Research Article

Bir Afet Sigortası Ürünü Olan Zorunlu Deprem Sigortası Sunucusu DASK'ın Hibrit ÇKKV Modeli ile Performans Analizi

Volume: 14 Number: 3 September 30, 2025
EN TR

Bir Afet Sigortası Ürünü Olan Zorunlu Deprem Sigortası Sunucusu DASK'ın Hibrit ÇKKV Modeli ile Performans Analizi

Öz

Sigorta sektörü, finansal hizmetler sektörünün sürekli gelişmesini sağlayan ve takip edilmesi gereken bir özelliğe sahiptir. Son yıllarda yaşanan doğal afetler ve yapılan düzenlemeler sektör verilerinin sürekli takip edilmesi gerekliliğini bir kez daha ortaya koymuştur. Türkiye, çok sayıda büyük depremi yaşamıştır. Bu depremlerden biri de 6 Şubat 2023 depremi olarak çok büyük bir alanda gerçekleşen yıkıcı etkisiyle kayıtlara geçmiştir. Depremler sonucu oluşan zararların en aza indirilmesi için 2000 yılında hayata geçirilen Doğal Afet Sigortalar Kurumu (DASK); bir afet sigortası ürünü olan Zorunlu Deprem Sigortası (ZDS) ile oluşabilecek riskin sigorta şirketlerine devredilmesini sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı; bir afet sigortası ürünü olan ZDS’nin uygulanması açısından hayati öneme sahip sunucusu DASK’ın 2014-2023 yılları arasındaki performansının Çok Kriterli Karar Verme Tekniklerinden LOPCOW objektif ağırlıklandırma ve MOOSRA sıralama yöntemleri kullanılarak analiz edilmesidir. LOPCOW yöntemi ile elde edilen sonuçlara göre; DASK’ ın 2014-2023 yılları arasındaki performansını etkileyen en önemli kriterin faaliyet kârı, en önemsiz kriterin ise poliçe sayısı olduğu ortaya konulmuştur. MOOSRA yöntemi ile elde edilen sonuçlara göre; DASK’ın 2019-2023 döneminde performansının en iyi olduğu yılın 2018 yılı, performansının en düşük olduğu yılın ise 2023 yılı olduğu tespit edilmiştir. 2023 yılının en düşük performansa sahip olmasının 6 Şubat 2023 depremi ile ilişkili olduğu sonucu çıkarılabilir. Çalışma sonuçlarına bakılarak Türkiye’de büyük ölçekteki depremlerin yaşandığı yıllarda DASK’ın performanslarının da düşük olduğu belirlenmiştir. Literatürde DASK özelinde detaylı dönemsel analizler içeren çalışma kısıtlıdır. Bu çalışma bu boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Bu perspektiften bakıldığında çalışma kapsamında kullanılan LOPCOW ve MOOSRA Çok Kriterli Karar Verme yöntemlerinin literatüre dâhil edilmiş güncel yaklaşımlar olması çalışmanın özgünlüğünü ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ürün , Zorunlu Deprem Sigortası , DASK , LOPCOW , MOOSRA , Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri (ÇKKV)

References

  1. AFAD, Türkiye deprem tehlike haritası. Erişim tarihi: 25.11.2024. https://www.afad.gov.tr/turkiye-deprem-tehlike-haritasi
  2. Altın, H. (2020). Aras ve Moosra yöntemlerinin performans sonuçlarının karşılaştırılması: amerika kıtası ülkeleri. Journal of Economics Finance and Accounting, 7(2), 173-186. https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2020.1212
  3. Altıntaş, M. (2024). Afetler ve medya: Kahramanmaraş depremi örneği. Betül Çepni Şener (Ed.), İletişim Çalışmaları Perspektifinden Medya Kültür ve Dijitalleşme. (ss.89-102). Eğitim Yayınevi.
  4. Asker, V. (2024). The Effect of Kahramanmaras Earthquakes on Financial Performance: An Application in Companies Located in the Earthquake Area. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, 19(3), 713-725. https://doi.org/10.17153/oguiibf.1420199
  5. Aydın Ünal, E. (2024). PSI-MEREC-MACONT hibrit modeli ile türkiye sağlık sigorta branşının yıllara göre performans sıralaması. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 26(47), 793-813. https://doi.org/10.18493/kmusekad.1448284
  6. Aydın Ünal, E. (2025). Kasko üretimi yapan sigorta şirketlerin performansının hibrit ÇKKV modeli ile değerlendirilmesi. Verimlilik Dergisi, 59(1), 77-100. https://doi.org/10.51551/verimlilik.1530339
  7. Baysal, M. (2018). Sabancı Üniversitesi personelinin mevcut acil durum planı ve deprem öncelikli olmak üzere doğal afetler hakkındaki farkındalık düzeyinin değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi. Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kocaeli.
  8. Bektaş, S. (2022). 2002-2021 dönemi Türk sigorta sektörünün performansının MEREC, LOPCOW, CoCoSo, EDAS ÇKKV yöntemleriyle değerlendirilmesi. BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi, 16(2), 247–283. https://doi.org/10.46520/bddkdergisi.1165290
  9. Bikçe, M. (2017). Türkiye'deki depremlerde alınması gereken önlemler ve alınması gerekenler. Uluslararası Mühendislik Araştırma ve Geliştirme Dergisi, 9(2), 24-31. https://doi.org/10.29137/umagd.351464
  10. Cebotari, A., & Youssef, K. (2020). Natural disaster insurance for sovereigns: issues, challenges and optimality. IMF Working Paper, 20/3.
APA
Kutlu, D. (2025). Bir Afet Sigortası Ürünü Olan Zorunlu Deprem Sigortası Sunucusu DASK’ın Hibrit ÇKKV Modeli ile Performans Analizi. İnsan Ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 14(3), 1799-1828. https://doi.org/10.15869/itobiad.1702618