Research Article

Ombudsmanlık Kurumu Bağlamında Karşılaştırmalı Ülke İncelemeleri: Bahreyn, Bangladeş, Macaristan ve Ürdün Örnekleri

Volume: 14 Number: 3 September 30, 2025
EN TR

Ombudsmanlık Kurumu Bağlamında Karşılaştırmalı Ülke İncelemeleri: Bahreyn, Bangladeş, Macaristan ve Ürdün Örnekleri

Öz

Ombudsman, kamusal şikayet kurumu olarak bir devlette halktan kamu yönetimi sorunlarına dair başvuru alan ve çözen yapıdır. Ombudsman, dünyada ilk defa 18. Yüzyılda İsveç’te ortaya çıkmıştır. Temel özellikleri arasında; demokrasiyi, hukukun üstünlüğünü ve insan haklarını güçlendirmesi bulunmaktadır. Günümüzde neredeyse dünyadaki tüm devletlerde uygulanmaktadır. Ombudsman dünyanın farklı kıtalarında ve devletlerinde demokrasi kültürü ve kalitesine göre çeşitli düzeylerde icra edilmektedir. Liberal demokrasinin küresel arenada baskın olduğu bir çağda ombudsman da bu değerlerle bütünleşmektedir. Demokrasinin ve siyasal liberalizmin en büyük sembollerinden biri de ombudsman olarak görülmektedir. Hak arama kurumu olarak ombudsman, bulunduğu devlette adaleti de tesis eden mekanizmalardan biridir. Bu çalışmada, Avrupa ve Asya kıtalarından Bahreyn, Bangladeş, Macaristan ve Ürdün devletlerinin ombudsman teşkilatları incelenmiştir. Bu devletlerin seçilmesinin nedeni ise uzun yüzyıllar boyunca demokrasi tecrübesinden uzak ya da engellenmiş bölgelerde ve toplumlarda ombudsmanın uygulanabilirliğine dair bazı çıkarımlarda bulunmaktır. Bu şekilde değişik coğrafi bölge ve çeşitli kültürlere sahip devletlerde ombudsman tecrübesi analiz edilmiştir. Çalışmanın yöntemi nitel analiz bağlamında literatür taramadır. Çalışmanın sonuçlarına göre dört devlet ombudsmanı arasında Macaristan, Bangladeş, Bahreyn ve Ürdün, kalkınma ortamı bağlamında etkinlik ve performans açısından sıralanabilir. Macaristan, Avrupa demokrasisinin kalbinde yer alan bir devlet olarak daha güçlü adalet ve hakkaniyet geleneklerine sahiptir. Bangladeş, Hindistan coğrafyasında uzun yıllardır merkezi bir krallığın bulunmaması nedeniyle özerklik açısından diğer iki devlete göre daha avantajlıdır. Bahreyn ve Ürdün, Orta Doğu Arap devletleri olarak uzun yıllar İngiliz kontrolü ve yönetimi altında kalmışlardır. Ürdün yüzölçümü ve nüfus bakımından daha büyüktür ve daha fazla etnik gruba sahiptir. Bu nedenle Bahreyn'de adaleti tesis etmek daha kolay olabilir.

Anahtar Kelimeler

Bahreyn , Bangladeş , Macaristan , Ürdün , Ombudsman , Ülke İncelemeleri

References

  1. Ahmed, N. (2004). The Ombudsman in Bangladesh, Bangladesh Journal of Law, Vol. 8:1, No. 2: 1-14.
  2. Alabbas, N. (2024). The parliament in Bahrain and labour market policy preferences, Public Policy in the Arab World, Ed. Anis B. Brik, Edward Elgar, UK, 67-90.
  3. Aljazi, J. D., Alzubidi, K. L., & Al-Shibli, F. S. (2024). The role of the Anti-Corruption Commissions in controlling the administrative decisions [Special issue]. Journal of Governance and Regulation, Vol. 13, Iss. 1, 405-415.
  4. Alkhalaileh, R.I., Kamum, H.A. & Alshurafat, H. (2023). The Evolution of the National Strategy for Integrity and Anti-corruption in Jordan From 2008 to 2025, Digitalisation: Opportunities and Challenges for Business. ICBT 2022. Lecture Notes in Networks and Systems, Eds. Alareeni, B., Hamdan, A., Khamis, R., Khoury, R.E., Vol. 621. Springer, Cham, 532–535.
  5. Aloran, K. S. (2017). A Comparative Study of Jordanian Anti-Corruption Law & the UN Convention against Corruption, A thesis submitted to The University of Gloucestershire In accordance with the requirements of the degree of Doctor of Philosophy In the Faculty of Business, Education and Professional Studies, October, UK.
  6. Avar, Y. (2024). Macaristan’ın AB Üyelik Sürecinin Avrupa Birliği Komisyonu İle Irkçılığa ve Hoşgörüsüzlüğe Karşı Avrupa Komisyonu Raporlarından İncelenmesi, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 1, Sayı: 48, 66-95.
  7. Bayar, H. İ. (2012). Macaristan Parlamentosu’nda Yasama ve Denetim, Yasama Dergisi, No. 21, 85-118. Bayramoğlu Özuğurlu, S. (2024). Geçiş Sürecinde Kamu Yönetimi: Macaristan Örneği, Publicus, Sayı: 2, 1-31.
  8. Bhatia, L. G. G. (2023). Scalar properties of the transnational field of human rights: Field effects and human rights in Bahrain, The British Journal of Sociology, Vol. 74, Iss. 2, 259–274.
  9. Bilge, M. L. (1991). Bahreyn, TDV İslâm Ansiklopedisi, Cilt 4, İstanbul, 492-495.
  10. Bódi, S. (2024). The Ombudsman Institution in Hungary, The Lawyer Quarterly-TLQ, Vol. 14, No. 4, 525–538.
APA
Doğan, K. C. (2025). Ombudsmanlık Kurumu Bağlamında Karşılaştırmalı Ülke İncelemeleri: Bahreyn, Bangladeş, Macaristan ve Ürdün Örnekleri. İnsan Ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 14(3), 1402-1431. https://doi.org/10.15869/itobiad.1653174