TR
EN
Azerbaycan’ı Zafere Götüren Büyük Taarruz: 44 Günlük Savaşın Anatomisi
Öz
Kafkasya, yakın coğrafyamızda yer alan ve jeopolitik-jeostratejik, siyasi, tarihi ve sosyolojik yönüyle son derece önemli bir bölgedir. Sadece coğrafi anlamda değil sosyolojik yönüyle de bu bölgede gelişen olaylar güvenlik ve birçok nedenden dolayı Türkiye’yi de yakından etkilemektedir. Kafkasya’da yer alan devletler arasındaki ilişkiler, çevre ülkelerinin bölgeye yönelik politikaları ve uluslararası alanda yaşanan gelişmeler; bölge güvenliğini, istikrarı ve refahı ciddi şekilde etkileyebilmektedir. 19. yüzyılda Rusya tarafından işgal edilmiş bu bölgede 20. yüzyılın başlarında üç bağımsız cumhuriyet -Gürcistan, Azerbaycan ve Ermenistan- ortaya çıkmışsa da 2-2,5 yıl varlıklarını devam ettirebilmiş bu cumhuriyetler yeniden Sovyet Rusya’sı tarafından işgal edilmişlerdir. Gerek bağımsızlık döneminde gerekse sonraki aşamalarda komşu ülkelerin topraklarını işgal ederek genişleme politikasına yönelen Ermenistan, değişik tarihi süreçlerde fırsat buldukça Azerbaycan’dan toprak kopararak kendi sınırlarına dâhil etmiştir. Azerbaycan’da Sovyet hâkimiyeti tesis edildikten sonra Zengezur bölgesi Ermenistan’a verilmiş, ayrıca Karabağ’ın dağlık bölgesinde Ermenilere özerklik tanınmıştır. Fakat Ermenistan bununla yetinmeyerek her fırsatta Azerbaycan’a karşı toprak iddialarını gündeme getirmiştir. Sovyetler Birliği’nin dağılması sürecinde yeniden harekete geçen Ermenistan bu kez silahlı yönteme başvurmuş, savaş yoluyla Azerbaycan topraklarının yaklaşık %20’sini işgal etmiştir. Çeyrek asırdan fazla süredir Dağlık Karabağ bölgesi ve çevresini işgal altında tutan Ermenistan sorunun barışçıl çözümüne ilişkin her türlü öneriyi geri çevirirken Azerbaycan’ın diğer bölgelerine yönelik yeni saldırılarda bulunmuştur. 2020’de Ermenistan ordusunun savaş hazırlıkları ve bu bağlamda gerçekleştirdiği yeni saldırlar ikinci bir Karabağ savaşının kaçınılmaz olduğunu ortaya koymuştur. Ermenistan’ın saldırılarına karşı Azerbaycan ordusunun düzenlediği büyük taarruz 44 gün boyunca sürmüştür. Bu savaşta büyük hezimete uğrayan Ermenistan ordusu, sonunda Rusya-Azerbaycan-Ermenistan tarafından yapılan üçlü mutabakat gereğince teslimiyeti kabul ederek Azerbaycan topraklarından çekilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- “Azərbaycan Respublikasının Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətini ləğv etmək haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun qüvvəyə minməsi qaydası barəsində Azərbaycan Respublikasi Ali Sovetinin qərari, http:// www.e-qanun.az/framework/6784, 26 noyabr 1991-ci il, (Erişim Tarihi: 09.12.2020).
- AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Borrell: Dağlık Karabağ için askeri müdahale söz konusu olamaz, https:// tr.euronews.com/2020/10/07/ab-den-dagl-k-karabag-uyar-s-d-s-aktorler-yalan-haberlerle-savasa-cekilmeyecal- s-l-yor, 07.10.2020, (Erişim Tarihi: 16.12. 2020).
- Aliyev’den Fransa’ya: Çok istiyorsanız Marsilya’yı Ermenilere verin, orada devlet kursunlar, https://tr.euronews. com/2020/12/01/aliyev-den-fransa-ya-cok-istiyorsan-z-marsilya-y-ermenilere-verin-orada-devlet-kursunlar, 01.12.2020, (Erişim Tarihi: 08.01.2021).
