Body as the “Locus of Self”: The Subjective Experience of Eating Problems

Öz

Eating problems arise in relation to problems with eating attitudes and behaviors but is not limited to these contexts. Moreover, eating problems develop when one’s personal integrity is shaken, simultaneously affecting the body and mind by causing significant physical, emotional, and psychosocial problems. A large number of studies related to eating disorders have been conducted; however, only a few elucidate the relationship between self and body concepts, which are important in clinical practice. The literature has shown many convincing results proving that negative self-perception and body dissatisfaction are particularly important in the psychopathology and symptomatology of eating disorders. However, the manner in how people with eating problems experience their self and their body has not been deeply examined within the scope of these studies, and only a small number of qualitative studies have been conducted on the subject. Therefore, the present study aims to examine the body–self experiences of people with eating problems. For this purpose, the researchers used the qualitative method to gain better understanding of personal and relational patterns of existence of people with eating problems. In-depth interviews were conducted with seven female participants between the ages of 21–29. The participants had not been diagnosed with eating disorders but had restrictive eating behaviors. The researchers used interpretative phenomenological analysis to evaluate the transcripts of the interviews. The results revealed a superordinate theme (ontological insecurity), two main themes (self/body-expressions and body/self-expressions), and eight subthemes (swallowing anxiety, individuality need, petrification, self-awareness, isolation, body ownership, grinding, and dysmorphic shame). Taken together, one may suppose that eating problems play a dual role in the participants’ lives, that is, as a challenge and as a solution. This situation appears to point to the personal ways of existence of the participants. Therefore, the finding that the participants’ self-expressions manifest in their bodies is of particular importance.

Anahtar Kelimeler

• Eating problems
• ways of existence
• self
• body
• lived body

“Benliğin Evi” Olarak Beden: Yeme Sorunlarının Öznel Deneyiminin İncelenmesi

Öz

Yeme sorunları, yeme tutum ve davranışlarındaki sorunlarla ilişkili olarak ortaya çıkan ancak yalnızca bu bağlamla sınırlı kalmayan bir durumdur. Yeme sorunları; fiziksel, duygusal ve psikososyal açıdan önemli sorunlara yol açarak, beden ve zihni eş zamanlı etkileyen kişisel bütünlük halinin sarsılması durumudur. Yeme bozuklukları üzerine pek çok çalışma yapılmış olsa da bunların arasında klinik pratiklerde önemli olan benlik ve beden kavramlarının ilişkisine yönelik oldukça az sayıda çalışma yer almaktadır. Alan yazın, özellikle olumsuz benlik algısının ve beden memnuniyetsizliğinin yeme bozuklukları psikopatolojisinde ve semptomatolojisinde önemli olduğuna dair ikna edici pek çok sonuç ortaya koymuştur. Bununla birlikte, yeme sorunları yaşayan kişilerin benlik ve bedenlerini nasıl deneyimledikleri çalışmalar kapsamında derinlemesine incelenmemiş ve konu ile ilgili oldukça az sayıda nitel araştırma yapılmıştır. Bu kapsamda, mevcut çalışmada yeme sorunları yaşayan kişilerin beden-benlik deneyimlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda nitel bir yöntem kullanılarak yeme sorunları yaşayan kişilerin kişisel ve ilişkisel varoluş biçimlerine dair derinlemesine bir anlayış kazanmak hedeflenmiştir. Bu bağlamda yeme bozukluğu tanısı almamış ancak kısıtlayıcı yeme örüntüsü gösteren 21-29 yaş aralığındaki yedi kadın katılımcı ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerin analizi yorumlayıcı fenomenolojik analiz ile gerçekleştirilmiştir. Yapılan analiz sonucunda, bir üst düzey tema (ontolojik güvensizlik), iki ana tema (benlik/beden ile beden/benlik) ve sekiz alt tema (yutulma kaygısı, bireysellik ihtiyacı, taşlaşma, öz-farkındalık, yalıtım, beden mülkiyeti, taşlaştırma, dismorfik utanç) belirlenmiştir. Sonuç olarak benlik ve beden deneyiminin birbirinden tamamen ayrı ve kopuk olmadığı, benlik ifadelerinin bir karşılığının bedensel varoluş biçimlerinde görülebildiği ortaya konulmuştur. Tüm veriler birlikte değerlendirildiğinde yeme sorunlarının katılımcıların hayatlarında hem bir zorluk hem de bir çözüm alanı olarak ikili bir rolü olduğu söylenebilir. Bu durum, aynı zamanda katılımcıların kişisel varoluş yollarına da işaret eder gibi görünmektedir. Nitekim, katılımcıların benlik ifadelerinin bedenlerinde somutlaştığı bulgusu özellikle önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• Yeme sorunları
• varoluş biçimleri
• benlik
• beden
• yaşayan beden

