Research Article

AÇIK MADEN İŞLETMELERİNDE GEORADAR VE PİYEZOMETRE VERİLERİ KULLANILARAK YATAY KUYU UYGULAMALARININ ENERJİ VERİMLİLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Volume: 13 Number: 4 December 30, 2025
EN TR

AÇIK MADEN İŞLETMELERİNDE GEORADAR VE PİYEZOMETRE VERİLERİ KULLANILARAK YATAY KUYU UYGULAMALARININ ENERJİ VERİMLİLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Abstract

Madencilik sektörü, yüksek enerji tüketimi ve kullanılan enerjinin büyük kısmının ticari kaynaklardan sağlanması nedeniyle enerji verimliliği çalışmalarında öncelikli bir öneme sahiptir. Bu çalışmada açık ocak madencilik faaliyetlerinde yeraltı suyunun uzaklaştırılması süreçlerinde enerji verimliliğini artırmak amacıyla GeoRadar, piyezometre kuyuları ve yapısal jeoloji verileri kullanılarak yatay drenaj kuyularının optimum yerleşimleri belirlenmiştir. Çalışma kapsamında kullanılan yöntemler arasında GeoRadar destekli deformasyon haritalaması, piyezometre verileriyle yeraltı su seviyelerinin izlenmesi ve yapısal unsurların detaylı haritalanması bulunmaktadır. Sahada uygulanan yatay drenaj kuyularının dikey pompa kuyularıyla karşılaştırmalı analizleri sonucunda, yatay kuyuların su tahliyesi için yaklaşık %60 daha düşük enerji tüketimi sağladığı ve birim su drenaj maliyetlerinin dikey kuyulara göre ortalama %40 daha az olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, jeolojik ve hidrojeolojik analizler sonucunda yatay kuyuların, özellikle yüksek geçirgenliğe sahip fay breşleri bölgelerinde enerji ve maliyet açısından avantaj sağladığı ortaya konmuştur. Sonuç olarak, açık ocak madencilik işletmelerinde yatay kuyu uygulamalarının hidrojeolojik verilerle optimize edilmesinin, enerji tüketimini azaltarak sürdürülebilir madencilik faaliyetlerine katkı sağlayabileceği gösterilmiştir.

Keywords

Thanks

Çalışma süresince saha verilerinin toplanması, değerlendirilmesi ve teknik konularda sağladıkları katkılardan dolayı Acacia Maden İşletmeleri’ne teşekkür ederim.

References

  1. AECOM, 2017. Gökırmak Copper Project hydrogeological impact assessment. Ankara.
  2. Akbaş, B., Kaya, D., Eyidoğan, M., 2018. Bir otomobil montaj fabrikasının enerji tüketim analizi ve enerji tasarrufu potansiyelini değerlendirilmesi.
  3. Akhan, H., 2022. Sanayide enerji yönetimi: Pompa ve fan sistemlerinde verimlilik artırıcı uygulamalar. Alanlı, A., 2022. Türkiye’de enerji verimliliğine yönelik politikaların değerlendirilmesi.
  4. Aydın, M., 2016. Enerji verimliliğinin sürdürülebilir kalkınmadaki rolü: Türkiye değerlendirmesi.
  5. Beale, G., Read, J., 2013. Guidelines for evaluating water in pit slope stability. CSIRO Publishing, Melbourne.
  6. Bulgurcu, M.T., 2024. Ground control principles based on retrospective analyses from actual site conditions in open pit mining.
  7. Fugro, 2021. Gökırmak Copper Mine geological modelling. Ankara.
  8. Güçlü, B., Bayrakçı, H.C., Süzen, A.A., 2018. Elektrik sayaçlarının uzaktan okunması ve enerji analizi. Kaya, D., 2019. Demir çelik sektöründe enerji verimliliği.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Energy Efficiency, Mine Design, Management and Economy, Hydrogeology, Rock Mechanics, Geological Sciences and Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 30, 2025

