Research Article

HARİCİ REENFEKSİYONLARA BAĞLI TÜBERKÜLOZUN UYARLAMALI KALMAN FİLTRE TEMELLİ OPTİMAL KONTROLÜ

Volume: 8 Number: 4 December 25, 2020
TR EN

HARİCİ REENFEKSİYONLARA BAĞLI TÜBERKÜLOZUN UYARLAMALI KALMAN FİLTRE TEMELLİ OPTİMAL KONTROLÜ

Abstract

Tüberküloz gibi epidemiyolojik hastalıkları matematiksel modeller üzerinden incelemek hastalığın gelecekteki dinamiklerini yorumlamak için faydalıdır. Bu modellerin varlığında, hastalığı ortadan kaldırabilecek stratejileri hesaplamak mümkün olmaktadır. Bu çalışmada, aktif tüberkülozlu, evde ya da hastanede tedavi edilen bireylerde ölçülemeyen tüberküloz dinamiklerini kontrol etmek için uyarlanabilir kokusuz bir Kalman filtre (UKKF) tabanlı optimal denetleyici tasarlanmıştır. Harici reenfeksiyona bağlı tüberküloz hastalarının evde ve hastanede tedavi görmeleri durumunun incelenmesi, optimal tedavi seçenekleri araştırılmasına olanak sağlamaktadır. Bu sayede küçük bir bulaşıcı insan grubu varlığında bile hastalığın uzun vadede kalıcı olmasının önüne geçileceği düşünülmektedir. Tüberküloz modelinden elde edilen tahmin ve kontrol sonuçlarına göre, tasarlanan uyarlanabilir optimal denetleyicinin, bulaşıcı virüs taşıyan kişilerin eve ya da hastaneye geçişi için doğru kararlar verebilecek nitelikte olduğu kanısına varılmıştır.

Keywords

References

  1. Castillo-Chavez, C., and Feng, Z., 1997. To treat or not to treat: the case of tuberculosis. Journal of mathematical biology, 35(6):629–656.
  2. Cetin, M., and Beyhan, S., 2019. Adaptive stabilization of uncertain cortex dynamics under joint estimates and input constraints. IEEE Transactions on Circuits and Systems II: Express Briefs, 66(4):627–631.
  3. Das, M., Dey, A., Sadhu, S., and Ghoshal T., 2015. Adaptive central difference filter for non-linear state estimation. IET Science, Measurement & Technology, 9(6):728–733.
  4. Earn, DJ., Brauer, F., Driessche, P., and Wu, J., 2008. Mathematical epidemiology. Springer.
  5. Gao, D., and Huang, N., 2018. Optimal control analysis of a tuberculosis model. Applied Mathematical Modelling, 58:47–64.
  6. Hajiyev, C., and Soken, H. E., 2014. Robust adaptive unscented Kalman filter for attitude estimation of pico satellites. International Journal of Adaptive Control and Signal Processing, 28(2):107–120.
  7. Hethcote, H., 2000. The mathematics of infectious diseases. SIAM review, 42(4):599–653.
  8. Huo, H., and Zou, M., 2016. Modelling effects of treatment at home on tuberculosis transmission dynamics. Applied Mathematical Modelling, 40(21-22):9474–9484.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 25, 2020

Submission Date

April 9, 2020

Acceptance Date

November 19, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 8 Number: 4

APA
Cetin, M., & Beyhan, S. (2020). HARİCİ REENFEKSİYONLARA BAĞLI TÜBERKÜLOZUN UYARLAMALI KALMAN FİLTRE TEMELLİ OPTİMAL KONTROLÜ. Mühendislik Bilimleri Ve Tasarım Dergisi, 8(4), 1260-1268. https://doi.org/10.21923/jesd.717130
AMA
1.Cetin M, Beyhan S. HARİCİ REENFEKSİYONLARA BAĞLI TÜBERKÜLOZUN UYARLAMALI KALMAN FİLTRE TEMELLİ OPTİMAL KONTROLÜ. JESD. 2020;8(4):1260-1268. doi:10.21923/jesd.717130
Chicago
Cetin, Meric, and Selami Beyhan. 2020. “HARİCİ REENFEKSİYONLARA BAĞLI TÜBERKÜLOZUN UYARLAMALI KALMAN FİLTRE TEMELLİ OPTİMAL KONTROLÜ”. Mühendislik Bilimleri Ve Tasarım Dergisi 8 (4): 1260-68. https://doi.org/10.21923/jesd.717130.
EndNote
Cetin M, Beyhan S (December 1, 2020) HARİCİ REENFEKSİYONLARA BAĞLI TÜBERKÜLOZUN UYARLAMALI KALMAN FİLTRE TEMELLİ OPTİMAL KONTROLÜ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 8 4 1260–1268.
IEEE
[1]M. Cetin and S. Beyhan, “HARİCİ REENFEKSİYONLARA BAĞLI TÜBERKÜLOZUN UYARLAMALI KALMAN FİLTRE TEMELLİ OPTİMAL KONTROLÜ”, JESD, vol. 8, no. 4, pp. 1260–1268, Dec. 2020, doi: 10.21923/jesd.717130.
ISNAD
Cetin, Meric - Beyhan, Selami. “HARİCİ REENFEKSİYONLARA BAĞLI TÜBERKÜLOZUN UYARLAMALI KALMAN FİLTRE TEMELLİ OPTİMAL KONTROLÜ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 8/4 (December 1, 2020): 1260-1268. https://doi.org/10.21923/jesd.717130.
JAMA
1.Cetin M, Beyhan S. HARİCİ REENFEKSİYONLARA BAĞLI TÜBERKÜLOZUN UYARLAMALI KALMAN FİLTRE TEMELLİ OPTİMAL KONTROLÜ. JESD. 2020;8:1260–1268.
MLA
Cetin, Meric, and Selami Beyhan. “HARİCİ REENFEKSİYONLARA BAĞLI TÜBERKÜLOZUN UYARLAMALI KALMAN FİLTRE TEMELLİ OPTİMAL KONTROLÜ”. Mühendislik Bilimleri Ve Tasarım Dergisi, vol. 8, no. 4, Dec. 2020, pp. 1260-8, doi:10.21923/jesd.717130.
Vancouver
1.Meric Cetin, Selami Beyhan. HARİCİ REENFEKSİYONLARA BAĞLI TÜBERKÜLOZUN UYARLAMALI KALMAN FİLTRE TEMELLİ OPTİMAL KONTROLÜ. JESD. 2020 Dec. 1;8(4):1260-8. doi:10.21923/jesd.717130