Kaynakça

1. Altun, M. ve Kutlu, Y. (2015). Ergenlerin yeme davranışları ile ilgili görüşleri: Niteliksel çalışma. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 23(3), 174-184. google scholar
2. Baktıroğlu, G. (2019). Yeme bozukluğu değerlendirme ölçeğinin yetişkinler üzerinde geçerlik, güvenirlik ve norm çalışması (Yayınlanmamış doktora tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitsü, İstanbul. google scholar
3. Batur, S. (2004). Yeme tutum bozukluğu gösterenlerde ve göstermeyenlerde temel bilişsel şemalar (Yayınlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara. google scholar
4. Bernet, R., Welton, D. ve Zavota, G. (2005). Edmund Husserl (1.cilt). New York: Taylor & Francis. google scholar
5. Bigwood, C. (1991). Renaturalizing the body (with the help of Merleau-Ponty). Hypatia, 6(3), 54-73. doi: 10.1111/j.1527-2001.1991.tb00255.x google scholar
6. Bowden, H. (2012). A phenomenological study of anorexia nervosa. Philosophy, Psychiatry, & Psychology, 19(3), 227-241. google scholar
7. Brooks, A., LeCouteur, A. ve Hepworth, J. (1998). Accounts of experiences of bulimia: A discourse analytic study. International Journal of Eating Disorders, 24(2), 193-205. doi: 10.1002/(SICI)1098-108X(199809)24:2<193::AID-EAT9>3.0.CO;2-9 google scholar
8. Bruch, H. (1982). Anorexia nervosa: Therapy and theory. The American Journal of Psychiatry, 1(4), 3-14. doi: 10.1176 / ajp.139.12.1531 google scholar

