Research Article

Savunma Sanayi Ürünlerinde Türkiye’nin Rekabet Gücünün Belirlenmesi: Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Karşılaştırmalı İhracat Performansı

Volume: 10 Number: 2 August 2, 2023
EN TR

Savunma Sanayi Ürünlerinde Türkiye’nin Rekabet Gücünün Belirlenmesi: Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Karşılaştırmalı İhracat Performansı

Abstract

Jeopolitik durumu nedeniyle, Türkiye savunma sanayi, açısından tarih boyunca stratejik öneme sahip olmuştur. Türkiye son yıllarda savunma sanayinde önemli adımlar atarak dışa bağımlılığını azaltmış, pek çok ülkeyle rekabet edecek konuma gelmiştir. Türkiye özellikle 2000 yılından itibaren savunma sanayinde yerli üretimini artırmayı başarmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, savunma sanayi ihracatında küresel güç olan ABD, Rusya, Çin, Fransa ve Almanya karşısında zırhlı araç, topçu, füze vegemi ürün gruplarında Türkiye’nin rekabet gücünün belirlenmesi ve Dünya savunma sanayi pazarında Türkiye’nin seçilen ülkeler karşısında rekabet güçlerinin avantajlı konumda olup olmadığını ortaya koymaktır. Çalışmamız konuyla ilgili sınırlı sayıda çalışma barındıran literatüre de katkı sağlayacaktır. Bu çalışmada ‘Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler’ (AKÜ) indeksi ve ‘Karşılaştırmalı İhracat Performans’ (KİP)- indeksi yöntemleri 2010-2020 dönemi için uygulanmıştır. Araştırma bulguları, Türkiye’nin 2010-2020 döneminde zırhlı araç ihracatında , AKÜ indeks değerlerine göre rekabet gücünün yüksek olduğunu göstermektedir Topçu ürün grubunda KİP indeks değerlerinde Türkiye 2015 yılında Rusyadan üstün bir performansa sahiptir. Dalgalı bir indeks seyri izlese de, 2011-2017 yılları arasında seçilmiş ülkelerden topçu ürün ihracat performansı yüksektir. Füze KİP indeks değerleri karşılaştırmalı ihracat performansı genel olarak düşüktür. Türkiye füze ihracatında dezavantajlı bir konuma sahiptir. Gemi ihracat performansında 2010 ve 2019 yıllarında Rusyadan daha iyi konuma ulaştığı bulgusuna ulaşılmıştır. ABD ile ise 2012 sonrası ihracat performansı yüksektir. 2018 yılına kadar Çin’den daha avantajlı konumdadır. Türkiye’ nin savunma zırhlı araç, topçu ve gemi ürün ihracatında ABD, Rusya, Çin, Fransa ve Almanya karşısında rekabet gücünün devam etmesi Türkiye’nin bu ürün guruplarında araştırma ve geliştirmeye verdiği önemi artırmasına ve uyguladığı stratejik ticaret politikalarını devam ettirmesine bağlıdır.

Keywords

References

  1. Akgül, A. (1986). Savunma Sanayi İşletmelerinin Yapısı ve Türk Savunma Sanayi, Ankara, Başbakanlık Basınevi. google scholar
  2. Ateş, E. (2020). Savunma Sanayi Sektörünün İhracat Rekabet Gücünün Belirlenmesi: Türkiye Örneği. Euroasia International Congress on Scientific Researches and Recent Trends 7. Azerbaycan. google scholar
  3. Bakan, S., Akkaya, O. & Yalçın, T. (2019). Açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler endeksi: türkiye taşımacılık sektörü üzerine bir uygulama. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 2(2), 190-203. google scholar
  4. Balassa, B. (1965). Trade Liberalization and ‘‘Revealed’’ Comparative Advantage. Manchester School of Economic and Social Studies, 33, 99-124. google scholar
  5. Balassa, B. & Noland, M. 1989. The Changing Comparative Advantage of Japan and the United States. Journal of the Japanese and International Economies, 3(2),174-188. google scholar
  6. Baran, T. (2018). Türkiye’de Savunma Sanayi Sektörünün İncelenmesi ve Savunma Sanayi Sektörü Harcamalarının Ekonomi Üzerindeki Etkilerinin Değerlendirilmesi. Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 4(2), 58-81. google scholar
  7. Bashimov, G. (2014). Tekstil ve Hazır Giyim Sektörünün Karşılaştırmalı Avantajı: Türkiye ve Pakistan Örneği. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 32-41. google scholar
  8. Buzdağlı, Ö., Bilici, N., Gerni, M., & Emsen, Ö. S. (2018). Stresli Ekonomilerde Savunma Sanayi Rekabet Gücünde Gelişmeler . International Conference on Eurasian Economies. 384-390. google scholar

