Research Article

Göz İzleme Metoduyla Ambalaj Tasarımlarının İncelenmesi

Volume: 12 Number: 1 April 27, 2026
EN TR

Göz İzleme Metoduyla Ambalaj Tasarımlarının İncelenmesi

Abstract

Çalışma, ambalaj tasarımlarının tüketici algısı, dikkat yoğunluğu ve karar verme süreçleri üzerindeki etkilerini göz izleme (eye-tracking) metodundan yararlanarak kapsamlı biçimde incelemeyi amaçlamaktadır. Göz izleme teknolojisi, katılımcıların ambalaj tasarımı üzerindeki belirli unsurlara yönelttikleri görsel dikkati objektif biçimde ölçebilmekte; sabitleme noktaları, bakış süresi, bakış sırası, dikkat yoğunluk haritaları ve odaklanma alanları gibi göstergeler aracılığıyla tüketicilerin ilk izlenim aşamasındaki bilişsel süreçlerine ilişkin ayrıntılı veriler sunmaktadır. Araştırma kapsamında farklı kategorilerden çeşitli ambalaj tasarımları katılımcılara sistematik olarak gösterilmiş ve bu süreçte tasarım bileşenlerinin dikkat çekiciliği, okunabilirlik düzeyi, bilgi hiyerarşisi ve genel algılanabilirliği detaylı biçimde analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, renk kontrastı, tipografi seçimi, grafiksel düzen, ambalaj biçimi ve içerik yerleşimi gibi temel tasarım unsurlarının tüketici dikkatini yönlendirmede belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle renklerin psikolojik etkileri, minimal tasarım yaklaşımlarının okunabilirliği artırması ve görsel hiyerarşinin doğru kurgulanmasının tüketicinin ürünü fark etme, ürüne yönelme ve ürünü değerlendirme süreçlerini olumlu yönde etkilediği gözlemlenmiştir. Ayrıca dikkat çekiciliği yüksek ambalajların marka hatırlanabilirliğini güçlendirdiği, satın alma niyetini artırdığı ve ürüne yönelik olumlu algının oluşumunu desteklediği saptanmıştır. Bu doğrultuda çalışma, ambalaj tasarımının yalnızca estetik bir unsur olmadığı, aynı zamanda tüketici davranışlarını yönlendiren stratejik bir iletişim aracı niteliği taşıdığı yönünde önemli sonuçlar sunmaktadır. Göz izleme verilerinin tasarım süreçlerine entegrasyonu hem akademik literatüre katkı sağlamakta hem de üretici firmalar ile tasarım profesyonellerine daha etkili, kullanıcı odaklı ve rekabet gücü yüksek ambalaj çözümleri geliştirme konusunda yol gösterici bir çerçeve sunmaktadır.

Keywords

Ethical Statement

I declare that this work is an original work.

References

  1. Ambrose, Gavin, Paul Harris. Packing The Brand. 1.bs. UK: AVA Publishing. 2011
  2. Becer, Emre. Ambalaj Tasarımı. 1.bs. Ankara: Dost Kitabevi. 2014.
  3. Carroll, Patrick J., Jason R. Young, Michael S. Guertin. Visual Analysis Of Cartoons: A View From The Far Side. ed. Keith Rayner. Eye Movements and Visual Cognition. New York: Springer-Verlag, 1992: 444- 461
  4. Deubel, Heiner, Bruce Bridgeman. Fourth Purkinje İmage Signals Reveal Eye-Lens Deviations And Retinal İmage Distortions During Saccades. Vision Research. c.35. s.4 (1995): 529-538.
  5. Harris, Christopher, Israel Abramov, Louise Hainl. Instrument Considerations in Lotha, Gloria. [25.01.2022]. The Spruce Eats- Common Canning Mistakes and How to Avoid Them. https://www.britannica.com/topic/canning-food-processing Measuring Fast Eye Movements. Behavior Research Methods, Instruments and Computers. c.16. s.1 (1984): 341-350.
  6. Inhoff, Albrecht Werner, Ralph Radach. “Eye guidance in reading and scene perception”. Definition And Computation Of Oculomotor Measures İn The Study Of Cognitive Processes. Ed. In G. Underwood. Oxford, England: Elsevier, 1998: 29-54.
  7. Kliegl, Reinhold, Richard K. Olson. Reduction And Calibration Of Eye Movement Data. Behavior Research Methods and Instrumentation. c. 13 (1981): 107-111.
  8. Lai , Meng-Lung, Meng-Jung Tsai, Fang-Ying Yang, Chung-Yuan Hsu , Tzu-Chien Liu e. A Review Of Using Eye-Tracking Technology İn Exploring Learning From 2000 To 2012. Educational research review. c.10 (2013): 90-115

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Fine Arts

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 27, 2026

Submission Date

November 16, 2025

Acceptance Date

March 10, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 12 Number: 1

APA
Tanrıkulu, B., & Kahraman, M. E. (2026). Göz İzleme Metoduyla Ambalaj Tasarımlarının İncelenmesi. International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS), 12(1). https://doi.org/10.46442/intjcss.1824724
AMA
1.Tanrıkulu B, Kahraman ME. Göz İzleme Metoduyla Ambalaj Tasarımlarının İncelenmesi. IntJCSS. 2026;12(1). doi:10.46442/intjcss.1824724
Chicago
Tanrıkulu, Betul, and Mehmet Emin Kahraman. 2026. “Göz İzleme Metoduyla Ambalaj Tasarımlarının İncelenmesi”. International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS) 12 (1). https://doi.org/10.46442/intjcss.1824724.
EndNote
Tanrıkulu B, Kahraman ME (April 1, 2026) Göz İzleme Metoduyla Ambalaj Tasarımlarının İncelenmesi. International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS) 12 1
IEEE
[1]B. Tanrıkulu and M. E. Kahraman, “Göz İzleme Metoduyla Ambalaj Tasarımlarının İncelenmesi”, IntJCSS, vol. 12, no. 1, Apr. 2026, doi: 10.46442/intjcss.1824724.
ISNAD
Tanrıkulu, Betul - Kahraman, Mehmet Emin. “Göz İzleme Metoduyla Ambalaj Tasarımlarının İncelenmesi”. International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS) 12/1 (April 1, 2026). https://doi.org/10.46442/intjcss.1824724.
JAMA
1.Tanrıkulu B, Kahraman ME. Göz İzleme Metoduyla Ambalaj Tasarımlarının İncelenmesi. IntJCSS. 2026;12. doi:10.46442/intjcss.1824724.
MLA
Tanrıkulu, Betul, and Mehmet Emin Kahraman. “Göz İzleme Metoduyla Ambalaj Tasarımlarının İncelenmesi”. International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS), vol. 12, no. 1, Apr. 2026, doi:10.46442/intjcss.1824724.
Vancouver
1.Betul Tanrıkulu, Mehmet Emin Kahraman. Göz İzleme Metoduyla Ambalaj Tasarımlarının İncelenmesi. IntJCSS. 2026 Apr. 1;12(1). doi:10.46442/intjcss.1824724

 International Journal of Cultural and Social Studies