Review

Alevî Nitelemeli Ocak ve Gruplar Hakkında İlahiyat Alanında Yapılan Akademik Çalışmalara Dair Bir İnceleme (2014-2024 Yılları)

Volume: 9 Number: 2 December 15, 2025
TR EN

Alevî Nitelemeli Ocak ve Gruplar Hakkında İlahiyat Alanında Yapılan Akademik Çalışmalara Dair Bir İnceleme (2014-2024 Yılları)

Abstract

Bu çalışma Ocak 2014-Aralık 2024 tarihleri arasında Alevî geleneğe mensup ocak ve gruplar hakkında ilahiyat alanında yapılan akademik çalışmaları ele almaktadır. Daha çok Alevîlik ve Bektaşîlik şeklinde bir kullanım ile ifade edilen gelenek, dünyada ve ülkemizde yaşanan gelişmelere bağlı olarak sıcak bir gündem olma özelliğini sürdürmektedir. Buna bağlı olarak akademik dünya da konuya ilgisiz kalmamıştır. İlahiyat alanında da farklı disiplinler kendi metodik yaklaşımlarıyla gelenek hakkında çalışmalar ortaya koymuştur. Bunlar hakkında gelişmeleri takip etmek önemli görülmüştür. Bu çalışmada Ocak 2014-Aralık 2024 yılları arasında ilahiyat alanında farklı anabilim dallarında yapılan çalışmaların ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bu araştırmada konunun Alevî nitelemeli geleneğin mahiyeti ve tarihsel sürece dair olan çalışmalar, inanca dair olan çalışmalar, İslam’ın temel ibadetleri bağlamında Alevî geleneği ele alan çalışmalar, Alevî nitelemeli gelenekte âdâb-erkân ve bazı temel anlayışları konu edinen çalışmalar, Alevî gelenekte kurumsal yapıları ele alan çalışmalar ve modernite, göç, şehirleşme olguları ve güncel bazı tartışmaları ele alan çalışmalar şeklinde sınıflandırılarak ele alınması hedeflenmiştir. Araştırma sonucunda Alevî gelenek hakkında başta İslam Mezhepleri Tarihi, Din Sosyolojisi, Kelam, Dinler Tarihi olmak üzere pek çoğu alan araştırmasına dayalı olarak çalışmalar yapıldığı görülmüştür. Bu çalışmalarda tarih, iman esaslarıyla ilgili kabulleri, ibadet anlayışları, âdâb ve erkânları, kurumsal yapıları, sosyo kültürel yapıları ve günümüzdeki durumu gibi çeşitli yönleriyle geleneğin incelendiği tespit edilmiştir. Bu çalışmaların gelenek hakkında toplumda var olan bazı bilgi yanlışları ve eksiklerinin giderilmesi açısından önemli olduğu görülmektedir.

Keywords

References

  1. Abdullah Altuncu vd., “Geleneksel Alevi̇li̇k: Haçova Örneği̇” , The Journal of Academic Social Science Studies 11/17 (Aralık 2016), 431-446.
  2. Acar, Sadık. “Âli/Siz Alevilik’e Reddiye”. Alevilik–Bektaşilik Araştırmaları Dergisi 26 (Aralık 2022), 270-283.
  3. Ağalday, Nazan. Tarihsel ve Kültürel Boyutlarıyla Diyarbakır’da Alevilik. Şırnak: Şırnak Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2016.
  4. Akkuş, Süleyman. “Yayımlanmış Bazı Alevî-Bektaşî Klasiklerine Göre Peygamber Tasavvuru”, Ekev Akademi Dergisi 20/65 (2016), 513-536.
  5. Aksoy, Erdal- Dülger, Sümeyye- Köksal, Ayşe. “Bilimsel Araştırmalarda Evren, Örneklem, Varsayım ve Değişken” Bilimsel Araştırma Süreçleri Yöntem Teknik ve Etiğe Giriş, Özcan Güngör. 143-175. Ankara: Grafiker Yayınları, 2. Baskı, 2022.
  6. Aktürk, Hamit Modernleşen Alevilikte Dini Otorite. İstanbul: Hiperlink Yayınları, 2021.
  7. Aktürk, Hamit. “Alevilik Araştırmalarında Self Oryantalist Tutum”. Ekev Akademi Dergisi 19/62 (2015), 51-68.
  8. Aktürk, Hamit. Modern Alevi Ekolleri: Tekleşen “Sürek” Çatallanan “Yol”lar. İstanbul: Hiperyayın, 2019.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Islamic Sects

