Research Article

DEĞİŞKEN MAKİNE HIZLARINA SAHİP KAPASİTELİ İLİŞKİSİZ PARALEL MAKİNE ÇİZELGELEME PROBLEMİ İÇİN ÇÖZÜM YAKLAŞIMLARI

Volume: 14 Number: 3 September 25, 2026
TR EN

DEĞİŞKEN MAKİNE HIZLARINA SAHİP KAPASİTELİ İLİŞKİSİZ PARALEL MAKİNE ÇİZELGELEME PROBLEMİ İÇİN ÇÖZÜM YAKLAŞIMLARI

Abstract

Bu çalışmada, değişken makine hızlarına sahip kapasiteli ilişkisiz paralel makine çizelgeleme problemi ele alınmıştır. Paralel makine çizelgeleme problemini ele alan çalışmaların çoğunda makinelerin sabit hızlarda çalıştığı varsayılmaktadır. Ancak pek çok üretim ortamında, makineler farklı hız seviyelerinde çalışabilmekte ve kapasite kısıtlarına tabi olabilmektedir. Bu nedenle bu çalışmada, makine hızlarının iş bazında değişebildiği ve kapasite kısıtlarının dikkate alındığı bir matematiksel model önerilmiştir. Önerilen model, işlerin hangi makinalara atanacağının yanı sıra hangi hızlarda üretileceklerine de karar vermektedir. Amaç enerji tüketimi ve fazla mesai maliyetlerinin toplamının enküçüklenmesidir. Modelin performansı, farklı ölçeklerdeki rassal türetilen test problemleri kullanılarak değerlendirilmiş ve değişken hızların toplam maliyet üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, iş bazında makine hızlarının değişebilmesine izin vermenin toplam maliyeti önemli ölçüde iyileştirebildiğini göstermiştir. Ayrıca daha büyük boyutlu problemlerin çözümü için iki aşamalı bir çözüm yaklaşımı önerilmiştir. Önerilen çözüm yaklaşımı ile matematiksel modelle süre limiti içinde çözülemeyen 100 iş 12 makineye kadar büyük boyutlu problemlere çözüm bulunmuştur.

Keywords

References

  1. Kaynaklar (References)
  2. Abedi, M., Chiong, R., Noman, N., Zhang, R., 2020. A multi-population, multi-objective memetic algorithm for energy-efficient job-shop scheduling with deteriorating machines. Expert Systems with Applications, 157, 113348.
  3. Alfares, H. K. (2022). Plant shutdown maintenance workforce team assignment and job scheduling. Journal of Scheduling, 25(3), 321-338.
  4. Chen, S., Pan, Q. K., Gao, L., Miao, Z. H., Peng, C., 2023. Energy-efficient distributed heterogeneous blocking flowshop scheduling problem using a knowledge-based iterated Pareto greedy algorithm. Neural Computing and Applications, 35(9), 6361-6381.
  5. Cota, L. P., Coelho, V. N., Guimarães, F. G., Souza, M. J., 2021. Bi‐criteria formulation for green scheduling with unrelated parallel machines with sequence‐dependent setup times. International Transactions in Operational Research, 28(2), 996-1017.
  6. Darghouth, M. N., Attia, A. M., 2026. Sustainable scheduling for job shops with joint maintenance, machine speed scaling, and uncertain processing times. Robotics and Computer-Integrated Manufacturing, 97, 103091.
  7. Ebrahimi, M., Dinari, P., Samaei, M., Sohrabi, R., Sherafatianfini, S., 2022. A New Approach Based on the Learning Effect for Sequence‐Dependent Parallel Machine Scheduling Problem under Uncertainty. Discrete Dynamics in Nature and Society, 2022(1), 2648936.
  8. Ertem, M., 2024. Renewable energy-aware machine scheduling under intermittent energy supply. IEEE Access, 12, 23613-23625.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Optimization in Manufacturing

