HASTA BİNA SENDROMU KAVRAMI LİTERATÜR ARAŞTIRMASI VE ÇEŞİTLİ MEKÂNLARIN İÇ HAVA KALİTELERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI
Abstract
İç
hava kalitesi terim olarak ele alındığında, içerisinde sıcaklık, nem, kimyasal
ve diğer kirletici maddelerin özellikleriyle miktarları gibi birçok farklı
faktörü kapsayan bir kavram olduğu görülmektedir. Bu kavram özellikle insan
yoğunluğunun fazla olduğu banka, restoran, resmi daire, sağlık kuruluşlarındaki
en önemli olumsuz çevresel koşulları oluşturmaktadır. Bu tür yerlerde iç hava
kalitesini bozan emisyonlarda, muhtemel olarak bulunabilecek mikrobiyolojik,
kimyasal bileşenlerin yanı sıra, klimanın çalışma hızı, sıcaklık, nem gibi
çeşitli fiziksel faktörler de büyük önem arz etmektedir. Hava kalitesi yönünden
zayıf olan yerlerde baş ağrısı, yorgunluk, göz, deride tahriş ve psikolojik
sorunlar gibi semptomlar hem ziyaretçi hem de çalışanlarda görülebilmektedir. İnsanların
bulundukları binalarda yaşadıkları bu rahatsızlığa “Hasta Bina Sendromu (HBS)”
adı verilmektedir. Yapılan çalışmalarda insanların rahatsızlık duydukları
binalardan uzak kaldıklarında hastalık semptomlarının tamamen veya çoğunun
kaybolduğu bildirilmektedir. Literatürde bulunan çalışmalar incelendiğinde iç
havada bulunan CO, CO2, O3, TVOC, HCHO, PM2.5, PM10, bakteriler,
mantar sporları gibi insan sağlığını tehdit edecek kirleticilerin ölçüldüğü
görülmektedir. İçerisinde partikül kontrolü, hava dezenfeksiyon sistemleri, nem
kontrol, basınç ayarlama sistemleri gibi kontrol teknikleri bulunduran önlemler
sayesinde bu tür çeşitli kuruluşlardaki iç hava kalitesi, teknolojiyle birlikte
her geçen gün iyileştirilmektedir. Bu çalışmanın amacı dünyada ve Türkiye’de
yapılan iç havayla ilgili çalışmaların incelenerek elde edilen sonuçların neler
olduğunun karşılaştırılarak ortaya konulmasıdır.
Keywords
References
- Yayın No:2, Kocaeli. Ersoy A., 2010. Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Binasında Çalışma Ortam Koşullarının ve Hasta Bina Sendromu Ögelerinin Değerlendirilmesi, Y.L.Tezi, T.C. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara. Ertürk M., 2017. Yatılı okul yatakhanelerinde iç hava kalitesi probleminin araştırılması ve yeni bir sistem geliştirilmesi, Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Doi:10.16984/saufenbilder.300751. Eser, H.Ç., 2006. Konfor Kliması Uygulanan Hacimde Hız ve Sıcaklık Dağılımının İncelenmesi. Y. Lisans Tezi. Istanbul Teknik Üniversitesi - Fen Bilimleri Enstitüsü. Joshi, S.M., 2008. The Sick Building Syndrome, Indian Journal of Occupational and Environmental Medicine, 12 (2) 61-64. Menteşe S., Böce T., Mutlu M.B., Özdemirpençe S.S., Nişanci S.Y., Palaz E., Çetin B., Taşdibi D., Selçuk B., Karagöz S., 2013. Havadan Kaynakli Bakteri Seviyesinin Çanakkale’deki Ev, Yurt ve Okullarda Mekansal Değişimi. 11. ULUSAL TESİSAT MÜHENDİSLİĞİ KONGRESİ – 17/20 NİSAN 2013/İZMİR. Menteşe, S., Rad, A. Y., Arisoy, M., Güllü, G., 2009. İç Ortam Biyolojik Kirliliğin Mekansal Değişimi ve Dış Ortamin Etkisi. IX. ULUSAL TESİSAT MÜHENDİSLİĞİ KONGRESİ. Öntaş E., 2008. Kapalı Hacimlerde Slot Difüzör Kullanımının Hava Dağılımına Etkisi, Y.L.Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü. Otlu M., 2012. Turgut Özal Tip Merkezi Çalışanlarında Hasta Bina Sendromu Görülme Sıklıği ve Etkileyen Faktörler, Uzmanlık Tezi, T.C. İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Malatya. Özyaral, O., Keskin, Y., 2005. Kapalı Alan Atmosferinin Sağlık Üzerine Etkileri: Kakosmi (Kötü Koku) Sendromu. Astım Allerji İmmünoloji ;3(2):86-96. Quagraine V., Boschi N., 2006. ‘’Behavioral changes can help prevent indoor air – related illness in Ghana’’, Building and Environment, 10: 1 – 54. Sunaç, B. ve Kenber, E., 2000. Havalandırma Tesisatı, Alarko yayınları. URL-1 https://en.wikipedia.org/wiki/Sick_building_syndrome URL-2 The Envirınmental Illnes Resource, www.ei-resource.org URL-3, http://www.ashrae.org.tr/hakkimizda/ Zeybek, I., 2014. Modern Yaşamin Göstergelerinden Yüksek Binalarda Renk - Işık Faktörü Bağlamında “Hasta Bina Sendromu” ve İletişimsel Boyutta Etkileri. The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication - TOJDAC October 2014 Volume 4 Issue 4
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Engineering
Journal Section
Review
Authors
Kazım Onur Demirarslan
ARTVİN ÇORUH ÜNİVERSİTESİ, MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ, ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ
0000-0002-1023-7584
Türkiye
Serden Başak
ARTVİN ÇORUH ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ, İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ BÖLÜMÜ
Publication Date
April 9, 2018
Submission Date
September 26, 2017
Acceptance Date
February 12, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 6 Number: 2
Cited By
İç Mekan Hava Kalitesinde Yapı Malzemelerinin Rolü
Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.33484/sinopfbd.642692COVİD-19, HASTA BİNA SENDROMU ve STRES
International Journal of Social Inquiry
https://doi.org/10.37093/ijsi.932805