Araştırma Makalesi

Savunma Sanayi Ürünlerinde Türkiye’nin Rekabet Gücünün Belirlenmesi: Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Karşılaştırmalı İhracat Performansı

Cilt: 10 Sayı: 2 2 Ağustos 2023
PDF İndir
EN TR

Savunma Sanayi Ürünlerinde Türkiye’nin Rekabet Gücünün Belirlenmesi: Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Karşılaştırmalı İhracat Performansı

Öz

Jeopolitik durumu nedeniyle, Türkiye savunma sanayi, açısından tarih boyunca stratejik öneme sahip olmuştur. Türkiye son yıllarda savunma sanayinde önemli adımlar atarak dışa bağımlılığını azaltmış, pek çok ülkeyle rekabet edecek konuma gelmiştir. Türkiye özellikle 2000 yılından itibaren savunma sanayinde yerli üretimini artırmayı başarmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, savunma sanayi ihracatında küresel güç olan ABD, Rusya, Çin, Fransa ve Almanya karşısında zırhlı araç, topçu, füze vegemi ürün gruplarında Türkiye’nin rekabet gücünün belirlenmesi ve Dünya savunma sanayi pazarında Türkiye’nin seçilen ülkeler karşısında rekabet güçlerinin avantajlı konumda olup olmadığını ortaya koymaktır. Çalışmamız konuyla ilgili sınırlı sayıda çalışma barındıran literatüre de katkı sağlayacaktır. Bu çalışmada ‘Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler’ (AKÜ) indeksi ve ‘Karşılaştırmalı İhracat Performans’ (KİP)- indeksi yöntemleri 2010-2020 dönemi için uygulanmıştır. Araştırma bulguları, Türkiye’nin 2010-2020 döneminde zırhlı araç ihracatında , AKÜ indeks değerlerine göre rekabet gücünün yüksek olduğunu göstermektedir Topçu ürün grubunda KİP indeks değerlerinde Türkiye 2015 yılında Rusyadan üstün bir performansa sahiptir. Dalgalı bir indeks seyri izlese de, 2011-2017 yılları arasında seçilmiş ülkelerden topçu ürün ihracat performansı yüksektir. Füze KİP indeks değerleri karşılaştırmalı ihracat performansı genel olarak düşüktür. Türkiye füze ihracatında dezavantajlı bir konuma sahiptir. Gemi ihracat performansında 2010 ve 2019 yıllarında Rusyadan daha iyi konuma ulaştığı bulgusuna ulaşılmıştır. ABD ile ise 2012 sonrası ihracat performansı yüksektir. 2018 yılına kadar Çin’den daha avantajlı konumdadır. Türkiye’ nin savunma zırhlı araç, topçu ve gemi ürün ihracatında ABD, Rusya, Çin, Fransa ve Almanya karşısında rekabet gücünün devam etmesi Türkiye’nin bu ürün guruplarında araştırma ve geliştirmeye verdiği önemi artırmasına ve uyguladığı stratejik ticaret politikalarını devam ettirmesine bağlıdır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akgül, A. (1986). Savunma Sanayi İşletmelerinin Yapısı ve Türk Savunma Sanayi, Ankara, Başbakanlık Basınevi. google scholar
  2. Ateş, E. (2020). Savunma Sanayi Sektörünün İhracat Rekabet Gücünün Belirlenmesi: Türkiye Örneği. Euroasia International Congress on Scientific Researches and Recent Trends 7. Azerbaycan. google scholar
  3. Bakan, S., Akkaya, O. & Yalçın, T. (2019). Açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler endeksi: türkiye taşımacılık sektörü üzerine bir uygulama. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 2(2), 190-203. google scholar
  4. Balassa, B. (1965). Trade Liberalization and ‘‘Revealed’’ Comparative Advantage. Manchester School of Economic and Social Studies, 33, 99-124. google scholar
  5. Balassa, B. & Noland, M. 1989. The Changing Comparative Advantage of Japan and the United States. Journal of the Japanese and International Economies, 3(2),174-188. google scholar
  6. Baran, T. (2018). Türkiye’de Savunma Sanayi Sektörünün İncelenmesi ve Savunma Sanayi Sektörü Harcamalarının Ekonomi Üzerindeki Etkilerinin Değerlendirilmesi. Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 4(2), 58-81. google scholar
  7. Bashimov, G. (2014). Tekstil ve Hazır Giyim Sektörünün Karşılaştırmalı Avantajı: Türkiye ve Pakistan Örneği. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 32-41. google scholar
  8. Buzdağlı, Ö., Bilici, N., Gerni, M., & Emsen, Ö. S. (2018). Stresli Ekonomilerde Savunma Sanayi Rekabet Gücünde Gelişmeler . International Conference on Eurasian Economies. 384-390. google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonomi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Ağustos 2023

