Research Article

“Benliğin Evi” Olarak Beden: Yeme Sorunlarının Öznel Deneyiminin İncelenmesi

Volume: 41 Number: 2 August 30, 2021
EN TR

“Benliğin Evi” Olarak Beden: Yeme Sorunlarının Öznel Deneyiminin İncelenmesi

Abstract

Yeme sorunları, yeme tutum ve davranışlarındaki sorunlarla ilişkili olarak ortaya çıkan ancak yalnızca bu bağlamla sınırlı kalmayan bir durumdur. Yeme sorunları; fiziksel, duygusal ve psikososyal açıdan önemli sorunlara yol açarak, beden ve zihni eş zamanlı etkileyen kişisel bütünlük halinin sarsılması durumudur. Yeme bozuklukları üzerine pek çok çalışma yapılmış olsa da bunların arasında klinik pratiklerde önemli olan benlik ve beden kavramlarının ilişkisine yönelik oldukça az sayıda çalışma yer almaktadır. Alan yazın, özellikle olumsuz benlik algısının ve beden memnuniyetsizliğinin yeme bozuklukları psikopatolojisinde ve semptomatolojisinde önemli olduğuna dair ikna edici pek çok sonuç ortaya koymuştur. Bununla birlikte, yeme sorunları yaşayan kişilerin benlik ve bedenlerini nasıl deneyimledikleri çalışmalar kapsamında derinlemesine incelenmemiş ve konu ile ilgili oldukça az sayıda nitel araştırma yapılmıştır. Bu kapsamda, mevcut çalışmada yeme sorunları yaşayan kişilerin beden-benlik deneyimlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda nitel bir yöntem kullanılarak yeme sorunları yaşayan kişilerin kişisel ve ilişkisel varoluş biçimlerine dair derinlemesine bir anlayış kazanmak hedeflenmiştir. Bu bağlamda yeme bozukluğu tanısı almamış ancak kısıtlayıcı yeme örüntüsü gösteren 21-29 yaş aralığındaki yedi kadın katılımcı ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerin analizi yorumlayıcı fenomenolojik analiz ile gerçekleştirilmiştir. Yapılan analiz sonucunda, bir üst düzey tema (ontolojik güvensizlik), iki ana tema (benlik/beden ile beden/benlik) ve sekiz alt tema (yutulma kaygısı, bireysellik ihtiyacı, taşlaşma, öz-farkındalık, yalıtım, beden mülkiyeti, taşlaştırma, dismorfik utanç) belirlenmiştir. Sonuç olarak benlik ve beden deneyiminin birbirinden tamamen ayrı ve kopuk olmadığı, benlik ifadelerinin bir karşılığının bedensel varoluş biçimlerinde görülebildiği ortaya konulmuştur. Tüm veriler birlikte değerlendirildiğinde yeme sorunlarının katılımcıların hayatlarında hem bir zorluk hem de bir çözüm alanı olarak ikili bir rolü olduğu söylenebilir. Bu durum, aynı zamanda katılımcıların kişisel varoluş yollarına da işaret eder gibi görünmektedir. Nitekim, katılımcıların benlik ifadelerinin bedenlerinde somutlaştığı bulgusu özellikle önemlidir.

Keywords

References

  1. Altun, M. ve Kutlu, Y. (2015). Ergenlerin yeme davranışları ile ilgili görüşleri: Niteliksel çalışma. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 23(3), 174-184. google scholar
  2. Baktıroğlu, G. (2019). Yeme bozukluğu değerlendirme ölçeğinin yetişkinler üzerinde geçerlik, güvenirlik ve norm çalışması (Yayınlanmamış doktora tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitsü, İstanbul. google scholar
  3. Batur, S. (2004). Yeme tutum bozukluğu gösterenlerde ve göstermeyenlerde temel bilişsel şemalar (Yayınlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara. google scholar
  4. Bernet, R., Welton, D. ve Zavota, G. (2005). Edmund Husserl (1.cilt). New York: Taylor & Francis. google scholar
  5. Bigwood, C. (1991). Renaturalizing the body (with the help of Merleau-Ponty). Hypatia, 6(3), 54-73. doi: 10.1111/j.1527-2001.1991.tb00255.x google scholar
  6. Bowden, H. (2012). A phenomenological study of anorexia nervosa. Philosophy, Psychiatry, & Psychology, 19(3), 227-241. google scholar
  7. Brooks, A., LeCouteur, A. ve Hepworth, J. (1998). Accounts of experiences of bulimia: A discourse analytic study. International Journal of Eating Disorders, 24(2), 193-205. doi: 10.1002/(SICI)1098-108X(199809)24:2<193::AID-EAT9>3.0.CO;2-9 google scholar
  8. Bruch, H. (1982). Anorexia nervosa: Therapy and theory. The American Journal of Psychiatry, 1(4), 3-14. doi: 10.1176 / ajp.139.12.1531 google scholar

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 30, 2021

Submission Date

December 25, 2020

Acceptance Date

February 1, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 41 Number: 2

APA
Develioğlu, M., & Kahraman, S. (2021). “Benliğin Evi” Olarak Beden: Yeme Sorunlarının Öznel Deneyiminin İncelenmesi. Studies in Psychology, 41(2), 615-644. https://izlik.org/JA67LJ48BL
AMA
1.Develioğlu M, Kahraman S. “Benliğin Evi” Olarak Beden: Yeme Sorunlarının Öznel Deneyiminin İncelenmesi. Studies in Psychology. 2021;41(2):615-644. https://izlik.org/JA67LJ48BL
Chicago
Develioğlu, Miray, and Süleyman Kahraman. 2021. “‘Benliğin Evi’ Olarak Beden: Yeme Sorunlarının Öznel Deneyiminin İncelenmesi”. Studies in Psychology 41 (2): 615-44. https://izlik.org/JA67LJ48BL.
EndNote
Develioğlu M, Kahraman S (August 1, 2021) “Benliğin Evi” Olarak Beden: Yeme Sorunlarının Öznel Deneyiminin İncelenmesi. Studies in Psychology 41 2 615–644.
IEEE
[1]M. Develioğlu and S. Kahraman, “‘Benliğin Evi’ Olarak Beden: Yeme Sorunlarının Öznel Deneyiminin İncelenmesi”, Studies in Psychology, vol. 41, no. 2, pp. 615–644, Aug. 2021, [Online]. Available: https://izlik.org/JA67LJ48BL
ISNAD
Develioğlu, Miray - Kahraman, Süleyman. “‘Benliğin Evi’ Olarak Beden: Yeme Sorunlarının Öznel Deneyiminin İncelenmesi”. Studies in Psychology 41/2 (August 1, 2021): 615-644. https://izlik.org/JA67LJ48BL.
JAMA
1.Develioğlu M, Kahraman S. “Benliğin Evi” Olarak Beden: Yeme Sorunlarının Öznel Deneyiminin İncelenmesi. Studies in Psychology. 2021;41:615–644.
MLA
Develioğlu, Miray, and Süleyman Kahraman. “‘Benliğin Evi’ Olarak Beden: Yeme Sorunlarının Öznel Deneyiminin İncelenmesi”. Studies in Psychology, vol. 41, no. 2, Aug. 2021, pp. 615-44, https://izlik.org/JA67LJ48BL.
Vancouver
1.Miray Develioğlu, Süleyman Kahraman. “Benliğin Evi” Olarak Beden: Yeme Sorunlarının Öznel Deneyiminin İncelenmesi. Studies in Psychology [Internet]. 2021 Aug. 1;41(2):615-44. Available from: https://izlik.org/JA67LJ48BL