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 25, 2026

Submission Date

October 16, 2025

Acceptance Date

July 13, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 14 Number: 3

APA
Saraç, T., & Özçelik, F. (2026). DEĞİŞKEN MAKİNE HIZLARINA SAHİP KAPASİTELİ İLİŞKİSİZ PARALEL MAKİNE ÇİZELGELEME PROBLEMİ İÇİN ÇÖZÜM YAKLAŞIMLARI. Mühendislik Bilimleri Ve Tasarım Dergisi, 14(3), 746-760. https://doi.org/10.21923/jesd.1805036
AMA
1.Saraç T, Özçelik F. DEĞİŞKEN MAKİNE HIZLARINA SAHİP KAPASİTELİ İLİŞKİSİZ PARALEL MAKİNE ÇİZELGELEME PROBLEMİ İÇİN ÇÖZÜM YAKLAŞIMLARI. JESD. 2026;14(3):746-760. doi:10.21923/jesd.1805036
Chicago
Saraç, Tuğba, and Feriştah Özçelik. 2026. “DEĞİŞKEN MAKİNE HIZLARINA SAHİP KAPASİTELİ İLİŞKİSİZ PARALEL MAKİNE ÇİZELGELEME PROBLEMİ İÇİN ÇÖZÜM YAKLAŞIMLARI”. Mühendislik Bilimleri Ve Tasarım Dergisi 14 (3): 746-60. https://doi.org/10.21923/jesd.1805036.
EndNote
Saraç T, Özçelik F (September 1, 2026) DEĞİŞKEN MAKİNE HIZLARINA SAHİP KAPASİTELİ İLİŞKİSİZ PARALEL MAKİNE ÇİZELGELEME PROBLEMİ İÇİN ÇÖZÜM YAKLAŞIMLARI. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 14 3 746–760.
IEEE
[1]T. Saraç and F. Özçelik, “DEĞİŞKEN MAKİNE HIZLARINA SAHİP KAPASİTELİ İLİŞKİSİZ PARALEL MAKİNE ÇİZELGELEME PROBLEMİ İÇİN ÇÖZÜM YAKLAŞIMLARI”, JESD, vol. 14, no. 3, pp. 746–760, Sept. 2026, doi: 10.21923/jesd.1805036.
ISNAD
Saraç, Tuğba - Özçelik, Feriştah. “DEĞİŞKEN MAKİNE HIZLARINA SAHİP KAPASİTELİ İLİŞKİSİZ PARALEL MAKİNE ÇİZELGELEME PROBLEMİ İÇİN ÇÖZÜM YAKLAŞIMLARI”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 14/3 (September 1, 2026): 746-760. https://doi.org/10.21923/jesd.1805036.
JAMA
1.Saraç T, Özçelik F. DEĞİŞKEN MAKİNE HIZLARINA SAHİP KAPASİTELİ İLİŞKİSİZ PARALEL MAKİNE ÇİZELGELEME PROBLEMİ İÇİN ÇÖZÜM YAKLAŞIMLARI. JESD. 2026;14:746–760.
MLA
Saraç, Tuğba, and Feriştah Özçelik. “DEĞİŞKEN MAKİNE HIZLARINA SAHİP KAPASİTELİ İLİŞKİSİZ PARALEL MAKİNE ÇİZELGELEME PROBLEMİ İÇİN ÇÖZÜM YAKLAŞIMLARI”. Mühendislik Bilimleri Ve Tasarım Dergisi, vol. 14, no. 3, Sept. 2026, pp. 746-60, doi:10.21923/jesd.1805036.
Vancouver
1.Tuğba Saraç, Feriştah Özçelik. DEĞİŞKEN MAKİNE HIZLARINA SAHİP KAPASİTELİ İLİŞKİSİZ PARALEL MAKİNE ÇİZELGELEME PROBLEMİ İÇİN ÇÖZÜM YAKLAŞIMLARI. JESD. 2026 Sep. 1;14(3):746-60. doi:10.21923/jesd.1805036

Journal of Engineering Sciences and Design (MBTD)

e-ISSN: 1308-6693 | Süleyman Demirel University, Faculty of Engineering and Natural Sciences

© 2026 Journal of Engineering Sciences and Design (MBTD). 

The copyright and usage conditions of works published in this journal are governed by the CC BY 4.0 license.