Gönderilme Tarihi

31 Aralık 2022

Kabul Tarihi

8 Haziran 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Serin, Z. V., & Yeldan, S. (2023). Savunma Sanayi Ürünlerinde Türkiye’nin Rekabet Gücünün Belirlenmesi: Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Karşılaştırmalı İhracat Performansı. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, 10(2), 485-503. https://izlik.org/JA27AB73AR
AMA
1.Serin Z V, Yeldan S. Savunma Sanayi Ürünlerinde Türkiye’nin Rekabet Gücünün Belirlenmesi: Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Karşılaştırmalı İhracat Performansı. JEPR. 2023;10(2):485-503. https://izlik.org/JA27AB73AR
Chicago
Serin, Zehra Vildan, ve Seda Yeldan. 2023. “Savunma Sanayi Ürünlerinde Türkiye’nin Rekabet Gücünün Belirlenmesi: Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Karşılaştırmalı İhracat Performansı”. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi 10 (2): 485-503. https://izlik.org/JA27AB73AR.
EndNote
Serin Z V, Yeldan S (01 Ağustos 2023) Savunma Sanayi Ürünlerinde Türkiye’nin Rekabet Gücünün Belirlenmesi: Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Karşılaştırmalı İhracat Performansı. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi 10 2 485–503.
IEEE
[1]Z. V. Serin ve S. Yeldan, “Savunma Sanayi Ürünlerinde Türkiye’nin Rekabet Gücünün Belirlenmesi: Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Karşılaştırmalı İhracat Performansı”, JEPR, c. 10, sy 2, ss. 485–503, Ağu. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA27AB73AR
ISNAD
Serin, Zehra Vildan - Yeldan, Seda. “Savunma Sanayi Ürünlerinde Türkiye’nin Rekabet Gücünün Belirlenmesi: Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Karşılaştırmalı İhracat Performansı”. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi 10/2 (01 Ağustos 2023): 485-503. https://izlik.org/JA27AB73AR.
JAMA
1.Serin Z V, Yeldan S. Savunma Sanayi Ürünlerinde Türkiye’nin Rekabet Gücünün Belirlenmesi: Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Karşılaştırmalı İhracat Performansı. JEPR. 2023;10:485–503.
MLA
Serin, Zehra Vildan, ve Seda Yeldan. “Savunma Sanayi Ürünlerinde Türkiye’nin Rekabet Gücünün Belirlenmesi: Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Karşılaştırmalı İhracat Performansı”. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, c. 10, sy 2, Ağustos 2023, ss. 485-03, https://izlik.org/JA27AB73AR.
Vancouver
1.Zehra Vildan Serin, Seda Yeldan. Savunma Sanayi Ürünlerinde Türkiye’nin Rekabet Gücünün Belirlenmesi: Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Karşılaştırmalı İhracat Performansı. JEPR [Internet]. 01 Ağustos 2023;10(2):485-503. Erişim adresi: https://izlik.org/JA27AB73AR