, bunlar arasından, taşıyıcı gebelik konusundan doğan sorunları ihtiva etmek bakımından görece komplike unsurlar barındırıyor olması nedeniyle, güncel tarihli olan bir kararı, eleştirel bir süzgeçten ele almaktadır.

Keywords

References

  1. ADELINE, Allen, “Surrogacy and Limitations to Freedom of Contract: Toward Being More Fully Human”, Harvard Journal of Law & Public Policy, 2018, C. 41, S. 3, s. 754-806.
  2. ALLEN, Anita L., “Surrogacy, Slavery, and the Ownership of Life”, Harvard Journal of Law & Public Policy, 1990, C. 13, s. 139-149.
  3. AĞAOĞLU Cahit, “Karşılaştırmalı Hukukta Sınıraşan Taşıyıcı Annelik ile Taşıyıcı Anneden Doğan Çocukların Yasal Anne-Babalığının Kazanılma Sorunu”, MHB, 2020, C. 40, S. 1, s. 437-480.
  4. AYDIN, Melike Belkıs, “Yapay Döllenme Tekniklerinin Soybağı Hukuku ve Kişilik Hakkı Bakımından Sonuçları”, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, YÖK Tez, 2013.
  5. A Preliminary Report on the Issues From International Surrogacy Arrangements, Preliminary Document No 10, 2012, Permanent Bureau of the Hague Conference on Private International Law (çevrimiçi) https://assets.hcch.net/docs/d4ff8ecd-f747-46da-86c3-61074e9b17fe.pdf, E.T.: 01.06.2024.
  6. BANDELLI, Daniela, “Feminism and Gestational Surrogacy Theoretical Reconsiderations in the Name of the Child and the Woman”, Italian Sociological Review, 2019, C. 9, S. 3, s. 345-361.
  7. BESSON, Samantha, “Enforcing The Child’s Right To Know Her Origins: Contrasting Approaches Under The Convention On The Rights Of The Child And The European Convention On Human Rights”, International Journal of Law, Policy and the Family, 2007, C. 21, s. 137–159.
  8. BRACKEN, Lydia, “Cross Border Surrogacy Before the European Court of Human Rights, Analysis of Valdis Fjölnisdóttir”, European Journal of Health Law, 2022, C. 29, s. 194-216.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Law and Humanities

Journal Section

Research Article

Authors

Publication Date

September 30, 2024

Submission Date

June 26, 2024

Acceptance Date

August 29, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 9 Number: 2

APA
Çelik, E. (2024). Taşıyıcı Gebelik ve İnsan Hakları İlişkisindeki Güncel Soru ve Sorunlar: Global Bir Çerçeve. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 9(2), 395-433. https://doi.org/10.58733/imhfd.1545349
AMA
1.Çelik E. Taşıyıcı Gebelik ve İnsan Hakları İlişkisindeki Güncel Soru ve Sorunlar: Global Bir Çerçeve. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2024;9(2):395-433. doi:10.58733/imhfd.1545349
Chicago
Çelik, Elif. 2024. “Taşıyıcı Gebelik Ve İnsan Hakları İlişkisindeki Güncel Soru Ve Sorunlar: Global Bir Çerçeve”. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 9 (2): 395-433. https://doi.org/10.58733/imhfd.1545349.
EndNote
Çelik E (September 1, 2024) Taşıyıcı Gebelik ve İnsan Hakları İlişkisindeki Güncel Soru ve Sorunlar: Global Bir Çerçeve. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 9 2 395–433.
IEEE
[1]E. Çelik, “Taşıyıcı Gebelik ve İnsan Hakları İlişkisindeki Güncel Soru ve Sorunlar: Global Bir Çerçeve”, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 9, no. 2, pp. 395–433, Sept. 2024, doi: 10.58733/imhfd.1545349.
ISNAD
Çelik, Elif. “Taşıyıcı Gebelik Ve İnsan Hakları İlişkisindeki Güncel Soru Ve Sorunlar: Global Bir Çerçeve”. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 9/2 (September 1, 2024): 395-433. https://doi.org/10.58733/imhfd.1545349.
JAMA
1.Çelik E. Taşıyıcı Gebelik ve İnsan Hakları İlişkisindeki Güncel Soru ve Sorunlar: Global Bir Çerçeve. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2024;9:395–433.
MLA
Çelik, Elif. “Taşıyıcı Gebelik Ve İnsan Hakları İlişkisindeki Güncel Soru Ve Sorunlar: Global Bir Çerçeve”. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 9, no. 2, Sept. 2024, pp. 395-33, doi:10.58733/imhfd.1545349.
Vancouver
1.Elif Çelik. Taşıyıcı Gebelik ve İnsan Hakları İlişkisindeki Güncel Soru ve Sorunlar: Global Bir Çerçeve. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2024 Sep. 1;9(2):395-433. doi:10.58733/imhfd.1545349

Cited By