Research Article

Sürdürülebilir Bitki Bazlı Az Yağlı Salata Sos Üretimi

Volume: 10 Number: 1 January 31, 2025
EN TR

Sürdürülebilir Bitki Bazlı Az Yağlı Salata Sos Üretimi

Abstract

Bu çalışma, sıfır atık potansiyelini güçlendirmek için soğuk preslenmiş bamya tohumu yağı yan ürünlerinin, düşük yağlı vegan salata sosu formülasyonunda doğal yağ ikame maddeleri ve fonksiyonel bileşenler olarak potansiyel kullanımını araştırmayı amaçladı. Salata soslarının akış davranışı, viskoelastik ve 3-ITT özellikleri araştırıldı. Soğuk preslenmiş bamya tohumu yan ürünü, yüksek protein (%32,2) ve karbonhidrat (%45,1) içeriği nedeniyle az yağlı vegan salata soslarını zenginleştirmek için iyi bir kaynak olarak düşünülebilir. Çalışma bulguları, tüm salata sosu örneklerinin, çalkalama ve sıkma altında tüketimin yanı sıra homojenleştirme veya pompalama gibi büyük miktarda ani deformasyon dahil olmak üzere gıda işleme boyunca viskoelastik karakterini koruduğunu gösterdi. Bu çalışma, soğuk pres yağı endüstrisinden elde edilen bamya tohumu yağının yan ürünlerinin az yağlı vegan salata sosu formülasyonunda fonksiyonel bileşenler ve doğal yağ ikame maddeleri olarak insan ve hayvan sağlığını desteklemektedir. Bu yan ürünlerin sağlığı teşvik eden özelliklerini nasıl artırabileceğini göstererek Tek Sağlık yaklaşımına katkıda bulunmaktadır. Soğuk press yağ üretimiyle ilgili başlıca dezavantaj, işleme sırasında oluşan yan ürünlerin/atıkların çevreye salınmasıdır; bu yan ürünler gelen toplam hammaddenin yaklaşık %10-30'unu oluşturur ve bazı çevre sorunlarına (su, toprak ve hava kirliliği, katı atık yığınları ve biyolojik çeşitliliğin azalması) yol açar. Bu nedenle, gıda endüstrisinin uygun atık bertarafı ve yan ürün yönetim sistemleri geliştirmesi ve böylece çevresel riskleri azaltması karbon ayak izini azaltmada büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma ile soğuk pres yağ yan ürünlerinin kullanımına yönelik sürdürülebilir sıfır atık gıda işleme sistemi için bir çerçeve oluşturmak ve insan tüketimi için özelleştirilmiş bitki bazlı gıda ürünleri geliştirmek amaçlanmıştır.

Keywords

bitki bazlı gıda ürünleri, sıfır atık potansiyeli, soğuk sıkım yağ yan ürünü, sürdürülebilir, vegan salata sosu

