Derleme

Alevî Nitelemeli Ocak ve Gruplar Hakkında İlahiyat Alanında Yapılan Akademik Çalışmalara Dair Bir İnceleme (2014-2024 Yılları)

Cilt: 9 Sayı: 2 15 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Alevî Nitelemeli Ocak ve Gruplar Hakkında İlahiyat Alanında Yapılan Akademik Çalışmalara Dair Bir İnceleme (2014-2024 Yılları)

Öz

Bu çalışma Ocak 2014-Aralık 2024 tarihleri arasında Alevî geleneğe mensup ocak ve gruplar hakkında ilahiyat alanında yapılan akademik çalışmaları ele almaktadır. Daha çok Alevîlik ve Bektaşîlik şeklinde bir kullanım ile ifade edilen gelenek, dünyada ve ülkemizde yaşanan gelişmelere bağlı olarak sıcak bir gündem olma özelliğini sürdürmektedir. Buna bağlı olarak akademik dünya da konuya ilgisiz kalmamıştır. İlahiyat alanında da farklı disiplinler kendi metodik yaklaşımlarıyla gelenek hakkında çalışmalar ortaya koymuştur. Bunlar hakkında gelişmeleri takip etmek önemli görülmüştür. Bu çalışmada Ocak 2014-Aralık 2024 yılları arasında ilahiyat alanında farklı anabilim dallarında yapılan çalışmaların ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bu araştırmada konunun Alevî nitelemeli geleneğin mahiyeti ve tarihsel sürece dair olan çalışmalar, inanca dair olan çalışmalar, İslam’ın temel ibadetleri bağlamında Alevî geleneği ele alan çalışmalar, Alevî nitelemeli gelenekte âdâb-erkân ve bazı temel anlayışları konu edinen çalışmalar, Alevî gelenekte kurumsal yapıları ele alan çalışmalar ve modernite, göç, şehirleşme olguları ve güncel bazı tartışmaları ele alan çalışmalar şeklinde sınıflandırılarak ele alınması hedeflenmiştir. Araştırma sonucunda Alevî gelenek hakkında başta İslam Mezhepleri Tarihi, Din Sosyolojisi, Kelam, Dinler Tarihi olmak üzere pek çoğu alan araştırmasına dayalı olarak çalışmalar yapıldığı görülmüştür. Bu çalışmalarda tarih, iman esaslarıyla ilgili kabulleri, ibadet anlayışları, âdâb ve erkânları, kurumsal yapıları, sosyo kültürel yapıları ve günümüzdeki durumu gibi çeşitli yönleriyle geleneğin incelendiği tespit edilmiştir. Bu çalışmaların gelenek hakkında toplumda var olan bazı bilgi yanlışları ve eksiklerinin giderilmesi açısından önemli olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdullah Altuncu vd., “Geleneksel Alevi̇li̇k: Haçova Örneği̇” , The Journal of Academic Social Science Studies 11/17 (Aralık 2016), 431-446.
  2. Acar, Sadık. “Âli/Siz Alevilik’e Reddiye”. Alevilik–Bektaşilik Araştırmaları Dergisi 26 (Aralık 2022), 270-283.
  3. Ağalday, Nazan. Tarihsel ve Kültürel Boyutlarıyla Diyarbakır’da Alevilik. Şırnak: Şırnak Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2016.
  4. Akkuş, Süleyman. “Yayımlanmış Bazı Alevî-Bektaşî Klasiklerine Göre Peygamber Tasavvuru”, Ekev Akademi Dergisi 20/65 (2016), 513-536.
  5. Aksoy, Erdal- Dülger, Sümeyye- Köksal, Ayşe. “Bilimsel Araştırmalarda Evren, Örneklem, Varsayım ve Değişken” Bilimsel Araştırma Süreçleri Yöntem Teknik ve Etiğe Giriş, Özcan Güngör. 143-175. Ankara: Grafiker Yayınları, 2. Baskı, 2022.
  6. Aktürk, Hamit Modernleşen Alevilikte Dini Otorite. İstanbul: Hiperlink Yayınları, 2021.
  7. Aktürk, Hamit. “Alevilik Araştırmalarında Self Oryantalist Tutum”. Ekev Akademi Dergisi 19/62 (2015), 51-68.
  8. Aktürk, Hamit. Modern Alevi Ekolleri: Tekleşen “Sürek” Çatallanan “Yol”lar. İstanbul: Hiperyayın, 2019.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İslam Mezhepleri