9. Chassler, L. (1994). “In hunger I am king”-understanding anorexia nervosa from a psychoanalytic perspective: theoretical and clinical inplications. Clinical Social Work Journal, 22(4), 397-415. doi: 10.1007/BF02190330 google scholar
10. Chodorow, N. (1978). Mothering, object-relations, and the female oedipal configuration. Feminist Studies, 4(1), 137-158. doi: 10.2307/3177630 google scholar
11. Cooper, M., Galbraith M. ve Drinkwater, J. (2001). Assumptions and beliefs in adolescents with anorexia nervosa and their mothers. Eating Disorders, 9(3), 217-223. doi: 10.1080/10640260127549 google scholar
12. Crisp, A. H. ve Kalucy, R. S. (1974). Aspects of the perceptual disorder in anorexia nervosa. British Journal of Medical Psychology, 47(4), 349-361. doi: 10.1111/j.2044-8341.1974.tb02300.x google scholar
13. Cromby, J. (2012). Feeling the way: Qualitative clinical research and the affective turn. Qualitative Research in Psychology, 9(1), 88-98. doi: 10.1080/14780887.2012.630831 google scholar
14. Çüçen, K. A. (Ed.). (2018). Varoluş filozofları. Ankara: Sentez Yayıncılık. google scholar
15. DeGroot, J. M. ve Rodin, G. (1994). Eating disorders, female psychology, and the self. Journal of the American Academy of Psychoanalysis, 22(2), 299-317. doi: 10.1521/jaap.1.1994.22.2.299 google scholar
16. Dolan, B. M., Birtchnell, S. A. ve Lacey, J. H. (1987). Body image distortion in non-eating disordered women and men. Journal of Psychosomatic Research, 31(4), 513-520. doi: 10.1016/0022-3999(87)90009-2 google scholar
17. Dolezal, L. (2015). Body shame and female experience. The body and shame: Phenomenology, feminism, and the socially shaped body içinde (s. 45-66). London: Lexington Books. google scholar Dupond, P. (2013). Merleau-Ponty sözlüğü. (E. Şan, Çev.). İstanbul: Say Yayınları. google scholar
18. Ergüney-Okumuş, F. E., Baykal, N. B., Deveci, E. ve Karaköse, S. (2018). Yeme bozukluğu vakalarında hastalık yaşantısı ve grup süreci: nitel bir çalışma. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 2(4), 307318. doi: 10.31461/ybpd.472118 google scholar
19. Esenyel, M. Z. (2016). Fenomenolojide beden problemi: Husserl, Sartre ve Merleau-Ponty (Yayınlanmamış doktora tezi). Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa. google scholar
20. Fairburn, C. G. ve Beglin, S. J. (1994). Assessment of eating disorders: Interview or self-report questionnaire?. International Journal ofEating Disorders, 16(4), 363-370. google scholar
21. Farrar, S. (2013). The role of the selfand self-imagery in eating disorders (Doktora Tezi). University of Southampton, Faculty Of Social and Human Sciences, United Kingdom. google scholar
22. Fernandez, A. V. (2016). The phenomenology of psychopathological embodiment: A critique of thomas fuchs’ concept of corporealization. Journal of Consciousness Studies, 23(3-4), 50-75. google scholar
23. Finlay, L. (2011). Phenomenology for Therapists: Researching the Lived World. John Wiley & Sons. google scholar
24. Fitzsimmons-Craft, E. E. ve Bardone-Cone, A. M. (2012). Examining prospective mediation models of body surveillance, trait anxiety, and body dissatisfaction in African American and Caucasian college women. Sex Roles: A Journal of Research, 67(3-4), 187-200. doi: 10.1007/s11199-012-0151-5 google scholar
25. Fredrickson, B. L. ve Roberts, T. A. (1997). Objectification theory: Toward understanding women’s lived experiences and mental health risks. Psychology of Women Quarterly, 21(2), 173-206. doi: 10.1111/j.1471-6402.1997.tb00108.x google scholar
26. Fuchs, T. (2002). The phenomenology of shame, guilt and the body in body dysmorphic disorder and depression. Journal of Phenomenological Psychology, 33(2), 223-243. doi: 10.1163/15691620260622903 google scholar
27. Gallagher, S. (2007). How the body shapes the mind. Philosophical Psychology, 20(1), 127-142. doi: 10.1093 / 0199271941.001.0001 google scholar
28. Garner, D. M. ve Bemis, K. M. (1985). Cognitive therapy for anorexia nervosa. Handbook of Psychotherapy for Anorexia Nervosa and Bulimia içinde (s. 107-146). Guilford Press. google scholar
29. Giddens, A. (2002), Hermeneutik ve sosyal teori. Retorik, Hermeneutik ve Sosyal Bilimler içinde (s. 23-38). İstanbul: Paradigma Yayınları. google scholar
30. Gorrell, S. ve Murray, S. B. (2019). Eating disorders in males. Child and Adolescent Psychiatric Clinics, 28(4), 641-651. doi: 10.1016/j.chc.2019.05.012 google scholar
31. Granek, L. (2007). “You’re a whole lot of person”—Understanding the journey through anorexia to recovery: A qualitative study. The Humanistic Psychologist, 35(4), 363-385. doi: 10.1080/08873260701593367 google scholar
32. Grilo, C. M., Crosby, R. D., Masheb, R. M., White, M. A., Peterson, C. B., Wonderlich, S. A.,... Mitchell, J. E. (2009). Overvaluation of shape and weight in binge eating disorder, bulimia nervosa, and sub-threshold bulimia nervosa. BehaviourResearch and Therapy, 47(1), 692-696. doi: 10.1016 / j.brat.2009.05.001 google scholar
