EN
TR
Genç Erkek ve Kadın Yol Kullanıcılarının Yaya ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkinin Araştırılması
Abstract
Genç yol kullanıcıları, sürücü veya yaya olarak trafik kazalarına maruz kalma konusunda en savunmasız gruplardan birini oluşturmaktadır. Yaya ve sürücü davranışları, yol kullanıcılarının güvenliğinin önemli yordayıcılarındandır. Bu çalışmanın temel amacı, genç erkek ve kadın yol kullanıcılarının yaya davranışları ile sürücü davranışları arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Çalışmaya 19-28 yaş arası (M = 22.2, SD = 1.77) 573 genç yol kullanıcısı (316 erkek, 257 kadın) katılmıştır. Katılımcılar Yaya Davranışları Ölçeği (PBS), Sürücü Davranışları Ölçeği (DBQ), Olumlu Sürücü Davranışları Ölçeği (PDBS) ve demografik bilgi formundan oluşan bir anket bataryası tamamlamıştır. Çalışmanın amaçları doğrultusunda çalışmada ilk olarak yaya davranışları ölçeğinin faktör yapısı incelenmiştir. Bu aşamayı takiben, yaya ve sürücü davranışlarındaki cinsiyet farklılığı incelenmiştir. Cinsiyet farklılıkları açısından, erkekler kadınlara göre daha fazla yaya ihlalleri, yaya saldırgan ihlalleri, sürücü saldırgan ihlalleri, sürücü sıradan ihlalleri ve daha az sürücü dalgınlığı göstermiştir. Ayrıca, sapkın yaya davranışları sapkın sürücü davranışlarıyla pozitif ilişkili gösterirken, olumlu yaya davranışları sapkın sürücü davranışlarıyla negatif ilişki göstermiştir. Yaya dalgınlığı ve yaya saldırgan ihlalleri olumlu sürücü davranışlarıyla negatif ilişki gösterirken, yaya ihlalleri ve olumlu yaya davranışları olumlu sürücü davranışlarıyla pozitif ilişki göstermiştir. Genel olarak, sonuçlar daha fazla sapkın yaya davranışları gösteren genç yol kullanıcılarının aynı zamanda daha fazla sapkın sürücü davranışları gösterdiğini vurgulamaktadır. Bulgular sapkın sürücü davranışlarına karşı alınacak önlemler ile ilgili olarak da tartışılmıştır. Bu çalışmada belirtilen yaya ve sürücü davranışları arasındaki tutarlılık dikkate alındığında, farklı yol kullanıcısı rollerine ayrıntılı olarak odaklanmanın, özellikle belirli trafik koşulları veya sürücü davranışları için müdahale programlarının planlanmasında önemli olduğu gösterilmiştir. Ek olarak, genç yol kullanıcılarının sahip olduğu farklı rollerin araştırılması, alan yazına trafik ortamının karmaşık ve dinamik yapısında saha yönetimlerine yansıtılabilecek ek bilgiler sağlamaktadır
Keywords
References
- af Wâhlberg, A. E., Barraclough, P., & Freeman, J. (2015). The Driver Behaviour Questionnaire as accident predictor: A methodological re-meta-analysis. Journal of Safety Research, 55, 185-212. doi:10.1016/j.jsr.2015.08.003 google scholar
- af Wâhlberg, A. E., Dorn, L., & Kline, T. (2011). The Manchester Driver Behaviour Questionnaire as predictor of road traffic accidents. Theoretical Issues in Ergonomics Science, 12, 66-86. doi:10.1080/14639220903023376 google scholar
- Antic, B., Pesic, D., Milutinovic, N., & Maslac, M. (2016). Pedestrian behaviours: Validation of the Serbian version of the pedestrian behaviour scale. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 41, 170-178. doi:10.1016/j.trf.2016.02.004 google scholar
- Bener, A., & Crundall, D. (2008). Role of gender and driver behaviour in road traffic crashes. International Journal of Crashworthiness, 13(3), 331-336. doi:10.1080/13588260801942684 google scholar