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

12 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

3 Aralık 2023

Kabul Tarihi

11 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Üçer, C., Selçuk, M., & Bostancı, Ş. (2025). Alevî Nitelemeli Ocak ve Gruplar Hakkında İlahiyat Alanında Yapılan Akademik Çalışmalara Dair Bir İnceleme (2014-2024 Yılları). Journal of Analytic Divinity, 9(2), 273-337. https://doi.org/10.46595/jad.1399726
AMA
1.Üçer C, Selçuk M, Bostancı Ş. Alevî Nitelemeli Ocak ve Gruplar Hakkında İlahiyat Alanında Yapılan Akademik Çalışmalara Dair Bir İnceleme (2014-2024 Yılları). JAD. 2025;9(2):273-337. doi:10.46595/jad.1399726
Chicago
Üçer, Cenksu, Mehmet Selçuk, ve Şükrü Bostancı. 2025. “Alevî Nitelemeli Ocak ve Gruplar Hakkında İlahiyat Alanında Yapılan Akademik Çalışmalara Dair Bir İnceleme (2014-2024 Yılları)”. Journal of Analytic Divinity 9 (2): 273-337. https://doi.org/10.46595/jad.1399726.
EndNote
Üçer C, Selçuk M, Bostancı Ş (01 Aralık 2025) Alevî Nitelemeli Ocak ve Gruplar Hakkında İlahiyat Alanında Yapılan Akademik Çalışmalara Dair Bir İnceleme (2014-2024 Yılları). Journal of Analytic Divinity 9 2 273–337.
IEEE
[1]C. Üçer, M. Selçuk, ve Ş. Bostancı, “Alevî Nitelemeli Ocak ve Gruplar Hakkında İlahiyat Alanında Yapılan Akademik Çalışmalara Dair Bir İnceleme (2014-2024 Yılları)”, JAD, c. 9, sy 2, ss. 273–337, Ara. 2025, doi: 10.46595/jad.1399726.
ISNAD
Üçer, Cenksu - Selçuk, Mehmet - Bostancı, Şükrü. “Alevî Nitelemeli Ocak ve Gruplar Hakkında İlahiyat Alanında Yapılan Akademik Çalışmalara Dair Bir İnceleme (2014-2024 Yılları)”. Journal of Analytic Divinity 9/2 (01 Aralık 2025): 273-337. https://doi.org/10.46595/jad.1399726.
JAMA
1.Üçer C, Selçuk M, Bostancı Ş. Alevî Nitelemeli Ocak ve Gruplar Hakkında İlahiyat Alanında Yapılan Akademik Çalışmalara Dair Bir İnceleme (2014-2024 Yılları). JAD. 2025;9:273–337.
MLA
Üçer, Cenksu, vd. “Alevî Nitelemeli Ocak ve Gruplar Hakkında İlahiyat Alanında Yapılan Akademik Çalışmalara Dair Bir İnceleme (2014-2024 Yılları)”. Journal of Analytic Divinity, c. 9, sy 2, Aralık 2025, ss. 273-37, doi:10.46595/jad.1399726.
Vancouver
1.Cenksu Üçer, Mehmet Selçuk, Şükrü Bostancı. Alevî Nitelemeli Ocak ve Gruplar Hakkında İlahiyat Alanında Yapılan Akademik Çalışmalara Dair Bir İnceleme (2014-2024 Yılları). JAD. 01 Aralık 2025;9(2):273-337. doi:10.46595/jad.1399726

· JAD, bilgiyi genişletmek ve geliştirmek için tamamen Açık Erişim Dergi Politikasını kabul eder.

· Adres: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Esenboğa Yerleşkesi Çubuk/Ankara