Türkiye Göl Çalışmalarında Uzaktan Algılamanın Yeri: Bibliyometrik Bir Yaklaşım

Human activity and climate change are putting more and more strain on our nation's lakes and wetlands. These ecosystems, which are often observed via remote sensing (RS) technologies, are experiencing significant environmental changes due to this pressure. In addition to environmental changes, RS is also used to determine the characteristics of lakes. In particular, lakes with dramatic changes have been examined in dozens of studies using similar data and methods. This situation created a need for a bibliometric study. By outlining the present state of RS in lake research in Türkiye, this study seeks to direct future investigations. This study discovered 156 articles from the Web of Science, Google Scholar, and DergiPark databases, creating a comprehensive database based on the content of these publications. According to the statistics, our nation's usage of remote sensing for lake studies started in 2007 and grew dramatically after 2020. Departments of Geography and Geomatics play a significant role in lake studies. To date, 88 lakes in Türkiye have been studied using UA, with Lake Burdur (41 articles) being the most studied lake. Area loss has been detected in almost all of the lakes studied. The primary aim of the studies was to identify spatial changes in the lakes. 135 of the 156 articles focused on shoreline changes. The most common methods used are NDWI, MNDWI, and NDVI indices for determine acuatic areas. The most widely utilised data source is the Landsat satellite series, particularly 5 and 8. Since 2019, Google Earth Engine (GEE) has expanded. In lake studies, departments of geography and geomatics play a significant role. The primary goal of these studies is to identify spatial changes in lakes, and the most popular techniques for doing so are NDWI, MNDWI, and NDVI indices. In particular, the Landsat satellite series 5 and 8 are the most commonly used data sources. The use of Google Earth Engine (GEE) has increased since 2019.

Ülkemizdeki göller ve sulak alanlar, iklim değişikliği ve insan faaliyetleri nedeniyle artan bir baskı altındadır. Bu baskı göller ve sulak alanlarda önemli çevresel değişimlere neden olmaktadır ve bu değişimler uzaktan algılama (UA) teknolojileriyle yakından izlenmektedir. Çevresel değişimlerin yanı sıra UA göllerin sahip olduğu özelliklerin belirlenmesinde de kullanılmaktadır. Özellile dramatik değişimlerin yaşandığı göller, benzer veriler ve yöntemler kullanılarak onlarca çalışmada incelenmektedir. Bu durum bibliyometrik bir çalışmaya ihtiyaç oluşturmuştur. Bu çalışma, Türkiye'de göl araştırmalarında UA’nın mevcut durumunu ortaya koyarak gelecek çalışmalar için yol gösterici olmayı amaçlamaktadır. Çalışmada Web Of Science, Google Scholar ve DergiPark veri tabanlarından 156 makale tespit edilmiş ve tüm makalelerin içeriklerine göre bir veri tabanı oluşturulmuştur. Veriler ülkemizde göl çalışmalarında uzaktan algılamanın 2007'den itibaren kullanılmaya başlandığını ve 2020 sonrasında önemli ölçüde arttığını göstermiştir. Göl çalışmalarında Geomatik ve Coğrafya bölümleri ön plana çıkmaktadır. Bugüne kadar Türkiye'de 88 göl UA kullanılarak incelenmiş olup, Burdur Gölü (41 makale) en çok çalışılan göldür. İncelenen göllerin tamamına yakınında alan kaybı tespit edilmiştir. Çalışmaların başlıca amacı göllerdeki alansal değişimleri tespit etmektir. 156 adet makalenin 135 tanesi göllerdeki kıyı çizgisi değişimine odaklanmıştır. En yaygın kullanılan yöntemler sucul ortamlarını tespit etmek için kullanılan NDWI, MNDWI ve NDVI indeksleridir. Landsat uydu serisi (özellikle 5 ve 8) en çok kullanılan veri kaynağıdır ve Google Earth Engine (GEE) kullanımı 2019 sonrasında yaygınlaşmıştır.