Submission Date

June 25, 2025

Acceptance Date

September 26, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 13 Number: 4

APA
Vepayev, A., & Deniz, O. (2025). AÇIK MADEN İŞLETMELERİNDE GEORADAR VE PİYEZOMETRE VERİLERİ KULLANILARAK YATAY KUYU UYGULAMALARININ ENERJİ VERİMLİLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. Mühendislik Bilimleri Ve Tasarım Dergisi, 13(4), 1061-1077. https://doi.org/10.21923/jesd.1726957
AMA
1.Vepayev A, Deniz O. AÇIK MADEN İŞLETMELERİNDE GEORADAR VE PİYEZOMETRE VERİLERİ KULLANILARAK YATAY KUYU UYGULAMALARININ ENERJİ VERİMLİLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. JESD. 2025;13(4):1061-1077. doi:10.21923/jesd.1726957
Chicago
Vepayev, Arslan, and Ozan Deniz. 2025. “AÇIK MADEN İŞLETMELERİNDE GEORADAR VE PİYEZOMETRE VERİLERİ KULLANILARAK YATAY KUYU UYGULAMALARININ ENERJİ VERİMLİLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Mühendislik Bilimleri Ve Tasarım Dergisi 13 (4): 1061-77. https://doi.org/10.21923/jesd.1726957.
EndNote
Vepayev A, Deniz O (December 1, 2025) AÇIK MADEN İŞLETMELERİNDE GEORADAR VE PİYEZOMETRE VERİLERİ KULLANILARAK YATAY KUYU UYGULAMALARININ ENERJİ VERİMLİLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 13 4 1061–1077.
IEEE
[1]A. Vepayev and O. Deniz, “AÇIK MADEN İŞLETMELERİNDE GEORADAR VE PİYEZOMETRE VERİLERİ KULLANILARAK YATAY KUYU UYGULAMALARININ ENERJİ VERİMLİLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ”, JESD, vol. 13, no. 4, pp. 1061–1077, Dec. 2025, doi: 10.21923/jesd.1726957.
ISNAD
Vepayev, Arslan - Deniz, Ozan. “AÇIK MADEN İŞLETMELERİNDE GEORADAR VE PİYEZOMETRE VERİLERİ KULLANILARAK YATAY KUYU UYGULAMALARININ ENERJİ VERİMLİLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 13/4 (December 1, 2025): 1061-1077. https://doi.org/10.21923/jesd.1726957.
JAMA
1.Vepayev A, Deniz O. AÇIK MADEN İŞLETMELERİNDE GEORADAR VE PİYEZOMETRE VERİLERİ KULLANILARAK YATAY KUYU UYGULAMALARININ ENERJİ VERİMLİLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. JESD. 2025;13:1061–1077.
MLA
Vepayev, Arslan, and Ozan Deniz. “AÇIK MADEN İŞLETMELERİNDE GEORADAR VE PİYEZOMETRE VERİLERİ KULLANILARAK YATAY KUYU UYGULAMALARININ ENERJİ VERİMLİLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Mühendislik Bilimleri Ve Tasarım Dergisi, vol. 13, no. 4, Dec. 2025, pp. 1061-77, doi:10.21923/jesd.1726957.
Vancouver
1.Arslan Vepayev, Ozan Deniz. AÇIK MADEN İŞLETMELERİNDE GEORADAR VE PİYEZOMETRE VERİLERİ KULLANILARAK YATAY KUYU UYGULAMALARININ ENERJİ VERİMLİLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. JESD. 2025 Dec. 1;13(4):1061-77. doi:10.21923/jesd.1726957

Journal of Engineering Sciences and Design (MBTD)

e-ISSN: 1308-6693 | Süleyman Demirel University, Faculty of Engineering and Natural Sciences

© 2026 Journal of Engineering Sciences and Design (MBTD). 

The copyright and usage conditions of works published in this journal are governed by the CC BY 4.0 license.