Afetlerde toplum beslenmesi ve hassas gruplara yönelik beslenme planı

Öz

Afetler, bireylerin psikolojik ve fizyolojik savunmasızlığını arttırmaktadır. Gıda kaynaklarının kısıtlanması, silahlı güçlerle gıda kaynaklarına erişimin baskılanması, ulaşım ve pazarlama sisteminin bozulması ve artan ekonomik hasar afet bölgelerinde ciddi gıda açığına neden olmaktadır. Afetlerde bireylerin ekin ekme veya mahsul toplama işlemleri oldukça zor olmaktadır. Ayrıca afet alanında tohum, zirai ilaç, gübre temini ve sulama sistemleri üzerinde baskı oluşmaktadır. Afetlerde bireylerin önerilen enerji miktarı altında yetersiz beslenmesi enfeksiyon duyarlılığını arttırmaktadır. Afetzede toplumda hem enfeksiyon hastalıklarının sıklığı ve şiddeti artmakta hem de bireylerin iyileşme süresi uzamaktadır. Afetzede toplumun ve toplum içerisindeki hassas gruplarda yer alan afetzedelerin sağlığının korunması ve sürdürülmesi amacıyla afet beslenme planının hazırlanması oldukça önemlidir. Bu çalışmada afetlerde toplumun beslenmesi ve hassas gruplara yönelik beslenme planı irdelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Afet
• Toplum beslenmesi
• Hassas gruplar
• Beslenme planı

Community nutrition in disasters and nutrition plan for vulnerable groups

Abstract

Disasters increase the psychological and physiological vulnerability of individuals. Restriction of food resources, restriction of access to food resources by armed forces, deterioration of transportation and marketing systems, and increasing economic damage cause serious food shortages in disaster areas. In disasters, it is very difficult for individuals to plant or collect crops. In addition, there is serious pressure on the supply of seeds, pesticides, fertilizers, and irrigation systems in the disaster area. In disasters, inadequate nutrition of the individual under the recommended amount of energy increases the susceptibility to infection. As a result of this situation, both the frequency and severity of infectious diseases increase in society and the recovery period of individuals is prolonged. It is very important to prepare a disaster nutrition plan in order to protect and maintain the health of the disaster survivor society and the vulnerable groups within the society. In this study, the nutrition of the population in disasters and the nutrition plan for vulnerable groups were examined.

Keywords

• Disaster
• Community nutrition
• Vulnerable groups
• Nutrition plan

References

1. AFAD (2022). Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığı e-Kütüphane. https://www.afad.gov.tr/aciklamali-afet-yonetimi-terimleri-sozlugu (Erişim Tarihi:27.02.2022).
2. Altun, F. (2016). Afetlerde psikososyal hizmetler: Marmara ve Van depremleri karşılaştırmalı analizi. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(8-9), 183-197.
3. Amagai, T., Ichimaru, S., Tai, M., Ejiri, Y., Muto, A. (2014). Nutrition in the Great East Japan Earthquake Disaster. Nutrition in Clinical Practice, 29(5), 585-594. https://doi.org/10.1177/0884533614543833
4. Araç Özcan, F.Ö., Ateş Duru, Ö. (2021). Doğal afetlerde gıda ihtiyaç durumunun değerlendirilmesi ve beslenme müdahaleleri: deprem örnekleri açısından incelenmesi. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 8(4), 337-341. https://doi.org/10.52880/sagakaderg.882296
5. Aycan, S., Toprak, İ., Yüksel, B., Özer, H., Çakır, B. (2002). Afet Durumlarında Beslenme Hizmetleri. T.C Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Ankara. https://dosyasb.saglik.gov.tr/Eklenti/1440,afetlerdebeslenmepdf.pdf?0 (Erişim Tarihi: 15.02.2022)
6. Bahadır, H., Uçku, R. (2018). Uluslararası acil durum veri tabanına göre türkiye cumhuriyeti tarihindeki afetler. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 4(1), 28-33. https://doi.org/10.21324/dacd.348117
7. Bahadır, H., Uçku, R., Varol, Z.S., Çiçeklioğlu, M., Mut, A.N.U. (2016). Kamp Dışında Yaşayan Sığınmacılar; Çalışma, Gelir, Eğitim, Barınma, Su, Banyo ve Beslenme Koşulları. Savaş, Göç, Sağlık (s. 32–38). Ankara, Türk Tabipler Birliği Yayınları. ISBN 978-605-9665-01-8
8. Besler, H.T., Aksoy, M. (1990). A Vitamini-İmmun Sistem Etkileşimleri. Beslenme ve Diyet Dergisi. Beslenme ve Diyet Dergisi, 19, 245-249.