- Bener, A., Yildirim, E., Bolat, E., Özkan, T., & Lajunen, T. (2016). The driver behaviour questionnaire as an accident predictor in cross-cultural countries in Qatar and Turkey: Global Public Health Problem. Journal of Advances in Medicine and Medical Research, 15(7), 1-9. doi:10.9734/ BJMMR/2016/25719 google scholar
- Chu, W., Wu, C., Atombo, C., Zhang, H., & Özkan, T. (2019). Traffic climate, driver behaviour, and accidents involvement in China. Accident Analysis and Prevention, 122, 119-126. doi:10.1016/j. aap.2018.09.007 google scholar
- Cloutier, M. S., Lachapelle, U., d’Amours-Ouellet, A. A., Bergeron, J., Lord, S., & Torres, J. (2017). “Outta my way!” Individual and environmental correlates of interactions between pedestrians and vehicles during street crossings. Accident Analysis and Prevention, 104, 36-45. doi:10.1016/j. aap.2017.04.015 google scholar
- Cordazzo, S. T. D., Scialfa, C. T., Bubric, K., & Ross, R. J. (2014). The Driver Behaviour Questionnaire: A North American analysis. Journal ofSafety Research, 50, 99-107. doi:10.1016/j.jsr.2014.05.002 de Winter, J.C.F., & Dodou, D. (2010). The Driver Behaviour Questionnaire as a predictor of accidents:A meta-analysis. Journal ofSafety Research, 41, 463-470. doi:10.1016/j.jsr.2010.10.007 google scholar
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Publication Date
August 30, 2021
Submission Date
April 8, 2020
Acceptance Date
January 22, 2021
Published in Issue
Year 2021 Volume: 41 Number: 2
APA
Öztürk, İ., & Öz, B. (2021). Genç Erkek ve Kadın Yol Kullanıcılarının Yaya ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkinin Araştırılması. Studies in Psychology, 41(2), 581-614. https://izlik.org/JA44WM46LM
AMA
1.Öztürk İ, Öz B. Genç Erkek ve Kadın Yol Kullanıcılarının Yaya ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkinin Araştırılması. Studies in Psychology. 2021;41(2):581-614. https://izlik.org/JA44WM46LM
Chicago
Öztürk, İbrahim, and Bahar Öz. 2021. “Genç Erkek Ve Kadın Yol Kullanıcılarının Yaya Ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkinin Araştırılması”. Studies in Psychology 41 (2): 581-614. https://izlik.org/JA44WM46LM.
EndNote
Öztürk İ, Öz B (August 1, 2021) Genç Erkek ve Kadın Yol Kullanıcılarının Yaya ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkinin Araştırılması. Studies in Psychology 41 2 581–614.
IEEE
[1]İ. Öztürk and B. Öz, “Genç Erkek ve Kadın Yol Kullanıcılarının Yaya ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkinin Araştırılması”, Studies in Psychology, vol. 41, no. 2, pp. 581–614, Aug. 2021, [Online]. Available: https://izlik.org/JA44WM46LM
ISNAD
Öztürk, İbrahim - Öz, Bahar. “Genç Erkek Ve Kadın Yol Kullanıcılarının Yaya Ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkinin Araştırılması”. Studies in Psychology 41/2 (August 1, 2021): 581-614. https://izlik.org/JA44WM46LM.
JAMA
1.Öztürk İ, Öz B. Genç Erkek ve Kadın Yol Kullanıcılarının Yaya ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkinin Araştırılması. Studies in Psychology. 2021;41:581–614.
MLA
Öztürk, İbrahim, and Bahar Öz. “Genç Erkek Ve Kadın Yol Kullanıcılarının Yaya Ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkinin Araştırılması”. Studies in Psychology, vol. 41, no. 2, Aug. 2021, pp. 581-14, https://izlik.org/JA44WM46LM.
Vancouver
1.İbrahim Öztürk, Bahar Öz. Genç Erkek ve Kadın Yol Kullanıcılarının Yaya ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkinin Araştırılması. Studies in Psychology [Internet]. 2021 Aug. 1;41(2):581-614. Available from: https://izlik.org/JA44WM46LM