Araştırma Makalesi

Botan Vadisi (Siirt) Kayaboğaz-Sağlarca kesiminde kütle hareketi duyarlılığının CBS-AHS yöntemiyle değerlendirilmesi

Cilt: 2 Sayı: 2 20 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Botan Vadisi (Siirt) Kayaboğaz-Sağlarca kesiminde kütle hareketi duyarlılığının CBS-AHS yöntemiyle değerlendirilmesi

Öz

Bu araştırma, Botan Vadisi’nin Kayaboğaz–Sağlarca kesiminde kütle hareketlerine yönelik duyarlılığın mekânsal dağılımını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma alanı; farklı litolojik birimler, parçalı topografya, aktif tektonik yapı ve değişken iklim koşullarının bir arada bulunduğu dinamik bir çevresel özellik sergilemektedir. Bu nedenle duyarlılığın doğru biçimde belirlenebilmesi için topografik, jeolojik, hidrolojik ve iklimsel değişkenlerin birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda yükselti, eğim, bakı, litoloji, toprak özellikleri, akarsulara yakınlık, arazi türleri, yağış ve fay hatlarına uzaklık olmak üzere toplam dokuz parametre kullanılmıştır. Parametreler önce Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ortamında işlenmiş, ardından Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) ile ağırlıklandırılarak duyarlılık haritası üretilmiştir. Elde edilen bulgular, özellikle dik yamaçların bulunduğu, zayıf litolojik birimlerin yayılım gösterdiği, bitki örtüsünün seyrekleştiği ve fay zonlarına yakın alanların daha yüksek duyarlılık değerlerine sahip olduğunu göstermektedir. Akarsu çevresindeki gevşek birikintiler ve insan kullanımının yoğun olduğu alanlarda da duyarlılığın arttığı gözlenmiştir. Buna karşılık sağlam kayaçların egemen olduğu ve eğimin düşük seyrettiği bölgelerde duyarlılık sınırlı kalmıştır. Sonuçlar, çalışma alanındaki kütle hareketi duyarlılığının birden fazla parametrenin ortak etkisiyle şekillendiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akgün, A., ve Türk, N. (2011). Mapping the landslide susceptibility for the Yığılca forest district (Western Black Sea Region, Turkey) by frequency ratio, logistic regression, and artificial neural networks. Environmental Earth Sciences, 66, 2063–2083. doi: 10.1007/s12665-011-1395-8
  2. Arabameri, A., Saha, S., Roy, J., Chen, W., Blaschke, T., Bui, D. T. (2020). Landslide Susceptibility Evaluation and Management Using Different Machine Learning Methods in The Gallicash River Watershed, Iran. Remote Sensing, 12(3), 475. doi: 10.3390/rs12030475
  3. Ayalew, L. & Yamagishi, H. (2005). The application of GIS-based logistic regression for landslide susceptibility mapping in the Kakuda-Yahiko Mountains. Engineering Geology, 65(1-2), 15-31.
  4. Balcı, M. C., & Alpaslan, N. (2016). Siirt-Pervari-Çobanören Köyü kuzeydoğusunda meydana gelen kaya düşmesinin mühendislik jeolojisi kapsamında değerlendirilmesi. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 6(1), 225-239.
  5. Burrough, P. A. & McDonnell, R. A. (1998). Principles of geographical information systems. Oxford University Press.
  6. Chung, C. F., & Fabbri, A. G. (2003). Validation of spatial prediction models for landslide hazard mapping. Natural Hazards, 30(3), 451-472. https://doi.org/10.1023/B:NHAZ.0000007172.62651.2b
  7. Cooke, R. U., ve Doornkamp, J. C. (1990). Geomorphology in Environmental Management. Oxford University Press.
  8. Crosta, G. B., ve Frattini, P. (2008). Rainfall-induced landslides and debris flows. Hydrological Processes, 22(4), 473-477.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Coğrafi Bilgi Sistemleri, Doğal Afetler, Jeoformoloji ve Yüzey Örtü Süreçleri, Fiziki Coğrafya, Fiziksel Coğrafya ve Çevre Jeolojisi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

23 Ekim 2025

Kabul Tarihi

11 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 2 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kezer Üzüm, H., & Sabancı, S. (2025). Botan Vadisi (Siirt) Kayaboğaz-Sağlarca kesiminde kütle hareketi duyarlılığının CBS-AHS yöntemiyle değerlendirilmesi. Journal of Anatolian Geography, 2(2), 132-152. https://doi.org/10.65652/jag.1809740
AMA
1.Kezer Üzüm H, Sabancı S. Botan Vadisi (Siirt) Kayaboğaz-Sağlarca kesiminde kütle hareketi duyarlılığının CBS-AHS yöntemiyle değerlendirilmesi. JAG. 2025;2(2):132-152. doi:10.65652/jag.1809740
Chicago
Kezer Üzüm, Hatice, ve Serkan Sabancı. 2025. “Botan Vadisi (Siirt) Kayaboğaz-Sağlarca kesiminde kütle hareketi duyarlılığının CBS-AHS yöntemiyle değerlendirilmesi”. Journal of Anatolian Geography 2 (2): 132-52. https://doi.org/10.65652/jag.1809740.
EndNote
Kezer Üzüm H, Sabancı S (01 Aralık 2025) Botan Vadisi (Siirt) Kayaboğaz-Sağlarca kesiminde kütle hareketi duyarlılığının CBS-AHS yöntemiyle değerlendirilmesi. Journal of Anatolian Geography 2 2 132–152.
IEEE
[1]H. Kezer Üzüm ve S. Sabancı, “Botan Vadisi (Siirt) Kayaboğaz-Sağlarca kesiminde kütle hareketi duyarlılığının CBS-AHS yöntemiyle değerlendirilmesi”, JAG, c. 2, sy 2, ss. 132–152, Ara. 2025, doi: 10.65652/jag.1809740.
ISNAD
Kezer Üzüm, Hatice - Sabancı, Serkan. “Botan Vadisi (Siirt) Kayaboğaz-Sağlarca kesiminde kütle hareketi duyarlılığının CBS-AHS yöntemiyle değerlendirilmesi”. Journal of Anatolian Geography 2/2 (01 Aralık 2025): 132-152. https://doi.org/10.65652/jag.1809740.
JAMA
1.Kezer Üzüm H, Sabancı S. Botan Vadisi (Siirt) Kayaboğaz-Sağlarca kesiminde kütle hareketi duyarlılığının CBS-AHS yöntemiyle değerlendirilmesi. JAG. 2025;2:132–152.
MLA
Kezer Üzüm, Hatice, ve Serkan Sabancı. “Botan Vadisi (Siirt) Kayaboğaz-Sağlarca kesiminde kütle hareketi duyarlılığının CBS-AHS yöntemiyle değerlendirilmesi”. Journal of Anatolian Geography, c. 2, sy 2, Aralık 2025, ss. 132-5, doi:10.65652/jag.1809740.
Vancouver
1.Hatice Kezer Üzüm, Serkan Sabancı. Botan Vadisi (Siirt) Kayaboğaz-Sağlarca kesiminde kütle hareketi duyarlılığının CBS-AHS yöntemiyle değerlendirilmesi. JAG. 01 Aralık 2025;2(2):132-5. doi:10.65652/jag.1809740

Bu derginin içeriği https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.tr lisansı altındadır.

31700