- Aprel döyüşləri - böyük zəfərin başlanğıcı, https://mod.gov.az/az/pre/21662.html, 17.02.2018, (Erişim Tarihi: 09.12.2020).
- Aras İlhan, “Avrupa Birliği’nin Dağlık Karabağ Sorunundaki Rolü”, Avrasya Etüdleri, 51/2017-1 (ss. 95-122).
- Asker Ali, 10 Ekim 2020 Tarihli Ateşkes veya “Masa Tuzağı”, https://kafkassam.com/10-ekim-2020- tarihli-ateskes-veya-masa-tuzagi.html?fbclid=IwAR0rplYfDcEPE8Hgt1fsl48Vg3HSOwY2- GiQ7BA0FQ11hn0BfK1UEW6Zy3I, 10.10.2020, (Erişim Tarihi: 09.12.2020).
- Asker Ali, Afgan Bakhshaliyev, “Rusya’nın Kafkasya Politikasında Karabağ Faktörü”, I. Uluslararası Sovyet Sonrası Türkiye-Rusya İlişkileri Sempozyumu, 15-16 Ekim 2020, Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü, İzmir 2020 (ss. 49-59).
- Asker Ali, Başarısız Hamle: Paşinyan’ın Mektubu, https://kafkassam.com/basarisiz-hamle-pasinyanin-mektubu. html, 01.11.2020, (Erişim Tarihi: 09.12.2020).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Siyaset Bilimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Mart 2021
Gönderilme Tarihi
22 Aralık 2020
Kabul Tarihi
19 Şubat 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 10 Sayı: 1
APA
Asker, A., & Özpınar, Z. G. (2021). Azerbaycan’ı Zafere Götüren Büyük Taarruz: 44 Günlük Savaşın Anatomisi. Avrasya İncelemeleri Dergisi, 10(1), 83-106. https://izlik.org/JA74CT87JA
AMA
1.Asker A, Özpınar ZG. Azerbaycan’ı Zafere Götüren Büyük Taarruz: 44 Günlük Savaşın Anatomisi. AVİD. 2021;10(1):83-106. https://izlik.org/JA74CT87JA
Chicago
Asker, Ali, ve Zeynep Gizem Özpınar. 2021. “Azerbaycan’ı Zafere Götüren Büyük Taarruz: 44 Günlük Savaşın Anatomisi”. Avrasya İncelemeleri Dergisi 10 (1): 83-106. https://izlik.org/JA74CT87JA.
EndNote
Asker A, Özpınar ZG (01 Mart 2021) Azerbaycan’ı Zafere Götüren Büyük Taarruz: 44 Günlük Savaşın Anatomisi. Avrasya İncelemeleri Dergisi 10 1 83–106.
IEEE
[1]A. Asker ve Z. G. Özpınar, “Azerbaycan’ı Zafere Götüren Büyük Taarruz: 44 Günlük Savaşın Anatomisi”, AVİD, c. 10, sy 1, ss. 83–106, Mar. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA74CT87JA
ISNAD
Asker, Ali - Özpınar, Zeynep Gizem. “Azerbaycan’ı Zafere Götüren Büyük Taarruz: 44 Günlük Savaşın Anatomisi”. Avrasya İncelemeleri Dergisi 10/1 (01 Mart 2021): 83-106. https://izlik.org/JA74CT87JA.
JAMA
1.Asker A, Özpınar ZG. Azerbaycan’ı Zafere Götüren Büyük Taarruz: 44 Günlük Savaşın Anatomisi. AVİD. 2021;10:83–106.
MLA
Asker, Ali, ve Zeynep Gizem Özpınar. “Azerbaycan’ı Zafere Götüren Büyük Taarruz: 44 Günlük Savaşın Anatomisi”. Avrasya İncelemeleri Dergisi, c. 10, sy 1, Mart 2021, ss. 83-106, https://izlik.org/JA74CT87JA.
Vancouver
1.Ali Asker, Zeynep Gizem Özpınar. Azerbaycan’ı Zafere Götüren Büyük Taarruz: 44 Günlük Savaşın Anatomisi. AVİD [Internet]. 01 Mart 2021;10(1):83-106. Erişim adresi: https://izlik.org/JA74CT87JA