Bir Afet Sigortası Ürünü Olan Zorunlu Deprem Sigortası Sunucusu DASK'ın Hibrit ÇKKV Modeli ile Performans Analizi

The insurance sector has a characteristic that enables the financial services sector to continuously develop and requires close monitoring. Recent natural disasters and regulations have once again highlighted the need to continuously monitor sector data. Turkey has experienced numerous major earthquakes. One of these earthquakes, the February 6, 2023 earthquake, was recorded for its devastating impact across a vast area. The Natural Disaster Insurance Institution (TCIP), established in 2000 to minimize earthquake-related damage, transfers potential risks to insurance companies through its disaster insurance product, Compulsory Earthquake Insurance (CEI). The purpose of this study is to analyse and rank the performance of TCIP, which is a vital provider in terms of the implementation of Compulsory Earthquake Insurance, a disaster insurance product, between 2014-2023 by using LOPCOW and MOOSRA methods from Multi-Criteria Decision Making Techniques. According to the results obtained with the LOPCOW method; it was revealed that the most important criterion affecting TCIP's performance between 2014-2023 is operating profit, while the least important criterion is the number of policies. According to the results obtained with the MOOSRA method; it was determined that the best performance of TCIP in the 2019-2023 period was in 2018 and the worst performance was in 2023. It can be concluded that the worst performance in 2023 is related to the 6 February 2023 earthquake. Based on the results of the study, it is determined that TCIP's performance is also low in the years of large-scale earthquakes in Türkiye. Studies specifically addressing DASK's periodic analysis are limited in the literature. This study aims to fill this gap. From this perspective, the fact that the LOPCOW and MOOSRA Multi-Criteria Decision-Making methods used in this study are current approaches incorporated into the literature demonstrates the originality of the study.

Sigorta sektörü, finansal hizmetler sektörünün sürekli gelişmesini sağlayan ve takip edilmesi gereken bir özelliğe sahiptir. Son yıllarda yaşanan doğal afetler ve yapılan düzenlemeler sektör verilerinin sürekli takip edilmesi gerekliliğini bir kez daha ortaya koymuştur. Türkiye, çok sayıda büyük depremi yaşamıştır. Bu depremlerden biri de 6 Şubat 2023 depremi olarak çok büyük bir alanda gerçekleşen yıkıcı etkisiyle kayıtlara geçmiştir. Depremler sonucu oluşan zararların en aza indirilmesi için 2000 yılında hayata geçirilen Doğal Afet Sigortalar Kurumu (DASK); bir afet sigortası ürünü olan Zorunlu Deprem Sigortası (ZDS) ile oluşabilecek riskin sigorta şirketlerine devredilmesini sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı; bir afet sigortası ürünü olan ZDS’nin uygulanması açısından hayati öneme sahip sunucusu DASK’ın 2014-2023 yılları arasındaki performansının Çok Kriterli Karar Verme Tekniklerinden LOPCOW objektif ağırlıklandırma ve MOOSRA sıralama yöntemleri kullanılarak analiz edilmesidir. LOPCOW yöntemi ile elde edilen sonuçlara göre; DASK’ ın 2014-2023 yılları arasındaki performansını etkileyen en önemli kriterin faaliyet kârı, en önemsiz kriterin ise poliçe sayısı olduğu ortaya konulmuştur. MOOSRA yöntemi ile elde edilen sonuçlara göre; DASK’ın 2019-2023 döneminde performansının en iyi olduğu yılın 2018 yılı, performansının en düşük olduğu yılın ise 2023 yılı olduğu tespit edilmiştir. 2023 yılının en düşük performansa sahip olmasının 6 Şubat 2023 depremi ile ilişkili olduğu sonucu çıkarılabilir. Çalışma sonuçlarına bakılarak Türkiye’de büyük ölçekteki depremlerin yaşandığı yıllarda DASK’ın performanslarının da düşük olduğu belirlenmiştir. Literatürde DASK özelinde detaylı dönemsel analizler içeren çalışma kısıtlıdır. Bu çalışma bu boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Bu perspektiften bakıldığında çalışma kapsamında kullanılan LOPCOW ve MOOSRA Çok Kriterli Karar Verme yöntemlerinin literatüre dâhil edilmiş güncel yaklaşımlar olması çalışmanın özgünlüğünü ortaya koymaktadır.