Review

YAPAY ZEKÂ VE SİYASET: DİJİTAL ÇAĞDA SİYASAL DÖNÜŞÜM

Volume: 14 Number: 2 December 31, 2025
TR EN

YAPAY ZEKÂ VE SİYASET: DİJİTAL ÇAĞDA SİYASAL DÖNÜŞÜM

Abstract

Yapay Zekâ (YZ), dijital çağın yeni mimarı olarak, öğrenme, karar alma ve strateji geliştirme gibi ileri düzey özellikleriyle hayatın her alanında köklü değişim ve dönüşümler yaratma potansiyeline sahip bir teknoloji olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, YZ’nin siyasal dönüşüm sürecindeki rolünü yönetişim, demokrasi ve küresel siyaset eksenleri çerçevesinde analiz ederek, teknolojinin siyasal sistemler üzerinde yarattığı fırsatlar ve tehditler arasındaki gerilimi sistematik olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, YZ’nin yalnızca teknolojik bir yenilik değil, aynı zamanda demokratik normları, güç ilişkilerini ve küresel dengeleri yeniden şekillendiren stratejik bir unsur olduğu ileri sürülmektedir. Literatür taraması, mevcut politika uygulamaları ve güncel örnekler üzerinden gerçekleştirilen analizin bulgularına göre YZ, siyasal yönetişimde veri odaklı karar alma süreçlerini güçlendirerek politika tasarımında verimlilik artışı sağlamakta, ancak algoritmik önyargılar ve hesap verebilirlik eksikliği nedeniyle demokratik meşruiyeti tehdit edebilmektedir. Demokrasi alanında YZ, siyasal katılımı teşvik ederken, deepfake teknolojileri ve mikro hedefleme gibi araçlarla dezenformasyonu artırarak kamuoyunu manipüle etme riski taşımaktadır. Küresel siyasette ise YZ, dijital diplomasiyi hızlandırırken, teknolojik üstünlük arayışı jeopolitik rekabeti yoğunlaştırmakta ve güç asimetrilerini derinleştirmektedir. Sonuç olarak, YZ’nin derin siyasal etkisi, bu teknolojinin hem yenilikçi bir araç hem de risk kaynağı olarak dikkatle yönetilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, YZ'nin demokratik değerlerle uyumlu kullanımının ancak şeffaf düzenlemeler, etik standartlar ve çok taraflı yönetişim mekanizmalarıyla mümkün olabileceğini göstermektedir. Bu dönüşümün yönetimi, teknolojik determinizmi reddeden, insan merkezli ve eleştirel bir yaklaşım gerektirmektedir.

Keywords

Yapay Zekâ (YZ), Dijital Siyaset, Demokrasi, Siyasal Dönüşüm

References

  1. Acemoğlu, D., & Johnson, S. (2023). İktidar ve teknoloji (1. baskı). Doğan Kitap.
  2. Adam, M., & Hocquard, C. (2023). Artificial intelligence, democracy and elections. European Parliamentary Research Service.
  3. Bartoletti, I. (2020). An artificial revolution: on power, politics and AI. The Indigo Press.
  4. Battista, D. (2024). Political communication in the age of artificial intelligence: An overview of deepfakes and their implications. Society Register, 8(2), 7-24.
  5. Brundage, M. (2015). Taking superintelligence seriously: Superintelligence: Paths, dangers, strategies by nick bostrom. Futures, 72, 32-35. https://doi.org/10.1016/j.futures.2015.07.009
  6. Castro, D., McLaughlin, M., & Chivot, E. (2019). Who is winning the AI race: China, the EU or the United States? Center for Data Innovation. https://datainnovation.org/wp-content/uploads/2019/08/AI-Race-Report.pdf
  7. Chen, S. C.-Y., & Shen, M.-C. (2019). The Fourth Industrial Revolution and the development of artificial intelligence. F. L. T. Yu & D. S. Kwan (Eds.), Contemporary issues in international political economy (s. 333–346). Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-981-13-6462-4_14
  8. Crawford, K. (2021). Atlas of AI: Power, politics, and the planetary costs of artificial intelligence. Yale University Press. https://doi.org/10.2307/j.ctv1ghv45t
  9. Duan, Y., Edwards, J. S., & Dwivedi, Y. K. (2019). Artificial intelligence for decision making in the era of Big Data – Evolution, challenges and research agenda. International Journal of Information Management, 48, 63–71. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2019.01.021
  10. Dyer-Witheford, N., Kjøsen, A. M., & Steinhoff, J. (2019). Inhuman power: Artificial intelligence and the future of capitalism. Pluto Press.
APA
Gençay, Y. (2025). YAPAY ZEKÂ VE SİYASET: DİJİTAL ÇAĞDA SİYASAL DÖNÜŞÜM. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 569-594. https://doi.org/10.54282/inijoss.1667772
AMA
1.Gençay Y. YAPAY ZEKÂ VE SİYASET: DİJİTAL ÇAĞDA SİYASAL DÖNÜŞÜM. INIJOSS. 2025;14(2):569-594. doi:10.54282/inijoss.1667772
Chicago
Gençay, Yahya. 2025. “YAPAY ZEKÂ VE SİYASET: DİJİTAL ÇAĞDA SİYASAL DÖNÜŞÜM”. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 14 (2): 569-94. https://doi.org/10.54282/inijoss.1667772.
EndNote
Gençay Y (December 1, 2025) YAPAY ZEKÂ VE SİYASET: DİJİTAL ÇAĞDA SİYASAL DÖNÜŞÜM. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 14 2 569–594.
IEEE
[1]Y. Gençay, “YAPAY ZEKÂ VE SİYASET: DİJİTAL ÇAĞDA SİYASAL DÖNÜŞÜM”, INIJOSS, vol. 14, no. 2, pp. 569–594, Dec. 2025, doi: 10.54282/inijoss.1667772.
ISNAD
Gençay, Yahya. “YAPAY ZEKÂ VE SİYASET: DİJİTAL ÇAĞDA SİYASAL DÖNÜŞÜM”. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 14/2 (December 1, 2025): 569-594. https://doi.org/10.54282/inijoss.1667772.
JAMA
1.Gençay Y. YAPAY ZEKÂ VE SİYASET: DİJİTAL ÇAĞDA SİYASAL DÖNÜŞÜM. INIJOSS. 2025;14:569–594.
MLA
Gençay, Yahya. “YAPAY ZEKÂ VE SİYASET: DİJİTAL ÇAĞDA SİYASAL DÖNÜŞÜM”. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 14, no. 2, Dec. 2025, pp. 569-94, doi:10.54282/inijoss.1667772.
Vancouver
1.Yahya Gençay. YAPAY ZEKÂ VE SİYASET: DİJİTAL ÇAĞDA SİYASAL DÖNÜŞÜM. INIJOSS. 2025 Dec. 1;14(2):569-94. doi:10.54282/inijoss.1667772