Investigation of seafood consumption habits in preschool education group children (4-6 Years): The case of Çukurova-Adana, Türkiye

Abstract

This study was conducted to determine the seafood consumption habits of families living in the Çukurova district of Adana province who have children in the preschool period (4–6 years). Face-to-face surveys were administered to the families of children attending different preschool institutions in the region, and data obtained from 301 participants were evaluated. The majority of the participants were mothers aged between 35 and 39 years; in terms of educational status, most were high school and university graduates, and in terms of occupation, homemakers were predominant. Most of the families were in the middle-income group. According to the results, the most common frequency of fish consumption among children was once a week, followed by twice a month and once a month. More than half of the participants stated that they did not give fish to their babies until the age of one. During pregnancy and lactation, fish and fish oil consumption were low. The fish consumption habits of families showed a distribution similar to those of their children. The most preferred cooking method was baking, and the most preferred fish species was seabass, followed by seabream and anchovy. The consumption of freshwater fish was limited. Analyses revealed a significant relationship between the mother’s education level and the frequency of fish consumption of the child, and that the frequency of consumption increased as the income level increased. The data obtained emphasise the importance of educational and informational programs aimed at increasing fish consumption in the early childhood period, covering the 4–6 age range.

Keywords

• Seafood
• Fish consumption in children
• Preschool period
• Parental habi

References

1. Abdikoğlu, D.İ., Azabağaoğlu, M., Unakıtan, G. (2015). Tekirdağ ilinde balık tüketim eğilimlerinin belirlenmesi. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 1(01), 69-75.
2. Amao, J.O., Ayantoye, K. (2014). Comparative analysis of poverty status among salary earners and self-employed households in Ado-Odo/Ota local government area of Ogun State, Nigeria. Middle-East Journal of Scientific Research, 21(9), 1479-1486.
3. Aydın, M., Karadurmuş, U. (2013). Trabzon ve Giresun bölgelerindeki su ürünleri tüketim alışkanlıkları. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 3(9), 57-71.
4. Baş, T. (2001). Anket. Seçkin Yayıncılık ve San. ve Tic. Aş. Ankara.
5. Bayraktar, S., Ergün, S., Ayvaz, Z. (2019). Ankara ve Çanakkale’de su ürünleri tüketim tercihleri ve alışkanlıklarının karşılaştırılması. Acta Aquatica Turcica, 15(2), 213-226. https://doi.org/10.22392/actaquatr.489281
6. Baysal, A., Aksoy, M., Bozkurt, N., Merdol, T.K., Pekcan, G., Keçecioğlu, S., Besler, T., Mercanlıgil, S.M. (2002). Kardiyovasküler aterosklerotik hastalıklarda beslenme (C. 6). Hatiboğlu Yayınları: 116, Yükseköğretim Dizisi: 36, Şahin Matbaası, s. 253-273.
7. Beyazbayrak, Z. (2014). Kahramanmaraş İli merkez ilçede balık tüketim alışkanlıkları. Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen Bil. Ens. 55s, Kahramanmaraş.
8. Bolat, Y., Cevher, H. (2018). Konya ili (Türkiye) su ürünleri tüketim alışkanlıkları üzerine bir anket çalışması. Süleyman Demirel Üniversitesi Eğirdir Su Ürünleri Fakültesi Dergisi, 14(3), 241-252. https://doi.org/10.22392/egirdir.398151

