Research Article

Sürdürülebilir Beslenme Kapsamında Bitkisel ve Hayvansal Protein Tüketiminin Değerlendirilmesi ve Depresyon, Anksiyete, Stres ile İlişkisi

Volume: 2 Number: 2 January 3, 2024
EN TR

Sürdürülebilir Beslenme Kapsamında Bitkisel ve Hayvansal Protein Tüketiminin Değerlendirilmesi ve Depresyon, Anksiyete, Stres ile İlişkisi

Abstract

Bu araştırmada sürdürülebilir beslenme kapsamında, bitkisel ve hayvansal protein tüketiminin depresyon, anksiyete, stres düzeyleri üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Kesitsel türdeki araştırma 225 üniversite öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik bilgilerin yer aldığı “Veri Toplama Formu”, “Depresyon-Anksiyete-Stres Ölçeği Kısa Formu”, “Sürdürülebilir ve Sağlıklı Beslenme Davranışları Ölçeği”, “Besin Tüketim Sıklığı” ve “24 Saatlik Geriye Dönük Besin Tüketim Kaydı” formları uygulanmıştır. Araştırmada, ileri depresyon düzeyine sahip bireylerin normal bireylere kıyasla sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışları ölçeğinin “sağlıklı ve dengeli beslenme” alt boyutunda, çok ileri düzey depresyon grubuna sahip bireylerin de normal bireylere kıyasla “kalite işaretleri (yöresel ve organik)” ve “hayvan sağlığı” alt boyutlarında daha düşük puana sahip olduğu saptanmıştır (p<0.05). Ayrıca, ileri düzeyde strese sahip olanların hafif stresli ve normal bireylere kıyasla “yerel gıda” alt boyutu puanları daha düşüktür (p<0.05). Süt grubu tüketiminin depresyon, anksiyete ve stres üzerinde önemli bir etkisi bulunmamaktadır (p>0.05). Her gün balık tüketimi olanların daha seyrek balık tüketimi olanlara ve/veya hiç balık tüketmeyenlere kıyasla depresyon, anksiyete ve stres puanlarının daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0.05). Bitkisel protein kaynaklarından nohutu ayda bir kez tüketenlerin, haftada 4-6 kez tüketenlere kıyasla daha yüksek depresyon puanı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Sonuç olarak, ileri depresyon ve stres düzeyine sahip bireylerin normal bireylere kıyasla çeşitli sürdürülebilir ve sağlıklı yeme davranışı alt boyutlarında bilgi düzeylerinin daha düşük olduğu belirlenmiştir. Depresyon, anksiyete ve stresin azaltılmasında hayvansal kaynaklı proteinler içerisinde balığın, bitkisel kaynaklı proteinler içerisinde ise nohutun depresyonun azaltılmasında etkili olduğu saptanmıştır. Hem depresyonun önlenmesi hem de sürdürülebilir beslenmenin önemi göz önüne alındığında, balık ve kurubaklagillerin yeterli tüketiminin teşvik edilmesi önerilmektedir.

Keywords

Supporting Institution

Araştırma, TÜBİTAK 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri kapsamında desteklenmiştir.

Project Number

1919B012111692

Ethical Statement

Araştırmaya başlamadan önce, Biruni Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’ndan 24.06.2022 tarih ve 2022/71-11 karar numarası ile etik onay alınmıştır.

References

  1. World Health Organization. (‎2017)‎. Depression and other common mental disorders: global health estimates. https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/254610/WHO-MSD-MER-2017.2-eng.pdf?sequence=1&isAllowed=y
  2. Olfson, M., Druss, B. G., & Marcus, S. C. (2015). Trends in mental health care among children and adolescents. The New England Journal of Medicine, 372(21), 2029–2038. https://doi.org/10.1056/NEJMsa1413512 Whiteford, H. A., Ferrari, A. J., Degenhardt, L., Feigin, V., & Vos, T. (2015). The global burden of mental, neurological and substance use disorders: an analysis from the Global Burden of Disease Study 2010. PLoS ONE, 10(2), e0116820. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0116820
  3. Beyhan, Y., & Taş, V. (2019). Mental Sağlık ve Beslenme. Zeugma Health Res, 1(1), 31-36. https://sbf.hku.edu.tr/wp-content/uploads/2020/01/Mental-Sa%C4%9Fl%C4%B1k-ve-Beslenme.pdf
  4. Smith, K. J., Sanderson, K., McNaughton, S. A., Gall, S. L., Dwyer, T., & Venn, A. J. (2014). Longitudinal associations between fish consumption and depression in young adults. American Journal of Epidemiology, 179(10), 1228-1235. https://doi.org/10.1093/aje/kwu050
  5. Ertal, E. (2021). Covıd-19 salgınında hastanelerde çalışan sağlık personelinin tükenmişlik düzeyi ile beslenme ve uyku alışkanlıkları arasındaki ilişki (Tez No. 669287) [Yüksek lisans tezi, Biruni Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi. http://openaccess.biruni.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12445/1566
  6. Aucoin, M., LaChance, L., Naidoo, U., Remy, D., Shekdar, T., Sayar, N., Cardozo, V., Rawana, T., Chan, I., & Cooley, K. (2021). Diet and Anxiety: A Scoping Review. Nutrients, 13(12), 4418. https://doi.org/10.3390/nu13124418
  7. Anjom-Shoae, J., Sadeghi, O., Keshteli, A.H., Afshar, H., Esmaillzadeh, A. & Adibi, P. (2020). Legume and nut consumption in relation to depression, anxiety and psychological distress in Iranian adults. Eur J Nutr, 59, 3635–3645. https://doi.org/10.1007/s00394-020-02197-1
  8. Siassi, F., Guilani, B., Azadbakht, L., & Darooghegi Mofrad, M. (2021). The Association of Legume Consumption and Psychological Health among Women: A Cross-Sectional Study. Journal of Nutrition and Food Security, 6(2), 107-115. https://doi.org/10.18502/jnfs.v6i2.6061

