Vardiyalı çalışmanın Akdeniz diyetine uyum, uyku kalitesi, iş stresi ve performansı üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi
Abstract
Bu araştırmanın amacı vardiyalı çalışmanın Akdeniz diyetine uyum, uyku kalitesi, vücut kompozisyonu, iş stresi ve performansı üzerine etkilerini değerlendirmektir. Araştırma Burdur Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü kuruluşlarında çalışan 160 yetişkin birey ile yürütülmüştür. Bireylerin uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ile; Akdeniz diyetine uyumu Akdeniz Diyetine Uyum ve Sürdürülebilir Beslenmenin Değerlendirilmesi Kısa Anketi ile; iş stresi İş Stresi Ölçeği ile; iş performansı ise Bireysel İş Performansı Ölçeği kullanılarak değerlendirilmiştir. Antropometrik ölçümler olarak beden kitle indeksi, bel çevresi, bel/kalça oranı, vücut yağ yüzdesi (VYY) ve yağsız vücut kütlesi ele alınmıştır. Katılımcıların %73,8’i vardiyalı çalışmakta, %62,6’sı hafif şişman/obez olup %93,7’sinin uyku kalitesi kötüdür. Bireylerin %93,2’sinin Akdeniz diyetine uyumu düşük düzeyde olup vardiyalı çalışma durumuna göre uyumda anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir (p>0,05). Vardiyalı çalışanların uyku kalitesi daha düşüktür; bel çevresi ile bel/kalça oranına göre metabolik hastalık riski ve obezite oranı daha yüksektir (p<0.05). Vardiyalı çalışanların uyku kalitesindeki azalma, iş stresi düzeyinde ve bel/kalça oranında artışla ilişkilidir (p<0.05). İş stresi yüksek olanların VYY ve iş performansı düzeyleri daha yüksektir. Vardiyalı çalışan bireylerin uyku kalitesindeki azalma antropometrik ölçümler, iş stresi ve iş performansı ile ilişkilidir. Bununla birlikte, Akdeniz diyetine uyumun düşük olması, uyku ve diyet kalitesini artıran müdahalelerin kardiyometabolik riski ve iş stresini azaltarak performansı artırabileceğini göstermektedir.
Keywords
Ethical Statement
References
- Ağargün, M., Kara, H., Anlar, Ö. (1996). Validity and Reliability of the Pittsburgh Sleep Quality Index. Turkish Journal of Psychiatry, 7(2),107–115.
- Ahn, C.W., Shin, S., Lee, S., Park, H.S., Hong, N., Rhee, Y. (2022). Association of Shift Work with Normal-Weight Obesity in Community-Dwelling Adults. Endocrinology and Metabolism (Seoul), 37(5), 781–790. https://doi.org/10.3803/EnM.2022.1532
- Almubarak, M.A., Mansuri, F.A., Almubarak, H.A., Almohammdi, A.N. (2025). Occupational stress and its association with obesity among Healthcare Workers in Madinah. Pakistan Journal of Medical Science, 41(9), 2573–2579. https://doi.org/10.12669/pjms.41.9.12497
- Baghdadi, A. (2024). A quantitative study examining the effects of sleep quality on construction workers’ performance in the city of Jeddah, Saudi Arabia. Journal of Umm Al-Qura University for Engineering and Architecture, 15, 421–430. https://doi.org/10.1007/s43995-024-00065-1
- Boersma, G.J., Mijnster, T., Vantyghem, P., Kerkhof, G.A., Lancel, M. (2023). Shift work is associated with extensively disordered sleep, especially when working nights. Frontiers in Psychiatry, 14, 1233640. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2023.1233640
- Borkhatariya, A., Patil, D.M. (2024). A Cross-sectional Study Comparing the Body Composition of Medical Staff. Journal of Clinical and Diagnostic Research, 18(7), CC06-CC09. https://doi.org/10.7860/JCDR/2024/72968.19660
- Caretto, A., Lagattolla, V. (2015). Non-communicable diseases and adherence to the Mediterranean diet. Endocrine, Metabolic & Immune Disorders - Drug Targets, 15(1), 10–17. https://doi.org/10.2174/1871530314666141027095140
- Chang, Y.-P., Lee, D.-C., Lee, Y.-H., Chiu, M.-H. (2024). Nurses' perceived health and occupational burnout: A focus on sleep quality, workplace violence, and organizational culture. International Nursing Review, 71, 912–923. https://doi.org/10.1111/inr.12932
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Public Health Nutrition
Journal Section
Research Article
Authors
Havva Kübra Gözlükavak
This is me
0009-0000-1553-2446
Türkiye
Early Pub Date
June 15, 2026
Publication Date
July 1, 2026
Submission Date
March 25, 2026
Acceptance Date
May 14, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 12 Number: 3