EN
TR
“Anlaşmazlıklarımızı Çözebiliriz” Çatışma Çözümü Eğitim Programı: Batı Trakya İlköğretim Örneklemi
Abstract
Çocuklar kendilerine öğretilmediği sürece arkadaşlarıyla yaşadıkları sorunları yapıcı yollarla nasıl çözebileceklerini bilmemekte, şiddete başvurarak ya da edilgen davranarak çatışmadan kaçınmaya çalışmaktadırlar. Bu nedenle çocuklar arasındaki iletişimde şiddet oldukça yaygındır. Söz konusu soruna çözüm üretmek amacıyla dünyanın birçok ülkesinde öğrenciler, okullarda çatışma çözümü eğitimi almaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, “Anlaşmazlıklarımızı Çözebiliriz” çatışma çözümü eğitim programının etkililiğini, Yunanistan Batı Trakya azınlığı ilköğretim örneklemi üzerinde sınamaktır. Söz konusu eğitim programı aracılığıyla öğrencilere arkadaşları ile yaşayabilecekleri anlaşmazlıkları yapıcı yollar ile çözme becerilerinin kazandırılması, duygu düzenleme ile sosyal davranış becerilerinin artırılması ve davranış sorunlarının azaltılması hedeflenmiştir. Araştırmada ön-test, son-test kontrol gruplu araştırma deseni kullanılmış olup, uygulama grubu 103 ve kontrol grubu 74 öğrenciden oluşmuştur. Ölçümler Çatışma Senaryoları, Duygu Ayarlama Ölçeği, Güçler ve Güçlükler Anketi kullanarak yapılmıştır. Toplam 21 oturumdan oluşan eğitim kapsamında öğrencilerin ilgisini çekmeyi hedefleyen karikatür, poster ve çizgi film gibi materyaller kullanılmış; sınıf tartışmaları, rol alma, kalem kağıt aktiviteleri gibi öğrencilerin aktif katılımını sağlamayı amaçlayan tekniklerden faydalanılarak uygulama grubundaki öğrencilere duyguları tanıma, öfke kontrolü, empati ve yapıcı çatışma çözümü eğitimi verilmiştir. Kontrol grubundaki öğrencilere ise böyle bir eğitim verilmemiştir. Bu çalışmada, Anlaşmazlıklarımızı Çözebiliriz çatışma çözümü programı benzer kültürel özelliklerin olduğu farklı bir coğrafyada test edilmiş ve etkililiği kanıtlanmıştır. Bulgular, Anlaşmazlıklarımızı Çözebiliriz çatışma çözümü eğitim programının öğrencilerin yapıcı çatışma çözme becerileri, duygu düzenleme becerileri ve sosyal davranış becerilerini artırdığını; davranış sorunu düzeylerini ise azalttığını göstermiştir. Kontrol grubundaki öğrencilerin ise çatışma çözme ve sosyal davranış beceri puanlarında ön-testten son-teste değişimin olmadığı, ancak duygu düzenleme ve davranış sorunları puanlarının ise olumsuz anlamda değiştiği görülmüştür. Bulgular bir bütün olarak değerlendirildiğinde, Anlaşmazlıklarımızı Çözebiliriz çatışma çözümü eğitiminin ilköğretim öğrencilerinin yaşadıkları anlaşmazlıkların çözümünde etkili olabileceği kanıtlanmıştır.
