Son dönemlerde farklı sebeplerle araştırma konusu olarak tercih edilen konuların başında kurumların tarihlerinin araştırılması ve aydınlatılması meselesi ön plana çıkmaktadır. Yapılan bu çalışmalarının kurumsallaşma ekseninde değerlendirilmesi, araştırma konusu olan kurumun geçmişinden haberdar olmasına ve kendisini yenilemesine katkı sunacaktır. Bu kapsamda Osmanlı Devleti’nde Adliye Nezareti ismi ile yer alan ve Cumhuriyet Dönemi arifesinde Adliye Vekâleti olarak isimlendirilen bu önemli teşkilatın tarihinin aydınlatılması önem arz etmektedir. Tanzimat Dönemi’nden itibaren başlayan Batılılaşma sürecinde modern manadaki yönetim sistemlerine (Nezaret sistemi), Sultan II. Mahmut’un padişahlığı döneminde geçilmiştir. Divan-ı Hümayun’dan sonra oluşan boşluğu doldurmak için ise yeni bir kuruma ihtiyaç hasıl olmuştur. Bu doğrultuda 24 Mart 1838 tarihinde kurulmuş olan ve padişahın danışma meclisi görevini üstlenen Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye, aslında adli teşkilatlanmanın kurumsallaşması adına atılmış ilk önemli adım olmuştur. Türk devlet geleneğinde en köklü dönüşüm süreci ise Birinci Dünya Savaşı sonrasında imparatorluktan millî devlete geçiş sürecinde yaşanmıştır. Mustafa Kemal Paşa’nın önderliğinde yürütülen Millî Mücadele Dönemi’nin başlamasıyla, işgallere karşı amansız bir mücadele verilirken, aynı zamanda kurum ve kuruluşlarda yaşanan aksaklıklar da giderilmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda, Büyük Millet Meclisinin açılmasından kısa bir süre sonra diğer bakanlıklarla birlikte Adliye Vekâleti de kurulmuştur. Bu makalemizde ise Adliye Vekâletine geçiş sürecinde asaleten Adliye Vekâleti görevinde bulunan önemli şahsiyetler, adliye politikaları ve icraatlar ile Mustafa Kemal Paşa’nın bu geçiş sürecindeki kurumsal liderlik rolü ele alınarak, geçiş döneminde kurumun tarihinin aydınlatılmasına katkıda bulunulmuştur.
Yok
Yok
The issue of researching and enlightening the histories of institutions has become one of the hot topics that have been preferred as a research area for different reasons in recent times. Evaluating these studies on the axis of institutionalization will lead to the institution to be aware of its past and renew itself. In this context, it is important to illuminate the history of this important organization, which was called the Ministry of Justice in the Ottoman Empire and was named as the Ministry of Justice on the eve of the Republic Period. In the Westernization process that started from the Tanzimat Period, the modern sense of administration systems (Ministerial system) was initiatedduring the reign of Sultan Mahmut II. A new institution was needed to fill the gap that emerged after the Divan-ı Hümayun. In this direction, the Majlis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye, which was established on March 24, 1838 and served as the advisory council of the sultan, was actually the first important step taken for the institutionalization of the judicial organization. The most radical transformation process in the Turkish state tradition was experienced in the transition period from the empire to the national state after the First World War. With the onset of the National Struggle Period led by Mustafa Kemal Pasha, a relentless struggle was waged against the occupations, while at the same time the disruptions in institutions and organizations were tried to be eliminated. In this direction, shortly after the opening of the Grand National Assembly, the Ministry of Justice was established together with other ministries. In this article, we have contributed to illuminating the history of the institution in the transition period by discussing the important personalities, courthouse policies and actions, and the institutional leadership role of Mustafa Kemal Pasha in this transition process.
Yok
Primary Language | Turkish |
---|---|
Journal Section | Research Articles |
Authors | |
Project Number | Yok |
Publication Date | June 20, 2022 |
Submission Date | April 5, 2022 |
Acceptance Date | April 24, 2022 |
Published in Issue | Year 2022 |