References

  1. Akcicek, A. & Karasu, S. (2018). Utilization of cold pressed chia seed oil waste in a low‐fat salad dressing as natural fat replacer. Journal of Food Process Engineering, 41(5), e12694. DOI: 10.1111/jfpe.12694
  2. Akcicek, A., Yildirim, R.M., Tekin-Cakmak, Z.H. & Karasu, S. (2022). Low-fat salad dressing as a potential probiotic food carrier enriched by cold- pressed tomato seed oil by-product: rheological properties, emulsion stability, and oxidative stability. ACS Omega, 7(51), 48520-48530. DOI: 10.1021/acsomega.2c06874
  3. Akcicek, A., Özgölet, M., Tekin-Cakmak, Z.H., Karasu, S., Duran, E. & Sagdic, O. (2024). Cold-pressed okra seed oil byproduct as an ingredient for muffins to decrease glycemic index, maillard reaction, and oxidation. ACS Omega, 9(7), 7491- 7501. DOI: 10.1021/acsomega.3c06027
  4. Akingbala, J.O., Akinwande, B.A. & Uzo Peters, P.I. (2003). Effects of color and flavor changes on acceptability of ogi supplemented with okra seed meals. Plant Foods for Human Nutrition, 58, 1-9. DOI: 10.1023/B:QUAL.0000040354.96979.f2
  5. Al-Wandari, H. (1983). Chemical composition of seeds of two okra cultivars. Journal of Agricultural of Food Chemistry, 31, 1355-1358. DOI: 10.1021/JF00120A051
  6. Avci, E., Tekin Cakmak, Z.H., Ozgolet, M., Karasu, S., Kasapoglu, M.Z., Ramadan, M.F. & Sagdic, O. (2023). Capsaicin Rich Low-Fat Salad Dressing: Improvement of Rheological and Sensory Properties and Emulsion and Oxidative Stability. Foods, 12(7), 1529. DOI: 10.3390/foods12071529
  7. Avci, E., Akcicek, A., Tekin Cakmak, Z.H., Kasapoglu, M.Z., Sagdic, O. & Karasu, S. (2024). Isolation of Protein and Fiber from Hot Pepper Seed Oil Byproduct To Enhance Rheology, Emulsion, and Oxidative Stability of Low-Fat Salad Dressing. ACS Omega, 9(9), 10243-10252. DOI: 10.1021/acsomega.3c07410
  8. Batista, A.P., Raymundo, A., Sousa, I., Empis, J. & Franco, J.M. (2006). Colored food emulsions- Implications of pigment addition on the rheological behavior and microstructure. Food Biophys, 1, 216-227. DOI: 10.1007/s11483-006- 9022-3
  9. Bryant, L. A., Montecalvo, J., Morey, K. S. & Loy, B. (1988). Processing, functional, and nutritional properties of okra seed products. Journal of Food Science, 53, 810-816. DOI: 10.1111/j.1365- 2621.1988.tb08960.x
  10. Chew, S.C. (2020). Cold-pressed rapeseed (Brassica napus) oil: Chemistry and functionality. Food Research International, 131, 108997. DOI: 10.1016/j.foodres.2020.108997
APA
Tekin Çakmak, Z. H. (2025). Sürdürülebilir Bitki Bazlı Az Yağlı Salata Sos Üretimi. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 10(1), 48-55. https://doi.org/10.35229/jaes.1576217
AMA
1.Tekin Çakmak ZH. Sürdürülebilir Bitki Bazlı Az Yağlı Salata Sos Üretimi. JAES. 2025;10(1):48-55. doi:10.35229/jaes.1576217
Chicago
Tekin Çakmak, Zeynep Hazal. 2025. “Sürdürülebilir Bitki Bazlı Az Yağlı Salata Sos Üretimi”. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences 10 (1): 48-55. https://doi.org/10.35229/jaes.1576217.
EndNote
Tekin Çakmak ZH (January 1, 2025) Sürdürülebilir Bitki Bazlı Az Yağlı Salata Sos Üretimi. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences 10 1 48–55.
IEEE
[1]Z. H. Tekin Çakmak, “Sürdürülebilir Bitki Bazlı Az Yağlı Salata Sos Üretimi”, JAES, vol. 10, no. 1, pp. 48–55, Jan. 2025, doi: 10.35229/jaes.1576217.
ISNAD
Tekin Çakmak, Zeynep Hazal. “Sürdürülebilir Bitki Bazlı Az Yağlı Salata Sos Üretimi”. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences 10/1 (January 1, 2025): 48-55. https://doi.org/10.35229/jaes.1576217.
JAMA
1.Tekin Çakmak ZH. Sürdürülebilir Bitki Bazlı Az Yağlı Salata Sos Üretimi. JAES. 2025;10:48–55.
MLA
Tekin Çakmak, Zeynep Hazal. “Sürdürülebilir Bitki Bazlı Az Yağlı Salata Sos Üretimi”. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, vol. 10, no. 1, Jan. 2025, pp. 48-55, doi:10.35229/jaes.1576217.
Vancouver
1.Zeynep Hazal Tekin Çakmak. Sürdürülebilir Bitki Bazlı Az Yağlı Salata Sos Üretimi. JAES. 2025 Jan. 1;10(1):48-55. doi:10.35229/jaes.1576217