Keywords
References
- Akgün, S. ve Araz, A. (2010a). “Anlaşmazlıklarımızı çözebiliriz”çatışma çözümü eğitim programı. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım. google scholar
- Akgün, S. ve Araz, A. (2010b). “Anlaşmazlıklarımızı çözebiliriz”: Bir çatışma çözümü eğitim program tanıtımı. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 11(1), 1-17. http://journal.dogus.edu.tr/index.php/duj/article/ view/29 google scholar
- Akgün, S. ve Araz, A. (2014). The effects of conflict resolution education on conflict resolution skills, social competence, and aggression in Turkish elementary school students. Journal of Peace Education, 11(1), 30-45. https://doi.org/10.1080/17400201.2013.777898 google scholar
- Akgün, S., Araz, A. ve Karadağ, S. (2007). “Anlaşmazlıklarımızı çözebiliriz”: İlköğretim öğrencilerine yönelik çatışma çözümü eğitimi ve psiko-sosyal etkileri. Türk Psikoloji Dergisi, 22(59), 43-62. Erişim adresi: http://kutuphane.dogus.edu.tr/mvt/pdf.php?pdf=0007803&lng=0 google scholar
- Battistich, V., Solomon, D., Watson, M., Solomon, J. ve Schaps, E. (1989). Effects of an elementary school program to enhance prosocial behavior on children’s cognitive-social problem-solving skills and strategies. Journal of Applied Developmental Psychology, 10(2), 147-169. https://doi. org/10.1016/0193- 3973(89)90002-6 google scholar
- Bayraktar, F., Kındap, Y., Kumru, A. ve Sayıl, M. (2010). Olumlu sosyal ve saldırgan davranışlar ölçeğinin ergen örnekleminde psikometrik açıdan incelenmesi. Türk Psikoloji Yazıları. 13(26),1-13. Erişim adresi: http://kutuphane.dogus.edu.tr/mvt/pdf.php?pdf=0019318 google scholar
- Campbell, S. B. (1995). Behavior problems in preschool children: A review of recent research. Journal of ChildPsychology andPsychiatry, 36(1), 113-149. Doi: 10.1111/j.1469-7610.1995.tb01657.x google scholar
- Card, N. A., Stucky, B. D., Sawalani, G. M. ve Little, T. D. (2008). Direct and indirect aggression during childhood and adolescence: A meta-analytic review of gender differences, intercorrelations, and relations to maladjustment. Child Development, 79(5), 1185-1229. https://doi.org/10.1111/ j.1467-8624.2008.01184.x google scholar
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Publication Date
August 30, 2021
Submission Date
January 3, 2021
Acceptance Date
February 23, 2021
Published in Issue
Year 2021 Volume: 41 Number: 2
APA
Alı Daı, P., & Araz, A. (2021). “Anlaşmazlıklarımızı Çözebiliriz” Çatışma Çözümü Eğitim Programı: Batı Trakya İlköğretim Örneklemi. Studies in Psychology, 41(2), 645-671. https://izlik.org/JA48PA49BW
AMA
1.Alı Daı P, Araz A. “Anlaşmazlıklarımızı Çözebiliriz” Çatışma Çözümü Eğitim Programı: Batı Trakya İlköğretim Örneklemi. Studies in Psychology. 2021;41(2):645-671. https://izlik.org/JA48PA49BW
Chicago
Alı Daı, Pynar, and Arzu Araz. 2021. “‘Anlaşmazlıklarımızı Çözebiliriz’ Çatışma Çözümü Eğitim Programı: Batı Trakya İlköğretim Örneklemi”. Studies in Psychology 41 (2): 645-71. https://izlik.org/JA48PA49BW.
EndNote
Alı Daı P, Araz A (August 1, 2021) “Anlaşmazlıklarımızı Çözebiliriz” Çatışma Çözümü Eğitim Programı: Batı Trakya İlköğretim Örneklemi. Studies in Psychology 41 2 645–671.
IEEE
[1]P. Alı Daı and A. Araz, “‘Anlaşmazlıklarımızı Çözebiliriz’ Çatışma Çözümü Eğitim Programı: Batı Trakya İlköğretim Örneklemi”, Studies in Psychology, vol. 41, no. 2, pp. 645–671, Aug. 2021, [Online]. Available: https://izlik.org/JA48PA49BW
ISNAD
Alı Daı, Pynar - Araz, Arzu. “‘Anlaşmazlıklarımızı Çözebiliriz’ Çatışma Çözümü Eğitim Programı: Batı Trakya İlköğretim Örneklemi”. Studies in Psychology 41/2 (August 1, 2021): 645-671. https://izlik.org/JA48PA49BW.
JAMA
1.Alı Daı P, Araz A. “Anlaşmazlıklarımızı Çözebiliriz” Çatışma Çözümü Eğitim Programı: Batı Trakya İlköğretim Örneklemi. Studies in Psychology. 2021;41:645–671.
MLA
Alı Daı, Pynar, and Arzu Araz. “‘Anlaşmazlıklarımızı Çözebiliriz’ Çatışma Çözümü Eğitim Programı: Batı Trakya İlköğretim Örneklemi”. Studies in Psychology, vol. 41, no. 2, Aug. 2021, pp. 645-71, https://izlik.org/JA48PA49BW.
Vancouver
1.Pynar Alı Daı, Arzu Araz. “Anlaşmazlıklarımızı Çözebiliriz” Çatışma Çözümü Eğitim Programı: Batı Trakya İlköğretim Örneklemi. Studies in Psychology [Internet]. 2021 Aug. 1;41(2):645-71. Available from: https://izlik.org/JA48PA49BW