9. Unicef (2013). Engelli Çocuklar Dünya Çocuklarının Durumu 2013. https://www.unicef.org/turkey/raporlar/dünya-çocuklarının-durumu-2013-raporu-engelli-çocuklar (Erişim Tarihi: 21.02.2022)
10. Çakır, Ö., Atalay Aydoğmuş, G. (2020). Afetlerde Özel Gereksinimli Grup Olarak Yaşlılar. Dirençlilik Dergisi, 4(1), 169-186. https://doi.org/10.32569/resilience.630540
11. Çiftçi, I. (2016). Acil Durumlar ve Doğal Afetler Sırasında Gıda ve Temel İhtiyaç Yardımı İçin Uluslararası Koordinasyonun Geliştirilmesi. https://silo.tips/download/aratrma-raporu-uluslararas-likiler-konseyi (Erişim Tarihi: 01.03.2022)
12. Corley, A.G. (2021). Linking armed conflict to malnutrition during pregnancy, breastfeeding, and childhood. Global Food Security, 29, 100531. https://doi.org/10.1016/j.gfs.2021.100531
13. Doğru, S., Ede, G. (2020). Afet durumlarında besin ve beslenme desteğinin planlaması. Sağlık Bilimlerinde Güncel Yaklaşımlar, 1(1), 25-34.
14. Etiler, N. (2012). Afetlerde Sık Karşılaşılan Sorunlar. M. Karaböcüoğlu, H. L. Yılmaz, M. Duman (Eds.), Çocuk Acil Tıp (s. 1–15). İstanbul, İstanbul Tıp Kitabevi. ISBN:978-605-7874-83-2
15. Gasseer, N., Al Dresden, E., Keeney, G.B., Warren, N. (2004). Status of women and ınfants in complex humanitarian emergencies. Journal of Midwifery and Women's Health, 49(4), 7-13. https://doi.org/10.1016/j.jmwh.2004.05.001
16. Güler, Ç., Çobanoğlu, Z. (1994). Afetler. T.C. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. (s. 11-28). Ankara. ISBN: 975-7572-34-9
17. Hassoy, H., Durgun, K. (2020). Olağan Dışı Durumlar ve Çevre. P. Okyay, S. Üner (Eds.), Türkiye Sağlık Raporu 2020 (s. 363–367). Ankara, Hipokrat Yayıncılık. ISBN: 978-605-7874-83-2
18. Howell, E., Waidmann, T., Birdsall, N., Holla, N., Jiang, K. (2020). The impact of civil conflict on infant and child malnutrition, Nigeria, 2013. Maternal and Child Nutrition, 116(3), e12968. https://doi.org/10.1111/mcn.12968
19. Kaya, E., Özcebe, H. (2013). Afetlerin Çocuk Sağlığı Üzerindeki Etkileri. TAF Preventive Medicine Bulletin, 12(4), 455-464. https://doi.org/10.5455/pmb.1-1340195612
20. Türk Kızılayı, (2021a). Afetlerde Beslenme Akreditasyonu 2021. https://akreditasyon.afad.gov.tr/upload/Node/41966/files/Afetlerde_Beslenme_Akreditasyonu_2021.pdf (Erişim Tarihi: 07.03.2022)
21. Türk Kızılayı (2021b). Afetlerde Beslenme Akreditasyonu 2021 Ek-1 Hassas Gruplarin Beslenmesi. https://akreditasyon.afad.gov.tr/upload/Node/41966/files/Ek-1_Hassas_Gruplarin_Beslenmesi.pdf (Erişim Tarihi: 07.03.2022)
22. Oral, İ., Bozbey, M. M., Özcan, G. G., Özdemir, A., Güler, A., Coşar, A. E., Aslan, S., Soylu, F., Hatipoğlu, Ç. (2017). Türk Kızılayı Beslenme Hizmet Modeli. İ. Öztürk & Ç. Koçak (Eds.), Türk Kızılayı Beslenme Hizmetleri Klavuzu (s. 29-54). Ankara.
23. Soner, G., Avcı Aydın, İ. (2019). Savunmasız Gruplar, Risk Yönetimi ve Halk Sağlığı Hemşiresinin Rolü. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(1), 14-22.
24. Sphere Afete Müdahalede Asgari Standartlar ve İnsani Yardım Sözleşmesi (1998). ISBN: 92-9139-059-3 https://spherestandards.org/wp-content/uploads/Sphere-Handbook-2000-English.pdf (Erişim Tarihi: 08.02.2022)
25. Toole, M.J., Waldman, R.J. (1997). The public health aspects of complex emergencies and refugee situations. Annu Rev Public Health, 18, 283-312. https://doi.org/10.1146/annurev.publhealth
26. Usluer, F.O. (2021). İstanbul’da Beklenen Mw 7.5 Büyüklüğündeki Depremin Ardından Kurulacak Yiyecek Tedarik Zincirinin Ajan Tabanlı Benzetimle Analizi. Bursa Uludağ Üniversitesi. Yüksek Lisans Tezi, Bursa.
27. Woodruff, B., Duffield, A. (2002). Anthropometric assessment of nutritional status in adolescent populations in humanitarian emergencies. European Journal of Clinical Nutrition, 56, 1108-1118. https://doi.org/10.1038/sj.ejcn.1601456
28. Yılmaz, H.Ö., Arslan, M. (2018). Acil Durum ve Afetlerde Beslenme. Erdem, G. & Kaya, A.(Eds.), 1. Uluslarası Afet Yönetimi Kongresi, 22-24 Ekim 2018 (s.84-90). Gümüşhane, ISBN: 978-605-4838-17-2
29. Young, H., Borrel, A., Holland, D., Salama, P. (2004). Public nutrition in complex emergencies. The Lanset, 364(9448), 1899-1909. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(04)17447-3
30. Yurdakök, K., İnce, O.T. (2009). Çocuklarda Demir Eksikliği Anemisini Önleme Yaklaşımları. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi, 52, 224-231.