TÜRKİSTAN’IN ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇERÇEVESİNDE BÖLGESEL İŞBİRLİĞİ PERSPEKTİFLERİ: KAZAKİSTAN ÖRNEĞİ
Abstract
Enerji güvenliği, zengin hidrokarbon kaynaklarına sahip olmasına rağmen sınırlı ihracat rotalarına ve dış pazarlara bağımlı olan Türkistan bölgesi için stratejik bir öneme sahiptir. Bölge ülkeleri, tedarik güvenliği, altyapı eksiklikleri ve jeopolitik bağımlılık gibi yapısal zorluklarla karşı karşıya kalırken, geniş petrol ve doğal gaz rezervlerine sahip Kazakistan, bölgesel enerji arzında kritik bir aktör konumundadır. Ancak, Türkistan devletleri arasında uyumlu bir bölgesel enerji politikası bulunmaması, enerji güvenliği risklerini daha da artırmaktadır. Bu çalışma, Kazakistan’ın hem enerji üreticisi hem de transit merkezi olarak taşıdığı stratejik önemi analiz etmektedir. Araştırma bulguları, Kazakistan’ın enerji ihracatını Çin ve Avrupa pazarlarına genişletmesine rağmen, sınırlı transit rotalara bağımlılığının enerji güvenliğini kırılgan hale getirdiğini ortaya koymaktadır. Türkistan’ın ortak elektrik şebekesinin yeniden canlandırılması ve alternatif ihracat koridorlarının geliştirilmesi, bölgesel enerji altyapısını güçlendirerek ticaret mekanizmalarını daha dayanıklı hale getirebilir. Bu çalışma, Kazakistan’ın Türkistan bölgesindeki enerji güvenliği açısından oynadığı rolü değerlendirerek, bölgesel işbirliğinin enerji güvenliğini nasıl artırabileceğine dair geniş bir çerçeve sunmaktadır. Aynı zamanda, Türkistan’ın değişen enerji dinamiklerine ilişkin daha derin araştırmalar için bir temel oluşturmakta ve bölgesel entegrasyon ile stratejik altyapı yatırımlarının enerji güvenliğini nasıl artırabileceğine dair politika önerileri sunmaktadır.
Keywords
References
- Akhmetov, A. (2015). Measuring the security of external energy supply and energy exports demand in Central Asia. International Journal of Energy Economics and Policy, 5(4), 901-909. ISSN:2146-4553
- Alkuwaiti, M. A. S. (2020). The importance of the Central Asian region in energy security at the global level: A review. Journal of Public Affairs, 22 (3), 1-9. https://doi.org/10.1002/pa.2427
- Aminjonov, F. S. (2019). Central Asian Regional Economic Cooperation Program as driver of regional energy projects to promote energy security in the post-Soviet Central Asia. Post-Soviet Issues, 6(1), 53–64. https://doi.org/10.24975/2313-8920-2019-6-1-53-64
- Ang, B. W., Choong, W. L., & Ng, T. S. (2015). Energy security: Definitions, dimensions and indexes. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 42, 1077-1093. https://doi.org/10.1016/j.rser.2014.10.064
- Azzuni, A., & Breyer, C. (2018). Definitions and dimensions of energy security: A literature review. WIREs Energy and Environment, 7(1), 1-34. e268. https://doi.org/10.1002/wene.268
- Bahgat, G. (2006). Central Asia and energy security. Asian Affairs, 37(1), 1-16. https://doi.org/10.1080/03068370500456819
- Blank, S. (1995). Energy, economics and security in Central Asia: Russia and its rivals. Central Asian Survey, 14(3), 373–406. https://doi.org/10.1080/02634939508400913
- Blank, S. (2007). Can East Asia dare to tie its energy security to Russia and Kazakhstan? The Journal of East Asian Affairs, 21(1), 93-137.
- Boute, A. (2019). Central Asian energy security. In Energy security along the new Silk Road: Energy law and geopolitics in Central Asia (pp. 21-64). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781108614481
- Bureau of National Statistics Agency for Strategic Planning and Reforms of the Republic of Kazakhstan. (2024). Population of Republic of Kazakhstan. https://stat.gov.kz/ru/industries/social- statistics/demography/spreadsheets/?year=2024&name=19652&period=&type=