Journal Section

Review

Early Pub Date

December 12, 2025

Publication Date

December 15, 2025

Submission Date

December 3, 2023

Acceptance Date

December 11, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: 2

APA
Üçer, C., Selçuk, M., & Bostancı, Ş. (2025). Alevî Nitelemeli Ocak ve Gruplar Hakkında İlahiyat Alanında Yapılan Akademik Çalışmalara Dair Bir İnceleme (2014-2024 Yılları). Journal of Analytic Divinity, 9(2), 273-337. https://doi.org/10.46595/jad.1399726
AMA
1.Üçer C, Selçuk M, Bostancı Ş. Alevî Nitelemeli Ocak ve Gruplar Hakkında İlahiyat Alanında Yapılan Akademik Çalışmalara Dair Bir İnceleme (2014-2024 Yılları). JAD. 2025;9(2):273-337. doi:10.46595/jad.1399726
Chicago
Üçer, Cenksu, Mehmet Selçuk, and Şükrü Bostancı. 2025. “Alevî Nitelemeli Ocak Ve Gruplar Hakkında İlahiyat Alanında Yapılan Akademik Çalışmalara Dair Bir İnceleme (2014-2024 Yılları)”. Journal of Analytic Divinity 9 (2): 273-337. https://doi.org/10.46595/jad.1399726.
EndNote
Üçer C, Selçuk M, Bostancı Ş (December 1, 2025) Alevî Nitelemeli Ocak ve Gruplar Hakkında İlahiyat Alanında Yapılan Akademik Çalışmalara Dair Bir İnceleme (2014-2024 Yılları). Journal of Analytic Divinity 9 2 273–337.
IEEE
[1]C. Üçer, M. Selçuk, and Ş. Bostancı, “Alevî Nitelemeli Ocak ve Gruplar Hakkında İlahiyat Alanında Yapılan Akademik Çalışmalara Dair Bir İnceleme (2014-2024 Yılları)”, JAD, vol. 9, no. 2, pp. 273–337, Dec. 2025, doi: 10.46595/jad.1399726.
ISNAD
Üçer, Cenksu - Selçuk, Mehmet - Bostancı, Şükrü. “Alevî Nitelemeli Ocak Ve Gruplar Hakkında İlahiyat Alanında Yapılan Akademik Çalışmalara Dair Bir İnceleme (2014-2024 Yılları)”. Journal of Analytic Divinity 9/2 (December 1, 2025): 273-337. https://doi.org/10.46595/jad.1399726.
JAMA
1.Üçer C, Selçuk M, Bostancı Ş. Alevî Nitelemeli Ocak ve Gruplar Hakkında İlahiyat Alanında Yapılan Akademik Çalışmalara Dair Bir İnceleme (2014-2024 Yılları). JAD. 2025;9:273–337.
MLA
Üçer, Cenksu, et al. “Alevî Nitelemeli Ocak Ve Gruplar Hakkında İlahiyat Alanında Yapılan Akademik Çalışmalara Dair Bir İnceleme (2014-2024 Yılları)”. Journal of Analytic Divinity, vol. 9, no. 2, Dec. 2025, pp. 273-37, doi:10.46595/jad.1399726.
Vancouver
1.Cenksu Üçer, Mehmet Selçuk, Şükrü Bostancı. Alevî Nitelemeli Ocak ve Gruplar Hakkında İlahiyat Alanında Yapılan Akademik Çalışmalara Dair Bir İnceleme (2014-2024 Yılları). JAD. 2025 Dec. 1;9(2):273-337. doi:10.46595/jad.1399726

·  JAD accepts the Open Access Journal Policy for expanding and flourishing of knowledge.

·  Adress: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversity, Faculty of Islamic Sciences, Esenboga Campus, Cubuk/Ankara