EN
TR
Eski Uygurcada Budizm’e Ait Bir Ritüel: Bakçan Olur-
Abstract
Dinî pratikler içerisinde önemli bir yer işgal eden ritüeller, pek çok inanış sisteminde bulunmaktadır. Bu inanış sistemlerinden biri olan Budizm’de de ritüellerin kapsamı geniş olmakla birlikte çoğunlukla manastır etrafında gerçekleştirilen pratik uygulamalardan söz edilmektedir. Manastırda gerçekleştirilen uygulamalardan biri olan ve Eski Uygurcada bakçan sözü ile karşılanan ritüel, genellikle “yaz yağmurlarının üç ayı boyunca ikamet; inziva” gibi belli bir dönem boyunca bir yerde ikameti salık veren bir uygulamadır. Bunun yanında bakçan sözünün Çin Budizmi’nin bir yansıması olarak Eski Uygurca metinlerde “yaz inzivası”nın yanında “kış inzivası”nı da karşılar şekilde kullanılıyor olması dikkat çekicidir. Buna göre, bu çalışmada kelimenin kavram alanı Eski Uygurca metinlere ait örnekler ışığında tespit edilecektir. Bunun yanında Eski Uygurca biçime kaynaklık eden ara ve ana dil/diller ve bu kaynaklığın şekil ve anlam boyutları üzerinde durulacaktır. Ayrıca Eski Uygurca sözcüğün farklı metinlere göre farklı imlaları hakkında açıklama yapılıp imladaki farklılaşma üzerinde etkili olan faktörlere ait yorumlarda bulunulacaktır. Eski Uygurca sözcüğün yardımcı fiillerle birlikte kurduğu birleşik fiil yapıları değerlendirilip bunların kullanımları hakkında açıklamalar yapılacaktır. Bununla birlikte genelde tüm Hint inanışlarında özelde ise Budizm’de görülen “öldürmeme” ve “zarar vermeme” ilkesinin başlangıçta ritüelin ortaya çıkışındaki etkisi ve katkısı işlenecektir. Budizm’de ritüelin gezginlik ve yerleşik düzen arasında oluşturduğu köprü ve özellikle Budist cemaat ve manastır düzenine olan katkısı bakımından ritüelin önemi Eski Uygurca metinler ışığında değerlendirilecektir.
Keywords
Supporting Institution
Yok.
Project Number
Yok.
Thanks
Yok.
References
- Ağca, F. (2021). Dillik ölçütlere göre Eski Uygurca metinlerin tarihlendirilmesi. Ankara: TDK Yayınları. google scholar
- Adams, D. Q. (2013). A dictionary of Tocharian B: Revised and greatly enlarged (2.bs). Amsterdam-New York: Editions Rodopi B.V. google scholar
- Aydemir, H. (2010). Die alttürkische xuanzang-biographie IX nach der handschrift von Paris, Peking und St. Petersburg sowie nach dem transkript von Annemarie v. Gabain ediert, übersetzt und kommentiert in Georg-August-Universität Göttingen (Doctoral dissertation, University of Göttingen). Retrieved from: https://ediss.uni- goettingen.de/handle/11858/00-1735-0000-000D-EF93-4?locale-attribute=en google scholar
- Barua, D. (2017). The Theraväda Buddhist observance of rains retreat: A comparison with Christian lent. Dialogue, Vol. XLIV, 215-256. Retrieved from: http://www.academia.edu google scholar
- Buswell, R. E. Jr. (2004). Encyclopedia of Buddhism volume one A-L. New York: Macmillan Reference USA. google scholar
- Buswell, R. E. Jr. & Lopez, D. S. Jr. (2014). The princeton dictionary of Buddhism. Princeton-Oxford: Princeton University Press. google scholar
- Clauson, S. G. (1972). An etymological dictionary of pre-thirteenth-century Turkish. Oxford: Clarendon Press. google scholar
- Csongor, D. (1952). Chinese in the Uyghur script of the T’ang-period. Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae, 2(1), 73-121. Retrieved from: http://www.jstor.org google scholar
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
December 30, 2022
Submission Date
May 20, 2022
Acceptance Date
October 27, 2022
Published in Issue
Year 2022 Volume: 62 Number: 2
APA
Deveci, B. C. (2022). Eski Uygurcada Budizm’e Ait Bir Ritüel: Bakçan Olur-. Journal of Turkish Language and Literature, 62(2), 325-352. https://doi.org/10.26650/TUDED2022-1119114
AMA
1.Deveci BC. Eski Uygurcada Budizm’e Ait Bir Ritüel: Bakçan Olur-. Journal of Turkish Language and Literature. 2022;62(2):325-352. doi:10.26650/TUDED2022-1119114
Chicago
Deveci, Burak Can. 2022. “Eski Uygurcada Budizm’e Ait Bir Ritüel: Bakçan Olur-”. Journal of Turkish Language and Literature 62 (2): 325-52. https://doi.org/10.26650/TUDED2022-1119114.
EndNote
Deveci BC (December 1, 2022) Eski Uygurcada Budizm’e Ait Bir Ritüel: Bakçan Olur-. Journal of Turkish Language and Literature 62 2 325–352.
IEEE
[1]B. C. Deveci, “Eski Uygurcada Budizm’e Ait Bir Ritüel: Bakçan Olur-”, Journal of Turkish Language and Literature, vol. 62, no. 2, pp. 325–352, Dec. 2022, doi: 10.26650/TUDED2022-1119114.
ISNAD
Deveci, Burak Can. “Eski Uygurcada Budizm’e Ait Bir Ritüel: Bakçan Olur-”. Journal of Turkish Language and Literature 62/2 (December 1, 2022): 325-352. https://doi.org/10.26650/TUDED2022-1119114.
JAMA
1.Deveci BC. Eski Uygurcada Budizm’e Ait Bir Ritüel: Bakçan Olur-. Journal of Turkish Language and Literature. 2022;62:325–352.
MLA
Deveci, Burak Can. “Eski Uygurcada Budizm’e Ait Bir Ritüel: Bakçan Olur-”. Journal of Turkish Language and Literature, vol. 62, no. 2, Dec. 2022, pp. 325-52, doi:10.26650/TUDED2022-1119114.
Vancouver
1.Burak Can Deveci. Eski Uygurcada Budizm’e Ait Bir Ritüel: Bakçan Olur-. Journal of Turkish Language and Literature. 2022 Dec. 1;62(2):325-52. doi:10.26650/TUDED2022-1119114