33. Habip, B. (2011). Özgürlük arayışına adanmış bir yaşam Donald Woods Winnicott (1896-1971): Düşüncesi ve Pratiği. Doğu-Batı dergisi: psikanaliz dersleri içinde (s. 197-213). Ankara: Doğu Batı Yayınları. google scholar
34. Hanar, K. (2019). Bir üniversite hastanesi aile hekimliği polikliniğine başvuran hastalarda vücut kitle indeksi ile yeme tutumu ve benlik saygısı arasındaki ilişki (Yayınlanmamış Tıpta Uzmanlık Tezi). Dicle Üniversitesi, Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı, Diyarbakır. google scholar
35. Harlowe, C. J. (2015). The impact of self-imagery on the self-concept in eating disorders (Doktora Tezi). University of Southampton, Faculty of Social and Human Sciences, United Kingdom. google scholar
36. Jacobi, C., Hayward, C., de Zwaan, M., Kraemer, H. C. ve Agras, W. S. (2004). Coming to terms with risk factors for eating disorders: Application of risk terminology and suggestions for a general taxonomy. Psychological Bulletin, 130(1), 19. doi: 10.1037/0033-2909.130.1.19 google scholar
37. Kağıtçıbaşı, Ç. (2019). Benlik, aile ve insan gelişimi: Kültürel psikoloji. İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları. google scholar
38. Klump, K. L., Bulik, C. M., Kaye, W. H., Treasure, J. ve Tyson, E. (2009). Academy for eating disorders position paper: Eating disorders are serious mental illnesses. International Journal of Eating Disorders, 42(2), 97-103. doi: 10.1037/a0017204 google scholar
39. Kohut, H. (1971). The Analysis of The Self: A Systematic Approach to The Psychoanalytic Treatment of Narcissistic Personality Disorders. University of Chicago Press. google scholar Kohut, H. (1977). The restoration of the self. University of Chicago Press. google scholar
40. Laing, R. D. (2015). Bölünmüş benlik. (E. A. Akça, Çev.). İstanbul: Pinhan Yayıncılık. google scholar
41. Lamoureux, M. M. ve Bottorff, J. L. (2005). Becoming the real me: Recovering from anorexia nervosa. Health Care for Women International, 26(2), 170-188. doi: 10.1080/07399330590905602 google scholar
42. Larkin, M. ve Thompson, A. R. (2012). Interpretative phenomenological analysis in mental health and psychotherapy research. Qualitative Research Methods in Mental Health and Psychotherapy içinde (s. 101-116). John Wiley & Sons. doi: 10.1002/9781119973249 google scholar
43. Marshall, C. ve Rossman, G. B. (2015). Designing Qualitative Research. (6. baskı). London: Sage Publications. google scholar
44. Merleau-Ponty, M. (2017). Algının Fenemenolojisi. (E. Sarıkartal ve E. Hacımuratoğlu, Çev.). İstanbul: İthaki Yayınları. google scholar
45. Merleau-Ponty, M. (2019). Göz ve Tin. (A. Soysal, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları. google scholar
46. Moss, D. (1989). Brain, body, and world body image and the psychology of the body. In Existential-Phenomenological Perspectives in Psychology içinde (s. 63-82). New York: Plenum Press. google scholar
47. Murray, S. B., Griffiths, S. ve Mond, J. M. (2016). Evolving eating disorder psychopathology: Conceptualising muscularity-oriented disordered eating. The British Journal of Psychiatry, 208(5), 414-415. doi: 10.1192/bjp.bp.115.168427 google scholar
48. Nystedt, L. ve Ljungberg, A. (2002). Facets of private and public self-consciousness: Construct and discriminant validity. European Journal of Personality, 16(2), 143-159. doi: 10.1002/per.440 google scholar
49. Oğlağu, Z. (2012). Yeme bozukluklarında çocukluk çağı travmalarının benlik saygısı ve beden algısı değişkenleri üzerine etkisi (Yayınlanmamış Tıpta Uzmanlık Tezi). İstanbul Üniversitesi, Psikiyatri Ana Bilim Dalı, İstanbul. google scholar
50. Oruçlular, Y. (2013). Vücut algısının aracı rolü üzerinden özerk-ilişkisel benlik özellikleri ve yeme tutumu ilişkisi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara. google scholar
51. Özdemir, A. (2014). Lise öğrencilerinin vücut kitle indeksi ile yeme davranışı bozukluğu, benlik kavramı ve kendini algılama arasındaki ilişki (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sivas. google scholar
52. Pietkiewicz, I., ve Smith, J. A. (2012). A practical guide to using Interpretative Phenomenological Analysis in qualitative research psychology. Psychological Journal, 18 (2), 361-369. doi: 10.14691/ CPPJ.20.1.7 google scholar
53. Piran, N. (2001). Re-inhabiting the body from the inside out: Girls transform their school environment. From Subjects to Subjectivities: A Handbook of İnterpretive and Participatory Methods içinde (s. 218-238). New York: New York University Press. google scholar
54. Primozovic, D. T. (2013). Merleau-Ponty üzerine. (M. Z. Esenyel, Çev.). Ankara: Sentez Yayıncılık. google scholar
