Aidiyet ve Milliyetçiliğin Dijital Yansıması: TikTok Örneği

Abstract

Dijital iletişim teknolojilerinin gelişimine bağlı olarak dijital mekânlardan söz etmek mümkün olmuştur. Sosyal medya platformları gibi yaygın kullanıma sahip olan bu dijital mekânlar içerisinde bireyler, milli kimlik ve kültürel aidiyetlerini geliştirebilmektedir. TikTok platformu, son yıllarda en hızlı yükselen sosyal medya platformlarından biri olarak bahsedilen mekânlar içerisinde öne çıkmaktadır. Kültür, kimlik ve aidiyetin toplumsal kod ve semboller aracılığıyla pekiştirildiği düşünüldüğünde, görsel ve işitsel içerikler önemli role sahiptir. TikTok’un kısa video format niteliğinde yoğun görsel kullanımını ve işitselliği, kod ve semboller yoluyla oluşturulan milli perspektif ve kültürel aidiyetin dijital boyutunu anlamak için güçlü bir ortam oluşturur. Buradan hareketle geliştirilen bu çalışma, kültürel aidiyetlerin ve milli perspektiflerin dijital tezahürünü tespit etmek adına, TikTok platformu içerisinde trend olmuş ve ulusal sembollerin kullanımına dayanan #represent akımının en popüler üç videosunu analiz etmiştir. Netnografik bir araştırma tasarımıyla, üç video altındaki kullanıcı yorumları temel alınarak, yorumlayıcı içerik analizi tekniği uygulanmış, platform içerisinde kültürel aidiyetin ve milli perspektifin mevcudiyeti tespit edilmiştir.

Keywords

• toplumsal kod ve semboller
• milliyetçilik
• kültürel aidiyet
• sosyal medya

The Digital Reflection of Belonging and Nationalism: The Case of TikTok

Abstract

With the advancement of digital communication technologies, it has become possible to speak of digital spaces. Among these widely used digital spaces, such as social media platforms, individuals can develop their national identity and cultural belonging. TikTok has emerged as one of the fastest-growing social media platforms in recent years and stands out among these digital spaces. Considering that culture, identity, and belonging are reinforced through social codes and symbols, visual and auditory content plays a significant role. TikTok’s short video format, characterized by intensive visual and auditory elements, provides a powerful medium to understand the digital dimension of national perspectives and cultural belonging constructed through codes and symbols. Based on this premise, the present study analyzes the three most popular videos from the #represent trend on TikTok, which prominently features national symbols, in order to identify the digital manifestation of cultural belonging and national perspectives. Utilizing a netnographic research design, user comments under these three videos were examined through interpretative content analysis, revealing the presence of cultural belonging and national perspectives within the platform.

Keywords

• social codes and symbols
• nationalism
• cultural belonging
• social media

References

1. Ahmed, S. (2015). Duyguların Kültürel Politikası. (Çev. Sultan Konut). İstanbul: Sel Yayınları.
2. Anderson, B. (1995). Hayali Cemaatler: Milliyetçiliğin Kökenleri ve Yayılması (Çev. İskender Savaşır), İstanbul: Metis Yayınları.
3. Baudrillard, J. (2005), Şeytana Satılan Ruh ya da Kötülüğün Egemenliği, (Çev. Oğuz Adanır). Ankara: Doğubatı Yayınları.
4. Bauman, Z. (2017). Akışkan Modernite, (Çev. Sinan Okan Çavuş). İstanbul: Can Yayınları.
5. Burnett, R. (2007). İmgeler Nasıl Düşünür? (Çev. Güçsal Pusar). İstanbul: Metis Yayınları.
6. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2021). Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri. 31. Baskı. Ankara: Pegem Akademi.
7. Castells, M. (2008). Enformasyon çağı: Ekonomi, toplum ve kültür-Ağ toplumunun yükselişi. Birinci Cilt, (Çev. Ebru Kılıç), İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
8. Castells, M. (2016). İletişim Gücü. (Çev. Ebru Kılıç). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.

9. Dewey, J. (2004). Demokrasi ve Eğitim (Çev. Tufan Göbekçin). Ankara: Yeryüzü Yayınevi.
10. Dinç, H. ve Argan, M. (2024). Ritimanaliz Bağlamında Park Ziyaret Deneyimleri: Bir Netnografi Çalışması, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 35 (2): 50- 69.
11. Edensor, T. (2002). National Identity, Popular Culture and Eveyday Life. Oxford: Berg.
12. Erdoğan, E. & Uyan-Semerci, P. (2021). Toplumsal araştırma yöntemleri için bir rehber: Gereklilikler, sınırlılıklar ve incelikler. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
13. Fuchs, C. (2016). Sosyal Medya: Eleştirel Bir Giriş. (Çev. D. Saraçoğlu ve İ. Kalaycı). İstanbul: NotaBene Yayınları.
14. Gale, M., (2024). Dijitalleşme ve Milliyetçilik. Dijitalleşmeyi Tartışmak. (ss.178-193), Konya: Çizgi Kitabevi.
15. Geertz, C. (2001). Gerçeğin Ardından- Bir Antropoloğun Gözünden İki İslam Ülkesinin Son Kırk Yılı, (Çev. Ulaş Türkmen). İstanbul: İletişim Yayınları.
16. Goikoetxea, J., Cancela, E., & Jiménez, A. (2025). Digital Nationalism and Global Capitalism: The Cases of Spain and Catalonia. Ethnopolitics, 24(1), 45–53.
17. Hall, S. (2017). Temsil Kültürel Temsiller ve Anlamlandırma Uygulamaları. (Çev. İ. Dündar). İstanbul: Pinhan Yayınları.
18. Iwabuchi, K. (2019). Globalization, Digitalization, and Renationalization: Some Reflections from Japanese Cases. Situations, 12(1), 1-2.
19. Koca, O. (2020). Türkiye’de Muhafazakâr Milliyetçi ve Sol Düşüncelerde Siyasal Bir Sembol Olarak Atatürk. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 75(4), 1469-1489.
20. Le Breton, D. (2019). Bedene Veda. (Çev. Aziz Ufuk Kılıç). 2. Baskı. İstanbul: Sel Yayıncılık.
21. Modood, T. (2025), Multiculturalism, Nationalism and Depolarisation. Nations and Nationalism, 1-10.
22. Morley, D. & Robins. K. (2011). Kimlik Mekanları: Küresel Medya, Elektronik Ortamlar ve Kültürel Sınırlar. (Çev.: Emrehan Zeybekoğlu). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
23. Özkırımlı, U. (2009). Milliyetçilik Kuramları: Eleştirel Bir Bakış, 3.Baskı. Ankara: Doğu Batı Yayınları.
24. Park. R. E. (2017). Sosyoloji ve Sosyal Bilimler Sosyoloji Bilimine Giriş. (Çev. Damla B. Aksel). İstanbul: Pinhan Yayıncılık.
25. Simmel, G. (2016). “Yabancı”. (İç.) Yabancı: Bir İlişki Biçimi Olarak Ötekilik. (Der. Levent Ünsaldı). (Çev. Kübra Eren). Ankara: Heretik Yayınları. ss. 27-34.
26. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (8. Baskı). Ankara: Seçkin Yayınları.