9. Can, M.F., Günlü, A., Can, H. Y., (2015). Fish consumption preferences and factors influencing it. Food Science and Technology (Campinas), 35(2), 339-346. https://doi.org/10.1590/1678-457X.6624
10. Coşkun, F., Doğruyol, H. (2025). Z kuşağının su ürünleri tüketim tercihleri ve gıda güvenliği bilinç düzeyinin belirlenmesi. Food and Health, 11(2), 156-172. https://doi.org/10.3153/FH25013
11. Çadır, F., Duman, M. (2013). Keban baraj gölü ova bölgesi halkının balık tüketim alışkanlıklarının araştırılması. Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 25(1), 61-70.
12. Demirci, D.B., Karadurmuş, M.F., Doğan, A., Yetkinlioğlu, A., Yıldızhan, M. (2022). An evaluation on fish consumption habits in secondary school students’ families in Adana province. Muş Alparslan Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi., 2(1), 1-7.
13. Durna, M.K., Şeker, E., Kuzgun, N.K. (2023). Tunceli (Pertek ve Çemişgezek) ile Elazığ (Keban ve Sivrice) ilçelerinde balık tüketim alışkanlıklarının araştırılması ve karşılaştırılması. International Journal of Pure and Applied Sciences, 9(2), 422-433. https://doi.org/10.29132/ijpas.1364307
14. FAO (2022). The State of world fisheries and aquaculture, Rome, Italy. https://doi.org/10.4060/cc0461en
15. Girgin, H., Nayir, M.B. (2024). İzmir’in Kiraz, Beydağ ve Ödemiş ilçelerindeki su ürünleri tüketim alışkanlıklarının ve su ürünleri tüketimi ile bulaşabilen zoonoz hastalıklar hakkındaki bilgi düzeyinin araştırılması. Ecological Life Sciences, 19(4), 148–165. https://doi.org/10.12739/NWSA.2024.19.4.5A0220
16. Karadaş, N.F., Karadaş, K., Duman, H. (2024). Adıyaman ve Iğdır illeri’nde tüketicilerin su ürünleri tüketim tercihlerinin belirlenmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(5), 2374-2392. https://doi.org/10.47495/okufbed.1496511
17. Koçhan, V. (2017). Mardin ilinde balık tüketim alışkanlıklarının belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi, 44 s, Tokat.
18. Küçük, H. (2020). Osmaniye ilinde su ürünleri tüketim alışkanlıklarının anket çalışması ile belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, 71 s., Adana.
19. Öksüz, A., Alkan, Ş.B., Taşkın, H., Ayrancı, M. (2018). Benefits of fish consumption for healthy and balanced nutrition during lifelong time. Food and Health, 4(1), 43-62. https://doi.org/10.3153/JFHS18006
20. Özşeker, S. (2019). Doğu Karadeniz bölgesi’nde 0-6 yaş grubundaki çocukların ve gebe kadınların balık tüketim alışkanlıklarının araştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, 133 s, Trabzon.
21. R. Core Team. (2024). R: A language and environment for statistical computing. R Foundation for Statistical Computing, Vienna, Austria. https://cir.nii.ac.jp/crid/1574231874043578752
22. Saka, F. (2020). Çanakkale ilindeki balık tüketiminin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, 68 s, Çanakkale.
23. Saltik, S. (2019). Gıda seçimlerinde tüketicinin endişe kaynaklarının belirlenmesi ve gıda seçimleri üzerine etkilerinin araştırılması. İstanbul Medipol Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
24. Sarıözkan, S., Cevger, Y., Demir, P., Aral, Y. (2007). Erciyes üniversitesi veteriner fakültesi öğrencilerinin hayvansal ürün tüketim yapısı ve alışkanlıkları. Sağlık Bilimleri Dergisi, 16(3), 171-179.
25. Söğüt, Y.G. (2017). İskenderun’da çocuklu ailelerin su ürünleri tüketim alışkanlıklarının belirlenmesi Yüksek Lisans Tezi, İskenderun Teknik Üniversitesi/Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü, 94 s, İskenderun. Temel, T., Uzundumlu, A.S. (2014). Rize ilinde hanelerin balık tüketimi üzerine etkili olan faktörlerin belirlenmesi. Menba Kastamonu Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Dergisi, 2(1), 14-22.
26. Terin, M., İnaç, S. (2023). Hakkari İli Yüksekova İlçesinde balık tüketim yapısı ve tercihleri üzerine bir araştırma. Turkish Journal of Agricultural and Natural Sciences, 10(2), 398–409. https://doi.org/10.30910/turkjans.1248871
27. TUİK. (2023). Bölgesel istatistikler, su ürünleri istatistikleri. Türkiye İstatistik Kurumu.
28. Varlık, C., Erkan, N., Baygar, T. (2004). Su ürünleri besin bileşimi. Su Ürünleri İşleme Teknolojisi. 1, 1-45. ISBN: 975-404-715-4
29. Wansink, B., & Sobel, J. (2007). Hidden persuaders and 200 daily decisions. Environment and Behaviour, 39(1), 106–123. https://doi.org/10.1177/0013916506295573
30. Yiğit, H., Baygar, T., Alparslan, Y., Özgür, E.G. (2020). Afyonkarahisar ilinde eğitim gören lise öğrencilerinin balık tüketim davranışlarının belirlenmesi üzerine bir çalışma. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 5(2), 205-211. https://doi.org/10.35229/jaes.688481