55. Reid, K., Flowers, P. ve Larkin, M. (2005). Exploring lived experience: An introduction to interpretative phenomenological analysis. The Psychologist, 18 (1), 20-23. google scholar
56. Sartre, J. P. (2011). Varlık ve hiçlik: Fenomenolojik ontoloji denemesi. (T. Ilgaz ve G. Çankaya-Eksen, Çev.). İstanbul: İthaki Yayınları. google scholar
57. Selvini-Palazzoli, M. (1974). Self-Starvation: From the İntrapsychic to the Transpersonal Approach to Anorexia Nervosa. London: Chaucer. google scholar
58. Shohet, M. (2007). Narrating anorexia: “full” and” struggling” genres of recovery. Ethos, 35(3), 344382. doi: 10.1525/eth.2007.35.3.344 google scholar
59. Smith, J. A., Flowers, P. ve Larkin, M. (2009). Interpretative Phenomenological Analysis: Theory, Method and Research. London: Sage. google scholar
60. Smith, J. ve Osborn, M. (2003). Interpretative Phenomenological Analysis. Qualitative Psychology: A Practical Guide to Methods. London: Sage google scholar
61. Smith, J. A., ve Osborn, M. (2004). Interpretative Phenomenological Analysis (s. 229-254). The British Psychological Society and Blackwell Publishing Ltd. google scholar
62. Stein, A., Woolley, H., Cooper, S. D. ve Fairburn, C. G. (1994). An observational study of mothers with eating disorders and their infants. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 35(4), 733-748. doi: 10.1111/j.1469-7610.1994.tb01218.x google scholar
63. Stein, A., Woolley, H. ve McPherson, K. (1999). Conflict between mothers with eating disorders and their infants during mealtimes. The British Journal of Psychiatry, 175(5), 455-461. doi: 10.1192/ bjp.175.5.455 google scholar
64. Stein, K. F. ve Corte, C. (2007). Identity impairment and the eating disorders: Content and organization of the self-concept in women with anorexia nervosa and bulimia nervosa. European Eating Disorders Review: The Professional Journal of the Eating Disorders Association, 15(1), 58-69. doi: 10.1002/erv.726 google scholar
65. Steiner-Adair, C. (1991). When the body speaks: Girls, eating disorders and psychotherapy. Women & Therapy, 11(3-4), 253-266. doi: 10.1300/J015V11N03_17 google scholar
66. Surgenor, L. J., Plumridge, E. W. ve Horn, J. (2003). “Knowing one’s self” anorexic: Implications for therapeutic practice. International Journal of Eating Disorders, 33(1), 22-32. google scholar
67. Tylka, T. L. ve Hill, M. S. (2004). Objectification theory as it relates to disordered eating among college women. Sex Roles, 51(11-12), 719-730. doi: 10.1007/s11199-004-0721-2 google scholar
68. Van Deurzen, E. ve Arnold-Baker, C. (2017). İnsan meselelerine varoluşçu bakışlar. (F. J. İçöz, Ed.). İstanbul: Alethia Kitap. google scholar
69. Wakeling, A. (1996). Epidemiology of anorexia nervosa. Psychiatry Research, 62(1), 3-9. doi: 10.1016/0165-1781(96)02983-6 google scholar
70. Ward, A., Ramsay, R. ve Treasure, J. (2000). Attachment research in eating disorders. British Journal of Medical Psychology, 73(1), 35-51. doi: 10.1348/000711200160282 google scholar
71. Williams, G. (1997). Reflections on some dynamics of eating disorders: No entry defences and foreign bodies. International Journal of Psycho-Analysis, 78, 927-941. google scholar
72. Williams, K., King, J. ve Fox, J. R. (2016). Sense of self and anorexia nervosa: A grounded theory. Psychology and Psychotherapy: Theory, Research and Practice, 89(2), 211-228. doi: 10.1111/papt.12068 google scholar
73. Williams, S. ve Reid, M. (2012). ‘It’s like there are two people in my head’: A phenomenological exploration of anorexia nervosa and its relationship to the self. Psychology & Health, 27(7), 798815. doi: 10.1080/08870446.2011.595488 google scholar
74. Winnicott, D. W. (1960). The Theory of the Parent-Infant Relationship. International Journal of Psychoanalysis, 41, 585-595. google scholar
75. Winnicott, D. W. (2014). Oyun ve Gerçeklik (4. baskı). (S. F. Tuna, Çev.). İstanbul: Metis Yayıncılık. google scholar
76. Yapa, B. (2019). Anoreksiya nervosada nüfuz edici anne imgesi sorunsalının projektif testlerle değerlendirilmesi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. google scholar
77. Yardley, L. (2000). Dilemmas in qualitative health research. Psychology and Health, 15(2), 215-228. doi: 10.1080/08870440008400302 google scholar
78. Yılmazer, İ. (2014). Klinik olmayan bir örneklemde yeme tutumu, beden algısı ve benlik saygısı ile dissosiyatif belirtiler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Üsküdar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. google scholar
79. Yücel, B., Polat, A., İkiz T., Pirim-Düşgör, B., Yavuz, A. E. ve Sertel-Berk, H. Ö. (2011). The Turkish version of the Eating Disorder Examination Questionnaire: Reliability and validity in adolescents. European Eating Disorder Review, 19(6), 509-11. doi: 10.1002/erv.1104 google scholar