Research Article

Haber Medyası Okuryazarlığı Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Number: 65 June 15, 2022
EN TR

Haber Medyası Okuryazarlığı Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Abstract

Haber medyası okuryazarlığı kavramı, bireylerin haber medyasıyla nasıl ve neden etkileşime girdiğini, bireylerin tükettikleri şeyleri nasıl anlamlandırdıklarını ve bireylerin kendi haber tüketiminden nasıl etkilendiğini anlamaya yöneliktir. Haber medyası okuryazarlığı, şüpheci bir eğilimi temsil etmektedir ve haber içeriğinin yanı sıra üretime ve dağıtıma karşı eleştirel bir tavrı teşvik etmekle ilgili bir kavramdır. Haber medyası okuryazarlığının ölçülmesi bu noktalar göz önünde bulundurulduğunda oldukça önemlidir. Bu bağlamda mevcut araştırma kapsamında Haber Medyası Okuryazarlığı Ölçeği geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 499 katılımcı oluşturmaktadır. Açıklayıcı faktör analizi sonucunda faktör yükleri 0.54 ile 0.82 arasında değişmekte olan ve 2 alt boyutta yer alan toplamda 10 madde olduğu gözlemlenmiştir. Maddelerin açıkladığı toplam varyans yaklaşık olarak %40’tır. Geçerkleştirilen ilk doğrulayıcı faktör analizi sonucunda ölçme aracından bir madde çıkarılmıştır. Gerçekleştirilen ikinci doğrulayıcı faktör analizi sonucunda uyum/uyumsuzluk indeksleri (Ki-kare/serbestlik değeri: 2.46; RMSEA: 0.084; SRMR: 0.064; TLI: 0.87; CFI: 0.91; GFI: 0.95 ve AGFI: 0.91) kabul edilebilir sınırlar içinde bulunmuştur. Ölçeğin alt boyutları ve tümüne ilişkin Cronbach Alfa ve McDonald’ın Omega değerleri 0.83 ile 0.86 arasında değişiklik göstermektedir. Aynı zamanda araştırma kapsamında kapsam geçerliği ve yakınsama geçerliğinin sağlandığı sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak araştırma kapsamında gerçekleştirilen analizler, iki alt boyut ve toplamda dokuz maddeden oluşan haber medyası okuryazarlığı ölçeğinin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.

Keywords

Supporting Institution

yok

Project Number

yok

Thanks

yok

References

  1. Aksu, G., Eser, M. T., Güzeller, C. O. (2017), Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ile yapısal eşitlik uygulamaları, Ankara: Detay Yayıncılık. google scholar
  2. Ashley, S., Maksl, A., Craft, S. (2013), Developing a news media literacy scale, Journalism & Mass Communication Educator, 68(1), 7-21. google scholar
  3. Ashley, S., Maksl, Craft, A. S. (2017), News media literacy and political engagement: what’s the connection?, Journal of Media Literacy Education, 9(1), 79 - 98. google scholar
  4. Bandura, A. (1989), Human agency in social cognitive theory, American Psychologist, 44(9), 1175-1184. google scholar
  5. Bandura, A. (1993), Perceived self-efficacy in cognitive development and functioning, Educational Psychologist, 28(2), 117-148. google scholar
  6. Bandura, A. (1997), Self-efficacy: the exercise of control, W.H. Freeman and Company: New York. google scholar
  7. Barnes, J., Cote, J., Cudeck, R., Malthouse, E. (2001), Factor analysis - checking assumptions of normality before conducting factor analysis, Journal of Consumer Psychology, 10(1,2), 79-81. google scholar
  8. Bentler, P. (1990), Comparative fit indexes in structural models, Psychological Bulletin, 107(2), 238-246. google scholar

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Communication and Media Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 15, 2022

Submission Date

December 10, 2020

Acceptance Date

November 18, 2021

Published in Issue

Year 2022 Number: 65

APA
Güdekli, A., Deren Van Het Hof, S., Eser, M., & Oruç, M. S. (2022). Haber Medyası Okuryazarlığı Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Journal of Economy Culture and Society, 65, 61-80. https://doi.org/10.26650/JECS2021-837512
AMA
1.Güdekli A, Deren Van Het Hof S, Eser M, Oruç MS. Haber Medyası Okuryazarlığı Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Journal of Economy Culture and Society. 2022;(65):61-80. doi:10.26650/JECS2021-837512
Chicago
Güdekli, Ayşad, Seçil Deren Van Het Hof, Mehmet Eser, and Mehmet Sebih Oruç. 2022. “Haber Medyası Okuryazarlığı Ölçeği: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Journal of Economy Culture and Society, nos. 65: 61-80. https://doi.org/10.26650/JECS2021-837512.
EndNote
Güdekli A, Deren Van Het Hof S, Eser M, Oruç MS (June 1, 2022) Haber Medyası Okuryazarlığı Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Journal of Economy Culture and Society 65 61–80.
IEEE
[1]A. Güdekli, S. Deren Van Het Hof, M. Eser, and M. S. Oruç, “Haber Medyası Okuryazarlığı Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, Journal of Economy Culture and Society, no. 65, pp. 61–80, June 2022, doi: 10.26650/JECS2021-837512.
ISNAD
Güdekli, Ayşad - Deren Van Het Hof, Seçil - Eser, Mehmet - Oruç, Mehmet Sebih. “Haber Medyası Okuryazarlığı Ölçeği: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Journal of Economy Culture and Society. 65 (June 1, 2022): 61-80. https://doi.org/10.26650/JECS2021-837512.
JAMA
1.Güdekli A, Deren Van Het Hof S, Eser M, Oruç MS. Haber Medyası Okuryazarlığı Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Journal of Economy Culture and Society. 2022;:61–80.
MLA
Güdekli, Ayşad, et al. “Haber Medyası Okuryazarlığı Ölçeği: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Journal of Economy Culture and Society, no. 65, June 2022, pp. 61-80, doi:10.26650/JECS2021-837512.
Vancouver
1.Ayşad Güdekli, Seçil Deren Van Het Hof, Mehmet Eser, Mehmet Sebih Oruç. Haber Medyası Okuryazarlığı Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Journal of Economy Culture and Society. 2022 Jun. 1;(65):61-80. doi:10.26650/JECS2021-837512