Research Article

Botan Vadisi (Siirt) Kayaboğaz-Sağlarca kesiminde kütle hareketi duyarlılığının CBS-AHS yöntemiyle değerlendirilmesi

Volume: 2 Number: 2 December 20, 2025
EN TR

Botan Vadisi (Siirt) Kayaboğaz-Sağlarca kesiminde kütle hareketi duyarlılığının CBS-AHS yöntemiyle değerlendirilmesi

Öz

Bu araştırma, Botan Vadisi’nin Kayaboğaz–Sağlarca kesiminde kütle hareketlerine yönelik duyarlılığın mekânsal dağılımını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma alanı; farklı litolojik birimler, parçalı topografya, aktif tektonik yapı ve değişken iklim koşullarının bir arada bulunduğu dinamik bir çevresel özellik sergilemektedir. Bu nedenle duyarlılığın doğru biçimde belirlenebilmesi için topografik, jeolojik, hidrolojik ve iklimsel değişkenlerin birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda yükselti, eğim, bakı, litoloji, toprak özellikleri, akarsulara yakınlık, arazi türleri, yağış ve fay hatlarına uzaklık olmak üzere toplam dokuz parametre kullanılmıştır. Parametreler önce Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ortamında işlenmiş, ardından Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) ile ağırlıklandırılarak duyarlılık haritası üretilmiştir. Elde edilen bulgular, özellikle dik yamaçların bulunduğu, zayıf litolojik birimlerin yayılım gösterdiği, bitki örtüsünün seyrekleştiği ve fay zonlarına yakın alanların daha yüksek duyarlılık değerlerine sahip olduğunu göstermektedir. Akarsu çevresindeki gevşek birikintiler ve insan kullanımının yoğun olduğu alanlarda da duyarlılığın arttığı gözlenmiştir. Buna karşılık sağlam kayaçların egemen olduğu ve eğimin düşük seyrettiği bölgelerde duyarlılık sınırlı kalmıştır. Sonuçlar, çalışma alanındaki kütle hareketi duyarlılığının birden fazla parametrenin ortak etkisiyle şekillendiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Akgün, A., ve Türk, N. (2011). Mapping the landslide susceptibility for the Yığılca forest district (Western Black Sea Region, Turkey) by frequency ratio, logistic regression, and artificial neural networks. Environmental Earth Sciences, 66, 2063–2083. doi: 10.1007/s12665-011-1395-8
  2. Arabameri, A., Saha, S., Roy, J., Chen, W., Blaschke, T., Bui, D. T. (2020). Landslide Susceptibility Evaluation and Management Using Different Machine Learning Methods in The Gallicash River Watershed, Iran. Remote Sensing, 12(3), 475. doi: 10.3390/rs12030475
  3. Ayalew, L. & Yamagishi, H. (2005). The application of GIS-based logistic regression for landslide susceptibility mapping in the Kakuda-Yahiko Mountains. Engineering Geology, 65(1-2), 15-31.
  4. Balcı, M. C., & Alpaslan, N. (2016). Siirt-Pervari-Çobanören Köyü kuzeydoğusunda meydana gelen kaya düşmesinin mühendislik jeolojisi kapsamında değerlendirilmesi. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 6(1), 225-239.
  5. Burrough, P. A. & McDonnell, R. A. (1998). Principles of geographical information systems. Oxford University Press.
  6. Chung, C. F., & Fabbri, A. G. (2003). Validation of spatial prediction models for landslide hazard mapping. Natural Hazards, 30(3), 451-472. https://doi.org/10.1023/B:NHAZ.0000007172.62651.2b
  7. Cooke, R. U., ve Doornkamp, J. C. (1990). Geomorphology in Environmental Management. Oxford University Press.
  8. Crosta, G. B., ve Frattini, P. (2008). Rainfall-induced landslides and debris flows. Hydrological Processes, 22(4), 473-477.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Geographic Information Systems , Natural Hazards , Geomorphology and Earth Surface Processes , Physical Geography , Physical Geography and Environmental Geology (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 20, 2025

Submission Date

October 23, 2025

Acceptance Date

December 11, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 2 Number: 2

APA
Kezer Üzüm, H., & Sabancı, S. (2025). Botan Vadisi (Siirt) Kayaboğaz-Sağlarca kesiminde kütle hareketi duyarlılığının CBS-AHS yöntemiyle değerlendirilmesi. Journal of Anatolian Geography, 2(2), 132-152. https://doi.org/10.65652/jag.1809740
AMA
1.Kezer Üzüm H, Sabancı S. Botan Vadisi (Siirt) Kayaboğaz-Sağlarca kesiminde kütle hareketi duyarlılığının CBS-AHS yöntemiyle değerlendirilmesi. JAG. 2025;2(2):132-152. doi:10.65652/jag.1809740
Chicago
Kezer Üzüm, Hatice, and Serkan Sabancı. 2025. “Botan Vadisi (Siirt) Kayaboğaz-Sağlarca Kesiminde Kütle Hareketi Duyarlılığının CBS-AHS Yöntemiyle Değerlendirilmesi”. Journal of Anatolian Geography 2 (2): 132-52. https://doi.org/10.65652/jag.1809740.
EndNote
Kezer Üzüm H, Sabancı S (December 1, 2025) Botan Vadisi (Siirt) Kayaboğaz-Sağlarca kesiminde kütle hareketi duyarlılığının CBS-AHS yöntemiyle değerlendirilmesi. Journal of Anatolian Geography 2 2 132–152.
IEEE
[1]H. Kezer Üzüm and S. Sabancı, “Botan Vadisi (Siirt) Kayaboğaz-Sağlarca kesiminde kütle hareketi duyarlılığının CBS-AHS yöntemiyle değerlendirilmesi”, JAG, vol. 2, no. 2, pp. 132–152, Dec. 2025, doi: 10.65652/jag.1809740.
ISNAD
Kezer Üzüm, Hatice - Sabancı, Serkan. “Botan Vadisi (Siirt) Kayaboğaz-Sağlarca Kesiminde Kütle Hareketi Duyarlılığının CBS-AHS Yöntemiyle Değerlendirilmesi”. Journal of Anatolian Geography 2/2 (December 1, 2025): 132-152. https://doi.org/10.65652/jag.1809740.
JAMA
1.Kezer Üzüm H, Sabancı S. Botan Vadisi (Siirt) Kayaboğaz-Sağlarca kesiminde kütle hareketi duyarlılığının CBS-AHS yöntemiyle değerlendirilmesi. JAG. 2025;2:132–152.
MLA
Kezer Üzüm, Hatice, and Serkan Sabancı. “Botan Vadisi (Siirt) Kayaboğaz-Sağlarca Kesiminde Kütle Hareketi Duyarlılığının CBS-AHS Yöntemiyle Değerlendirilmesi”. Journal of Anatolian Geography, vol. 2, no. 2, Dec. 2025, pp. 132-5, doi:10.65652/jag.1809740.
Vancouver
1.Hatice Kezer Üzüm, Serkan Sabancı. Botan Vadisi (Siirt) Kayaboğaz-Sağlarca kesiminde kütle hareketi duyarlılığının CBS-AHS yöntemiyle değerlendirilmesi. JAG. 2025 Dec. 1;2(2):132-5. doi:10.65652/jag.1809740

Content of this journal is licensed under  https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.en

31700