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Economics

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 2, 2023

Submission Date

December 31, 2022

Acceptance Date

June 8, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 10 Number: 2

APA
Serin, Z. V., & Yeldan, S. (2023). Savunma Sanayi Ürünlerinde Türkiye’nin Rekabet Gücünün Belirlenmesi: Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Karşılaştırmalı İhracat Performansı. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, 10(2), 485-503. https://izlik.org/JA27AB73AR
AMA
1.Serin Z V, Yeldan S. Savunma Sanayi Ürünlerinde Türkiye’nin Rekabet Gücünün Belirlenmesi: Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Karşılaştırmalı İhracat Performansı. JEPR. 2023;10(2):485-503. https://izlik.org/JA27AB73AR
Chicago
Serin, Zehra Vildan, and Seda Yeldan. 2023. “Savunma Sanayi Ürünlerinde Türkiye’nin Rekabet Gücünün Belirlenmesi: Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler Ve Karşılaştırmalı İhracat Performansı”. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi 10 (2): 485-503. https://izlik.org/JA27AB73AR.
EndNote
Serin Z V, Yeldan S (August 1, 2023) Savunma Sanayi Ürünlerinde Türkiye’nin Rekabet Gücünün Belirlenmesi: Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Karşılaştırmalı İhracat Performansı. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi 10 2 485–503.
IEEE
[1]Z. V. Serin and S. Yeldan, “Savunma Sanayi Ürünlerinde Türkiye’nin Rekabet Gücünün Belirlenmesi: Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Karşılaştırmalı İhracat Performansı”, JEPR, vol. 10, no. 2, pp. 485–503, Aug. 2023, [Online]. Available: https://izlik.org/JA27AB73AR
ISNAD
Serin, Zehra Vildan - Yeldan, Seda. “Savunma Sanayi Ürünlerinde Türkiye’nin Rekabet Gücünün Belirlenmesi: Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler Ve Karşılaştırmalı İhracat Performansı”. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi 10/2 (August 1, 2023): 485-503. https://izlik.org/JA27AB73AR.
JAMA
1.Serin Z V, Yeldan S. Savunma Sanayi Ürünlerinde Türkiye’nin Rekabet Gücünün Belirlenmesi: Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Karşılaştırmalı İhracat Performansı. JEPR. 2023;10:485–503.
MLA
Serin, Zehra Vildan, and Seda Yeldan. “Savunma Sanayi Ürünlerinde Türkiye’nin Rekabet Gücünün Belirlenmesi: Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler Ve Karşılaştırmalı İhracat Performansı”. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, vol. 10, no. 2, Aug. 2023, pp. 485-03, https://izlik.org/JA27AB73AR.
Vancouver
1.Zehra Vildan Serin, Seda Yeldan. Savunma Sanayi Ürünlerinde Türkiye’nin Rekabet Gücünün Belirlenmesi: Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Karşılaştırmalı İhracat Performansı. JEPR [Internet]. 2023 Aug. 1;10(2):485-503. Available from: https://izlik.org/JA27AB73AR