Araştırma Makalesi

Taşıyıcı Gebelik ve İnsan Hakları İlişkisindeki Güncel Soru ve Sorunlar: Global Bir Çerçeve

Cilt: 9 Sayı: 2 30 Eylül 2024
PDF İndir
TR EN

Taşıyıcı Gebelik ve İnsan Hakları İlişkisindeki Güncel Soru ve Sorunlar: Global Bir Çerçeve

Öz

İnsan hakları düşüncesi ve insan hakları hukukuyla ele alınacak olduğunda taşıyıcı gebelik, bu yönteme erişimi olan, bu yöntemi sunan, bu yöntemden faydalanan ve bu yöntem sonucunda dünyaya gelen kişiler adına uyandırdığı etik sorular ve doğurduğu pratik sorunlar bakımından problemli bir konumda yer almaktadır. Bu çalışmada, taşıyıcı gebeliğin farklı boyutları hesaba katılarak, dünya genelindeki seyrinin ve konuya ilişkin yasal düzenlemelerin konu edinilmesinin ardından, taşıyıcı gebelik ve insan hakları tartışmalarında gelinen son noktayı ortaya koyan güncel bir çerçeve çizilmektedir. Çalışma, taşıyıcı gebelik uygulamasının farklı tarafları olan kadınlar, ebeveyn adayları ve çocuklar açısından konu olabilecek insan hakları soru ve başlıklarını ortaya koymakta ve böylelikle konunun insan hakları bakımından kaçınılmaz olarak ortaya çıkan çok boyutlu doğasını konu edinmektedir. Bu bakımdan çalışma, taşıyıcı gebelik pratiğini etik olarak doğrulamayı ya da yanlışlamayı hedeflemenin ötesinde, konuya ilişkin problem arz eden farklı noktalara, insan hakları argümanlarıyla yaklaşırken seçilebilecek olan yolların bir ön-izlemesini sunmayı amaçlamaktadır. Geride bıraktığımız yıllarda taşıyıcı gebelik konusunun belirli sayıda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararına da konu olabilmiş olması gerçeğini hesaba katarak çalışma, bunlar arasından, taşıyıcı gebelik konusundan doğan sorunları ihtiva etmek bakımından görece komplike unsurlar barındırıyor olması nedeniyle, güncel tarihli olan bir kararı, eleştirel bir süzgeçten ele almaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ADELINE, Allen, “Surrogacy and Limitations to Freedom of Contract: Toward Being More Fully Human”, Harvard Journal of Law & Public Policy, 2018, C. 41, S. 3, s. 754-806.
  2. ALLEN, Anita L., “Surrogacy, Slavery, and the Ownership of Life”, Harvard Journal of Law & Public Policy, 1990, C. 13, s. 139-149.
  3. AĞAOĞLU Cahit, “Karşılaştırmalı Hukukta Sınıraşan Taşıyıcı Annelik ile Taşıyıcı Anneden Doğan Çocukların Yasal Anne-Babalığının Kazanılma Sorunu”, MHB, 2020, C. 40, S. 1, s. 437-480.
  4. AYDIN, Melike Belkıs, “Yapay Döllenme Tekniklerinin Soybağı Hukuku ve Kişilik Hakkı Bakımından Sonuçları”, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, YÖK Tez, 2013.
  5. A Preliminary Report on the Issues From International Surrogacy Arrangements, Preliminary Document No 10, 2012, Permanent Bureau of the Hague Conference on Private International Law (çevrimiçi) https://assets.hcch.net/docs/d4ff8ecd-f747-46da-86c3-61074e9b17fe.pdf, E.T.: 01.06.2024.
  6. BANDELLI, Daniela, “Feminism and Gestational Surrogacy Theoretical Reconsiderations in the Name of the Child and the Woman”, Italian Sociological Review, 2019, C. 9, S. 3, s. 345-361.
  7. BESSON, Samantha, “Enforcing The Child’s Right To Know Her Origins: Contrasting Approaches Under The Convention On The Rights Of The Child And The European Convention On Human Rights”, International Journal of Law, Policy and the Family, 2007, C. 21, s. 137–159.
  8. BRACKEN, Lydia, “Cross Border Surrogacy Before the European Court of Human Rights, Analysis of Valdis Fjölnisdóttir”, European Journal of Health Law, 2022, C. 29, s. 194-216.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk ve Beşeri Bilimler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2024

Gönderilme Tarihi

26 Haziran 2024

Kabul Tarihi

29 Ağustos 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çelik, E. (2024). Taşıyıcı Gebelik ve İnsan Hakları İlişkisindeki Güncel Soru ve Sorunlar: Global Bir Çerçeve. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 9(2), 395-433. https://doi.org/10.58733/imhfd.1545349
AMA
1.Çelik E. Taşıyıcı Gebelik ve İnsan Hakları İlişkisindeki Güncel Soru ve Sorunlar: Global Bir Çerçeve. İMHFD. 2024;9(2):395-433. doi:10.58733/imhfd.1545349
Chicago
Çelik, Elif. 2024. “Taşıyıcı Gebelik ve İnsan Hakları İlişkisindeki Güncel Soru ve Sorunlar: Global Bir Çerçeve”. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 9 (2): 395-433. https://doi.org/10.58733/imhfd.1545349.
EndNote
Çelik E (01 Eylül 2024) Taşıyıcı Gebelik ve İnsan Hakları İlişkisindeki Güncel Soru ve Sorunlar: Global Bir Çerçeve. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 9 2 395–433.
IEEE
[1]E. Çelik, “Taşıyıcı Gebelik ve İnsan Hakları İlişkisindeki Güncel Soru ve Sorunlar: Global Bir Çerçeve”, İMHFD, c. 9, sy 2, ss. 395–433, Eyl. 2024, doi: 10.58733/imhfd.1545349.
ISNAD
Çelik, Elif. “Taşıyıcı Gebelik ve İnsan Hakları İlişkisindeki Güncel Soru ve Sorunlar: Global Bir Çerçeve”. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 9/2 (01 Eylül 2024): 395-433. https://doi.org/10.58733/imhfd.1545349.
JAMA
1.Çelik E. Taşıyıcı Gebelik ve İnsan Hakları İlişkisindeki Güncel Soru ve Sorunlar: Global Bir Çerçeve. İMHFD. 2024;9:395–433.
MLA
Çelik, Elif. “Taşıyıcı Gebelik ve İnsan Hakları İlişkisindeki Güncel Soru ve Sorunlar: Global Bir Çerçeve”. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 9, sy 2, Eylül 2024, ss. 395-33, doi:10.58733/imhfd.1545349.
Vancouver
1.Elif Çelik. Taşıyıcı Gebelik ve İnsan Hakları İlişkisindeki Güncel Soru ve Sorunlar: Global Bir Çerçeve. İMHFD. 01 Eylül 2024;9(2):395-433. doi:10.58733/imhfd.1545349

Cited By