Mizahın Gücü: Mizahın İş Talepleri Karşısında Olumsuz Duyuşsal İyi Oluş Algısını Azaltıcı Etkisi
Abstract
Bu çalışmanın amacı, iş yerinde mizah yoluyla başa çıkma eğiliminin iş talepleri ile çalışanların işe ilişkin olumsuz duyuşsal iyi oluş algıları arasındaki ilişkideki biçimlendirici rolünü incelemektir. Artan rekabetin ve güçleşen iş koşullarının, bireyleri gün geçtikçe karmaşıklaşan bir çalışma ortamı ile karşı karşıya bıraktığı görülmektedir. Bu bağlamda, çalışanın olumsuz duygularında azalma sağlayabilecek her unsurun dikkatle incelenmesinin gerekliliği göz önüne alınmış ve iş taleplerindeki artışla birlikte çoğalacağı düşünülen işe ilişkin olumsuz duyuşsal iyi oluş algılarının mizah yoluyla azaltılabileceği öngörüsünden hareketle araştırmanın modeli oluşturulmuştur. Araştırmanın örneklemini Türkiye’nin farklı şehirlerinde eğitim ve sağlık sektörlerinde çalışmakta olan 319 katılımcı oluşturmuştur. Hiyerarşik regresyon ve basit eğim analizleri, iş yerinde mizah yoluyla başa çıkma eğilimi arttıkça iş talepleri ile olumsuz duyuşsal iyi oluş algısı arasındaki pozitif ilişkinin zayıfladığını ortaya koymuştur. İş talebi yüksek ve mizah yoluyla başa çıkma eğilimi düşük olan çalışanların, iş talebi yüksek ancak mizah yoluyla başa çıkma eğilimi yüksek olan çalışanlara nazaran, olumsuz duyuşsal iyi oluş algıları daha fazladır. Araştırma bulguları, mizah yoluyla başa çıkma eğilimi zayıf olan kişilerin, mizah yoluyla başa çıkma eğilimi güçlü olan kişilere nazaran yüksek iş talepleri karşısındaki olumsuz duyuşsal iyi oluş algıları açısından daha dezavantajlı durumda olabileceğini ortaya koymuştur. Bu bulgular, iş yerinde mizah yoluyla başa çıkma becerilerinin, yalnızca çalışanın sağlığına olumlu katkı sağlama açısından değil, iş taleplerinin karşılanması açısından da önem arz ettiğini göstermiştir.
Keywords
References
- Aiken, L. S. ve West, S. G. (1991). Multiple regression: Testing and interpreting interactions. Newbury Park, CA: Sage.
- Bakker, A. B. ve Demerouti, E. (2008). Towards a model of work engagement. Career Development International, 13(3), 209-223. doi:10.1108/13620430810870476
- Bakker, A. B., Demerouti, E., ve Schaufeli, W. B. (2003). Dual processes at work in a callcentre: An application of the job demands-resources model. European Journal of Work and Organizational Psychology, 12, 393-417. doi:10.1080/13594320344000165
- Balducci, C., Schaufeli, W. B. ve Fraccaroli, F. (2011). The job demands–resources model and counterproductive work behaviour: The role of job-related affect. European Journal of Work and Organizational Psychology, 20(4), 467-496. doi:10.1080/13594321003669061
- Bayram, N., Aytaç, S. Bilgel, N. ve Kuşdil, M. E. (2004). İşe ilişkin duyuşsal iyilik algısı ölçeğinin (job-related affective well-being-jaws) Türkçe versiyonunun güvenirlik çalışması. Öneri: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(22), 1-7.
- Crawford, S. A. ve Caltabiano, N. J. (2011). Promoting emotional well-being through the use of humour. The Journal of Positive Psychology, 6(3), 237-252. doi:10.1080/17439760.2011.577087
- Demerouti, E. ve Bakker, A. B. (2011). The job demands–resources model: Challenges for future research, SA Journal of Industrial Psychology, 37(2), 1-9. doi:10.4102/sajip.v37i2.974
- Demerouti, E., Bakker, A. B., Nachreiner, F. ve Schaufeli, W. B. (2001). The job demands: Resources model of burnout. Journal of Applied Psychology, 86, 499–512. doi:10.1037/0021-9010.86.3.499
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Publication Date
December 24, 2019
Submission Date
January 11, 2019
Acceptance Date
July 19, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 39 Number: 2