Research Article

Abdülvehhâb el-Beyâti’nin Şiirinde Mitolojik ve Tarihi Motifler

Number: 46 December 31, 2025
EN TR

Abdülvehhâb el-Beyâti’nin Şiirinde Mitolojik ve Tarihi Motifler

Abstract

Şiirsel anlatımda sembolik unsurların kullanımı Arap şiirinin her döneminde karşılaşılan durumlardan biridir. Bu üslubun modern dönemdeki temsilcilerinden biri de Iraklı edip ve şair Abdülvehhâb el-Beyâtî’dir. Söz konusu eğilime onun hayatındaki bazı kesitlerin önemli etkisi olmuştur. Hayatı boyunca öğretmenlik, basın yayın müdürlüğü, müsteşarlık, kültür ataşeliği gibi görevlerde bulunan Beyâtî, bu süreçler boyunca bir kez tutuklanmış, iki kez de Irak vatandaşlığından çıkarılmıştır. Yaşadığı sosyal ve siyasi sorunların da etkisiyle şiirlerinde sembolik unsurlar kullanmayı tercih eden Beyâtî’nin bu minvalde başvurduğu ögelerden bazıları mitolojik ve tarihi figürler olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışma, özellikle Beyâtî’nin şiirlerinde yer alan mitolojik kadın figürleri ile tarihi öneme sahip bazı şehir ve mitolojik varlıkların temsili ile ilgili beyitleri tespit ve tahlil etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesiyle veriler elde edilerek, mitolojik kadın unsurlarını içeren beyitler, Beyâtî’nin hayatı da göz önünde bulundurularak analiz edilmiştir. Elde edilen verilerin tahlili ise içerik analizi yöntemiyle yorumlanmıştır. Bu çerçevede, önce Beyâtî’nin kısaca hayatından bahsedilmiş ardından mitolojik kadın kavramı ve Beyâtî’nin bu unsurları şiirlerinde kullanmaya iten faktörler ele alınmış; ardından mitolojik kadın unsurlarının yer aldığı beyitler incelenmiştir. Çalışmada, Beyâtî'nin şiirindeki mitolojik kadın imgesinin, geçmişin ikonlarının basit bir tekrarı olmadığı, aksine şairin dünyayı anlamak, baskıya direnmek ve hem benliği hem de dünyayı şiirsel olarak yeniden inşa etmek amacıyla kullandığı etkili bir sembolik araç olduğu tespit edilmiştir. Nitekim bu durumun, onun şiirine modern Arap şiiri içinde özgün bir sanatsal ve entelektüel derinlik kazandırdığını söylemek mümkündür.

Keywords

References

  1. Benli, Ali. “BEYÂTÎ, Abdülvehhâb”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Ek-1/191-192. Ankara: TDV Yayınları, 2020.
  2. Beyâtî, Abdülvehhâb. el-A‘mâlü’ş-şi‘riyye. 2 Cilt. Beyrut: el-Müessesetü’l-‘Arabiyye, 1995.
  3. Beyâtî, ‘Abdülvehhâb. el-A‘mâlü’ş-şi‘riyye. 2 Cilt. Beyrut: el-Müessesetü’l-Arabiyye, 1995.
  4. Beyâtî, ‘Abdülvehhâb. el-Ebârîkü’l-müheşşeme. Beyrut: Dârü’l-Edeb, 1. Basım, 1969.
  5. Beyâtî, ‘Abdülvehhâb. Yenâbî‘u’ş-şems: es-sîrâtü’ş-şi‘riyye. Dimaşk: Dârü’l-Ferkad, 1. Basım, 1999.
  6. Ceylan, Zafer. Modern Arap Şiirinde Mito-Poetik İsyan Temmuzi Şiir Hareketi. Konya: Çizgi Kitabevi, 2019.
  7. Erhat, Azra. Mitoloji Sözlüğü. İstanbul: Remzi Kitabevi, 20. Basım, 2012.
  8. Güler, Hena. Mahmûd Dervîş ve Şiirlerinde Mitolojik Unsurlar. Şanlıurfa: Harran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Literary Studies (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2025

Submission Date

July 5, 2025

Acceptance Date

August 14, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 46

APA
Al-tameemi, D. S. K., & Pekparlatır, S. (2025). Abdülvehhâb el-Beyâti’nin Şiirinde Mitolojik ve Tarihi Motifler. İSTEM, 46, 167-190. https://doi.org/10.31591/istem.1735533
AMA
1.Al-tameemi DSK, Pekparlatır S. Abdülvehhâb el-Beyâti’nin Şiirinde Mitolojik ve Tarihi Motifler. İSTEM. 2025;(46):167-190. doi:10.31591/istem.1735533
Chicago
Al-tameemi, Doaa Saad Kareem, and Selçuk Pekparlatır. 2025. “Abdülvehhâb El-Beyâti’nin Şiirinde Mitolojik Ve Tarihi Motifler”. İSTEM, nos. 46: 167-90. https://doi.org/10.31591/istem.1735533.
EndNote
Al-tameemi DSK, Pekparlatır S (December 1, 2025) Abdülvehhâb el-Beyâti’nin Şiirinde Mitolojik ve Tarihi Motifler. İSTEM 46 167–190.
IEEE
[1]D. S. K. Al-tameemi and S. Pekparlatır, “Abdülvehhâb el-Beyâti’nin Şiirinde Mitolojik ve Tarihi Motifler”, İSTEM, no. 46, pp. 167–190, Dec. 2025, doi: 10.31591/istem.1735533.
ISNAD
Al-tameemi, Doaa Saad Kareem - Pekparlatır, Selçuk. “Abdülvehhâb El-Beyâti’nin Şiirinde Mitolojik Ve Tarihi Motifler”. İSTEM. 46 (December 1, 2025): 167-190. https://doi.org/10.31591/istem.1735533.
JAMA
1.Al-tameemi DSK, Pekparlatır S. Abdülvehhâb el-Beyâti’nin Şiirinde Mitolojik ve Tarihi Motifler. İSTEM. 2025;:167–190.
MLA
Al-tameemi, Doaa Saad Kareem, and Selçuk Pekparlatır. “Abdülvehhâb El-Beyâti’nin Şiirinde Mitolojik Ve Tarihi Motifler”. İSTEM, no. 46, Dec. 2025, pp. 167-90, doi:10.31591/istem.1735533.
Vancouver
1.Doaa Saad Kareem Al-tameemi, Selçuk Pekparlatır. Abdülvehhâb el-Beyâti’nin Şiirinde Mitolojik ve Tarihi Motifler. İSTEM. 2025 Dec. 1;(46):167-90. doi:10.31591/istem.1735533