HOBBES, LOCKE VE ROUSSEAU’DA TOPLUM SÖZLEŞMESİ, MEŞRUİYET VE RIZA

Toplum sözleşmesi, modern devlet teorisinin temel kavramlarından biri olarak devletin meşruiyetini bireylerin rızasına dayandıran rasyonel ve hukuki bir zemini işaret eder. Nitekim sözleşmeci yaklaşımın temel amacı, bir toplumun üyelerinin o toplumun temel toplumsal kurallarını, yasalarını, kurumlarını ve ilkelerini benimsemek ve bunlara uymak için belirli nedenleri olduğunu göstermektir. Bu bağlamda toplum sözleşmesi kuramları, kamusal meşruiyetle, başka bir deyişle “belirli bir rejimin meşru olup olmadığıyla” ve dolayısıyla “sadakate layık olup olmadığıyla” ilgilenir. Tam da bu noktada toplum sözleşmesi, meşruiyet, rıza ve modern devlet teorisi birbirini tamamlar. Söz konusu bakışla bu çalışmada, klasik toplum sözleşmesi teorisyenleri Hobbes, Locke ve Rousseau’nun görüşleri çerçevesinde, toplum sözleşmesi düşüncesinin rıza ve meşruiyet boyutları ele alınacaktır. Bu bağlamda klasik sözleşmecilerin kuramlarında modern devletin varlığına gösterilen rızanın nasıl açıklandığı ve bu yolla ilerleyen meşruiyet arayışı incelenecektir. Ayrıca bu kuramların, günümüz modern devletlerinin özellikle demokrasi, hukukun üstünlüğü ve otoriterleşme eğilimleri bağlamında karşı karşıya kalabildiği meşruiyet krizlerine sunduğu katkılar ile bu bağlamdaki sınırları tartışılacaktır.

The social contract, as one of the fundamental concepts of modern state theory, signifies a rational and legal basis that grounds the legitimacy of the state in the consent of individuals. Indeed, the primary aim of the contractarian approach is to demonstrate that members of a society have specific reasons to adopt and comply with the fundamental social rules, laws, institutions, and principles of that society. In this regard, social contract theories deal with public legitimacy, in other words, with the question of “whether a particular regime is legitimate” and, consequently, “whether it deserves loyalty.” At this point, the notions of social contract, legitimacy, consent, and modern state theory complement one another. From this perspective, this study will examine the dimensions of consent and legitimacy in the thought of classical social contract theorists Hobbes, Locke, and Rousseau. Within this framework, it will analyze how the consent to the existence of the modern state is explained in the theories of classical contractarians, and how this explanation contributes to the search for legitimacy. Furthermore, the study will discuss the contributions and the limits of these theories in addressing the legitimacy crises that modern states may encounter today, particularly in the contexts of democracy, the rule of law, and tendencies toward authoritarianism.