Çocukların Mekân Algısında Lynch'in İmgesel Elemanlarına Dayalı Olarak Algısal Tercihlerin ve Hiyerarşinin Değerlendirilmesi

Çisem Seyhan; Şeyda Bülbül Arıoğlu

Çocukların Mekân Algısında Lynch'in İmgesel Elemanlarına Dayalı Olarak Algısal Tercihlerin ve Hiyerarşinin Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışma, çocukların kentsel mekân algılarını Lynch'in imgesel elemanları (yollar, işaret öğeleri, düğüm noktaları, bölgeler ve sınırlar) çerçevesinde inceleyerek, algısal tercihlerin ve hiyerarşinin değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Trabzon İli Ortahisar İlçesinde, 10-12 yaş grubundaki 256 öğrenciyle yapılan anket ve zihinsel haritalama çalışmalarıyla, çocukların yollar, işaret öğeleri, düğüm noktaları, bölgeler ve sınırlar gibi imgesel elemanlara olan algısal tercihlerinin sıralaması analiz edilmiştir. Bulgular, çocukların algısında işaret öğeleri ve düğüm noktalarının belirgin bir şekilde öne çıktığını göstermektedir. Buna karşılık, sınır ve izler kategorilerinin daha az temsil edilmesi, bu elemanlara yönelik algının görece zayıf olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, cinsiyet farklılıklarının çocukların algısal tercihlerinde etkili olduğu tespit edilmektedir. Kız çocukları işaret öğelerine ve düğüm noktalarına daha fazla vurgu yaparken, erkek çocuklar bölgesel unsurlara ağırlık vermektedir. Sonuçlar, mekân algısında çocukların işaret öğeleri ve düğüm noktalarına daha fazla odaklandığını ancak imgesel elemanları sıralamada Lynch'in algı modeli ile belirgin farklılıklar gösterdiğini ortaya koymaktadır. Çocukların mekân algısında cinsiyet farkının da önemli bir rol oynadığı görülmektedir. Lynch'in algı modeline göre yetişkinlerin imgesel elemanları algılama biçimi ile çocukların mekân algılarındaki sıralamanın uyumlu olmadığı sonucuna varılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Burkut, E. B., & Köseoğlu, E. (2022). An investigation into the home environments of 10–14 age group children in the cognitive maps. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 19, 369–397.
Eraydın, Z. (2016). Kentsel markalaşma stratejilerinin kent belleği ve kent imgesi üzerine etkileri: Ankara örneği. İdealkent, 7(19), 80–115.
Filomena, G., Verstegen, J. A., & Manley, E. (2019). A computational approach to ‘The Image of the City’. Cities, 89, 14–25.
Göregenli, M. (2013). Çevre psikolojisi: İnsan-mekân ilişkileri. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Halseth, G., & Doddridge, J. (2000). Children's cognitive mapping: A potential tool for neighbourhood planning. Environment and Planning B: Planning and Design, 27(4), 565–582.
Kosslyn, S. M., Pick Jr, H. L., & Fariello, G. R. (1974). Cognitive maps in children and men. Child Development, 45(3), 707–716.
Lynch, K. (1960). Kent imgesi. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Pinciotti, P., & Weinstein, C. S. (1988). Environmental experiences and children’s drawings. Children’s Environments Quarterly, 5(1), 21–28.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Şehir ve Bölge Planlama

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Çisem Seyhan ^*
0000-0002-7451-8377
Türkiye

Şeyda Bülbül Arıoğlu
0000-0002-5074-3836
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Şubat 2025

Gönderilme Tarihi

12 Ocak 2025

Kabul Tarihi

6 Şubat 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 1 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA88YH39AT

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Seyhan, Ç., & Bülbül Arıoğlu, Ş. (2025). Çocukların Mekân Algısında Lynch’in İmgesel Elemanlarına Dayalı Olarak Algısal Tercihlerin ve Hiyerarşinin Değerlendirilmesi. Kentsel ve Yapılı Çevrede Çocuk Araştırmaları Dergisi - J-CUBE, 1(1), 3-16. https://izlik.org/JA88YH39AT

AMA

1.Seyhan Ç, Bülbül Arıoğlu Ş. Çocukların Mekân Algısında Lynch’in İmgesel Elemanlarına Dayalı Olarak Algısal Tercihlerin ve Hiyerarşinin Değerlendirilmesi. J-CUBE. 2025;1(1):3-16. https://izlik.org/JA88YH39AT

Chicago

Seyhan, Çisem, ve Şeyda Bülbül Arıoğlu. 2025. “Çocukların Mekân Algısında Lynch’in İmgesel Elemanlarına Dayalı Olarak Algısal Tercihlerin ve Hiyerarşinin Değerlendirilmesi”. Kentsel ve Yapılı Çevrede Çocuk Araştırmaları Dergisi - J-CUBE 1 (1): 3-16. https://izlik.org/JA88YH39AT.

EndNote

Seyhan Ç, Bülbül Arıoğlu Ş (01 Şubat 2025) Çocukların Mekân Algısında Lynch’in İmgesel Elemanlarına Dayalı Olarak Algısal Tercihlerin ve Hiyerarşinin Değerlendirilmesi. Kentsel ve Yapılı Çevrede Çocuk Araştırmaları Dergisi - J-CUBE 1 1 3–16.

IEEE

[1]Ç. Seyhan ve Ş. Bülbül Arıoğlu, “Çocukların Mekân Algısında Lynch’in İmgesel Elemanlarına Dayalı Olarak Algısal Tercihlerin ve Hiyerarşinin Değerlendirilmesi”, J-CUBE, c. 1, sy 1, ss. 3–16, Şub. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA88YH39AT

ISNAD

Seyhan, Çisem - Bülbül Arıoğlu, Şeyda. “Çocukların Mekân Algısında Lynch’in İmgesel Elemanlarına Dayalı Olarak Algısal Tercihlerin ve Hiyerarşinin Değerlendirilmesi”. Kentsel ve Yapılı Çevrede Çocuk Araştırmaları Dergisi - J-CUBE 1/1 (01 Şubat 2025): 3-16. https://izlik.org/JA88YH39AT.

JAMA

1.Seyhan Ç, Bülbül Arıoğlu Ş. Çocukların Mekân Algısında Lynch’in İmgesel Elemanlarına Dayalı Olarak Algısal Tercihlerin ve Hiyerarşinin Değerlendirilmesi. J-CUBE. 2025;1:3–16.

MLA

Seyhan, Çisem, ve Şeyda Bülbül Arıoğlu. “Çocukların Mekân Algısında Lynch’in İmgesel Elemanlarına Dayalı Olarak Algısal Tercihlerin ve Hiyerarşinin Değerlendirilmesi”. Kentsel ve Yapılı Çevrede Çocuk Araştırmaları Dergisi - J-CUBE, c. 1, sy 1, Şubat 2025, ss. 3-16, https://izlik.org/JA88YH39AT.

Vancouver

1.Çisem Seyhan, Şeyda Bülbül Arıoğlu. Çocukların Mekân Algısında Lynch’in İmgesel Elemanlarına Dayalı Olarak Algısal Tercihlerin ve Hiyerarşinin Değerlendirilmesi. J-CUBE [Internet]. 01 Şubat 2025;1(1):3-16. Erişim adresi: https://izlik.org/JA88YH39AT