Ergenlerde Eğitim Stresi ve Okul Tükenmişliği Arasındaki İlişkide Üstbilişsel Farkındalığın Aracı Rolü
Abstract
Bireyin görev ve stratejiler hakkındaki
bilgilere ek olarak öğrenmeyi planlama, kullanma, düzenleme ve öğrenme
stratejilerini değerlendirme gibi üstbiliş becerilerinden oluşan metabiliş,
öğrencilerin öğrenmelerini doğrudan etkileyen bir süreç olarak kabul edilir.
Eğitim stresi öğrencilerin okulda ya da okul dışındaki başarısını etkileyen,
okul ile ilgili görevleri yerine getirmek için karşılaştıkları problemlere
verilen bir reaksiyondur. Okul tükenmişliği ise bir öğrenci olarak yetersiz
hissetme, okula karşı soğuma ve okul gerekliliklerine karşı tükenmeye dayanan bir
kavramdır. Bu çalışmanın amacı eğitim stresi, okul tükenmişliği ve üstbiliş
arasındaki ilişkiyi belirlemek ve eğitim stresi ile okul tükenmişliği
arasındaki ilişkide üstbilişsel farkındalığın aracı rolünü incelemektir.
Çalışmanın örneklemi, Ağrı ilinde ortaokula devam eden 7. ve 8. sınıflardan
seçilmiş 303 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplamak amacıyla “Ortaokul
Üstbilişsel Farkındalık Envanteri” ile “Eğitim Stresi ve Okul Tükenmişliği
Ölçeği” kullanılmıştır. Değişkenler arası ilişkileri saptamak için Pearson
Momenler Çarpımı Korelasyon analizi ve okul tükenmişiği üzerinde üstbiliş ve
eğitim stresinin yordama gücünü tespit etmek için basit ve Çoklu/Aşamalı
Regresyon analizi kullanılmıştır. Korelasyon analizi sonucuna göre; üstbiliş,
eğitim stresi ve okul tükenmişliği arasında istatistiksel olarak önemli
ilişkilerin olduğu, aşamalı regresyon analizi sonucuna göre ise; üstbilişsel
farkındalığın, eğitim stresi ve okul tükenmişliği arasında aracı role sahip
olduğu ve eğitim stresinin okul tükenmişliğinin güçlü bir yordayıcısı olduğu
tespit edilmiştir.
Keywords
References
- Akın, A., Sarıçam, H., Demirci, İ., Yalnız, A., Yıldız, B. & Usta, F. (2013). The adaptation of School Burnout Inventory (SBI) to Turkish and its psychometric properties. Istanbul 2013 World Congress of Psychological Counselling and Guidance, 8-11 September, Istanbul, Turkey.
- Ang, R. P. & Huan, V. S. (2006). Relationship between academic stress and suicidal ideation: Testing for depression as a mediator using multiple regression. Child Psychiatry and Human Development, 37, 133-143. Doi: 10.1007/s10578-006-0023-8
- Arslan, S. (2014). An investigation of the relationships between metacognition and self-regulation with structural equation. International Online Journal of Educational Sciences, 6(3), 603-611.
- Aydın, U. & Abuz, B. (2010). Turkish versions of the Junior Metacognitive Awareness Inventory (Jr. MAI): The validation study. Education & Science, 35(157), 30-45.
- Aypay, A. (2012). Secondary School Burnout Scale (SSBS). Educational Sciences: Theory & Practice, 12(2), 182-787.
- Aypay, A. & Eryılmaz, A. (2011). Relationships of high school sdutent’ subjective well-being and school burnout, International Online Journal of Educational Sciences, 3(1), 181-199.
- Bianchi, R., Truchot, D., Laurent, E., Brisson R. & Schonfeld, I.S. (2014). Is burnout solely job-related? A critical comment. Scandinavian Journal of Psychology, 55, 357-361.
- Çelik, I., Akın, A. & Sarıçam, H. (2014). A scale adaptation study related to the examination of adolescents' levels of educational stress. üniversitepark Bülten, 3(1-2), 44-55. Doi: 10.12973/unibulletin.312.4
Details
Primary Language
English
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Hakan Sarıçam
DUMLUPINAR UNIVERSITY, FACULTY OF EDUCATION
Türkiye
İsmail Çelik
Ağrı İbrahim Çeçen University, Faculty of Education, Ağrı, Turkey
Türkiye
Halis Sakız
MARDIN ARTUKLU UNIVERSITY, FACULTY OF LETTERS
Türkiye
Publication Date
January 25, 2017
Submission Date
April 24, 2017
Acceptance Date
June 29, 2016
Published in Issue
Year 2017 Number: 11