Çocukların Mekân Algısında Lynch'in İmgesel Elemanlarına Dayalı Olarak Algısal Tercihlerin ve Hiyerarşinin Değerlendirilmesi
Abstract
Bu çalışma, çocukların kentsel mekân algılarını Lynch'in imgesel elemanları (yollar, işaret öğeleri, düğüm noktaları, bölgeler ve sınırlar) çerçevesinde inceleyerek, algısal tercihlerin ve hiyerarşinin değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Trabzon İli Ortahisar İlçesinde, 10-12 yaş grubundaki 256 öğrenciyle yapılan anket ve zihinsel haritalama çalışmalarıyla, çocukların yollar, işaret öğeleri, düğüm noktaları, bölgeler ve sınırlar gibi imgesel elemanlara olan algısal tercihlerinin sıralaması analiz edilmiştir.
Bulgular, çocukların algısında işaret öğeleri ve düğüm noktalarının belirgin bir şekilde öne çıktığını göstermektedir. Buna karşılık, sınır ve izler kategorilerinin daha az temsil edilmesi, bu elemanlara yönelik algının görece zayıf olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, cinsiyet farklılıklarının çocukların algısal tercihlerinde etkili olduğu tespit edilmektedir. Kız çocukları işaret öğelerine ve düğüm noktalarına daha fazla vurgu yaparken, erkek çocuklar bölgesel unsurlara ağırlık vermektedir.
Sonuçlar, mekân algısında çocukların işaret öğeleri ve düğüm noktalarına daha fazla odaklandığını ancak imgesel elemanları sıralamada Lynch'in algı modeli ile belirgin farklılıklar gösterdiğini ortaya koymaktadır. Çocukların mekân algısında cinsiyet farkının da önemli bir rol oynadığı görülmektedir. Lynch'in algı modeline göre yetişkinlerin imgesel elemanları algılama biçimi ile çocukların mekân algılarındaki sıralamanın uyumlu olmadığı sonucuna varılmaktadır.
Keywords
References
- Burkut, E. B., & Köseoğlu, E. (2022). An investigation into the home environments of 10–14 age group children in the cognitive maps. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 19, 369–397.
- Eraydın, Z. (2016). Kentsel markalaşma stratejilerinin kent belleği ve kent imgesi üzerine etkileri: Ankara örneği. İdealkent, 7(19), 80–115.
- Filomena, G., Verstegen, J. A., & Manley, E. (2019). A computational approach to ‘The Image of the City’. Cities, 89, 14–25.
- Göregenli, M. (2013). Çevre psikolojisi: İnsan-mekân ilişkileri. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
- Halseth, G., & Doddridge, J. (2000). Children's cognitive mapping: A potential tool for neighbourhood planning. Environment and Planning B: Planning and Design, 27(4), 565–582.
- Kosslyn, S. M., Pick Jr, H. L., & Fariello, G. R. (1974). Cognitive maps in children and men. Child Development, 45(3), 707–716.
- Lynch, K. (1960). Kent imgesi. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
- Pinciotti, P., & Weinstein, C. S. (1988). Environmental experiences and children’s drawings. Children’s Environments Quarterly, 5(1), 21–28.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
City and Regional Planning
Journal Section
Research Article
Publication Date
February 28, 2025
Submission Date
January 12, 2025
Acceptance Date
February 6, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 1 Number: 1
APA
Seyhan, Ç., & Bülbül Arıoğlu, Ş. (2025). Çocukların Mekân Algısında Lynch’in İmgesel Elemanlarına Dayalı Olarak Algısal Tercihlerin ve Hiyerarşinin Değerlendirilmesi. Kentsel Ve Yapılı Çevrede Çocuk Araştırmaları Dergisi - J-CUBE, 1(1), 3-16. https://izlik.org/JA88YH39AT
AMA
1.Seyhan Ç, Bülbül Arıoğlu Ş. Çocukların Mekân Algısında Lynch’in İmgesel Elemanlarına Dayalı Olarak Algısal Tercihlerin ve Hiyerarşinin Değerlendirilmesi. Kentsel ve Yapılı Çevrede Çocuk Araştırmaları Dergisi - J-CUBE. 2025;1(1):3-16. https://izlik.org/JA88YH39AT
Chicago
Seyhan, Çisem, and Şeyda Bülbül Arıoğlu. 2025. “Çocukların Mekân Algısında Lynch’in İmgesel Elemanlarına Dayalı Olarak Algısal Tercihlerin Ve Hiyerarşinin Değerlendirilmesi”. Kentsel Ve Yapılı Çevrede Çocuk Araştırmaları Dergisi - J-CUBE 1 (1): 3-16. https://izlik.org/JA88YH39AT.
EndNote
Seyhan Ç, Bülbül Arıoğlu Ş (February 1, 2025) Çocukların Mekân Algısında Lynch’in İmgesel Elemanlarına Dayalı Olarak Algısal Tercihlerin ve Hiyerarşinin Değerlendirilmesi. Kentsel ve Yapılı Çevrede Çocuk Araştırmaları Dergisi - J-CUBE 1 1 3–16.
IEEE
[1]Ç. Seyhan and Ş. Bülbül Arıoğlu, “Çocukların Mekân Algısında Lynch’in İmgesel Elemanlarına Dayalı Olarak Algısal Tercihlerin ve Hiyerarşinin Değerlendirilmesi”, Kentsel ve Yapılı Çevrede Çocuk Araştırmaları Dergisi - J-CUBE, vol. 1, no. 1, pp. 3–16, Feb. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA88YH39AT
ISNAD
Seyhan, Çisem - Bülbül Arıoğlu, Şeyda. “Çocukların Mekân Algısında Lynch’in İmgesel Elemanlarına Dayalı Olarak Algısal Tercihlerin Ve Hiyerarşinin Değerlendirilmesi”. Kentsel ve Yapılı Çevrede Çocuk Araştırmaları Dergisi - J-CUBE 1/1 (February 1, 2025): 3-16. https://izlik.org/JA88YH39AT.
JAMA
1.Seyhan Ç, Bülbül Arıoğlu Ş. Çocukların Mekân Algısında Lynch’in İmgesel Elemanlarına Dayalı Olarak Algısal Tercihlerin ve Hiyerarşinin Değerlendirilmesi. Kentsel ve Yapılı Çevrede Çocuk Araştırmaları Dergisi - J-CUBE. 2025;1:3–16.
MLA
Seyhan, Çisem, and Şeyda Bülbül Arıoğlu. “Çocukların Mekân Algısında Lynch’in İmgesel Elemanlarına Dayalı Olarak Algısal Tercihlerin Ve Hiyerarşinin Değerlendirilmesi”. Kentsel Ve Yapılı Çevrede Çocuk Araştırmaları Dergisi - J-CUBE, vol. 1, no. 1, Feb. 2025, pp. 3-16, https://izlik.org/JA88YH39AT.
Vancouver
1.Çisem Seyhan, Şeyda Bülbül Arıoğlu. Çocukların Mekân Algısında Lynch’in İmgesel Elemanlarına Dayalı Olarak Algısal Tercihlerin ve Hiyerarşinin Değerlendirilmesi. Kentsel ve Yapılı Çevrede Çocuk Araştırmaları Dergisi - J-CUBE [Internet]. 2025 Feb. 1;1(1):3-16. Available from: https://izlik.org/JA88YH39AT