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Nutritional Science

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 3, 2024

Submission Date

September 7, 2023

Acceptance Date

January 3, 2024

Published in Issue

Year 2023 Volume: 2 Number: 2

APA
Ertal, E., Üstündağ, P., Memiş, E., Gör, M., & Çelik, F. (2024). Sürdürülebilir Beslenme Kapsamında Bitkisel ve Hayvansal Protein Tüketiminin Değerlendirilmesi ve Depresyon, Anksiyete, Stres ile İlişkisi. Toros University Journal of Food, Nutrition and Gastronomy, 2(2), 169-182. https://izlik.org/JA43UG58XA
AMA
1.Ertal E, Üstündağ P, Memiş E, Gör M, Çelik F. Sürdürülebilir Beslenme Kapsamında Bitkisel ve Hayvansal Protein Tüketiminin Değerlendirilmesi ve Depresyon, Anksiyete, Stres ile İlişkisi. JFNG. 2024;2(2):169-182. https://izlik.org/JA43UG58XA
Chicago
Ertal, Ezgi, Pınar Üstündağ, Esranur Memiş, Merve Gör, and Fatma Çelik. 2024. “Sürdürülebilir Beslenme Kapsamında Bitkisel Ve Hayvansal Protein Tüketiminin Değerlendirilmesi Ve Depresyon, Anksiyete, Stres Ile İlişkisi”. Toros University Journal of Food, Nutrition and Gastronomy 2 (2): 169-82. https://izlik.org/JA43UG58XA.
EndNote
Ertal E, Üstündağ P, Memiş E, Gör M, Çelik F (January 1, 2024) Sürdürülebilir Beslenme Kapsamında Bitkisel ve Hayvansal Protein Tüketiminin Değerlendirilmesi ve Depresyon, Anksiyete, Stres ile İlişkisi. Toros University Journal of Food, Nutrition and Gastronomy 2 2 169–182.
IEEE
[1]E. Ertal, P. Üstündağ, E. Memiş, M. Gör, and F. Çelik, “Sürdürülebilir Beslenme Kapsamında Bitkisel ve Hayvansal Protein Tüketiminin Değerlendirilmesi ve Depresyon, Anksiyete, Stres ile İlişkisi”, JFNG, vol. 2, no. 2, pp. 169–182, Jan. 2024, [Online]. Available: https://izlik.org/JA43UG58XA
ISNAD
Ertal, Ezgi - Üstündağ, Pınar - Memiş, Esranur - Gör, Merve - Çelik, Fatma. “Sürdürülebilir Beslenme Kapsamında Bitkisel Ve Hayvansal Protein Tüketiminin Değerlendirilmesi Ve Depresyon, Anksiyete, Stres Ile İlişkisi”. Toros University Journal of Food, Nutrition and Gastronomy 2/2 (January 1, 2024): 169-182. https://izlik.org/JA43UG58XA.
JAMA
1.Ertal E, Üstündağ P, Memiş E, Gör M, Çelik F. Sürdürülebilir Beslenme Kapsamında Bitkisel ve Hayvansal Protein Tüketiminin Değerlendirilmesi ve Depresyon, Anksiyete, Stres ile İlişkisi. JFNG. 2024;2:169–182.
MLA
Ertal, Ezgi, et al. “Sürdürülebilir Beslenme Kapsamında Bitkisel Ve Hayvansal Protein Tüketiminin Değerlendirilmesi Ve Depresyon, Anksiyete, Stres Ile İlişkisi”. Toros University Journal of Food, Nutrition and Gastronomy, vol. 2, no. 2, Jan. 2024, pp. 169-82, https://izlik.org/JA43UG58XA.
Vancouver
1.Ezgi Ertal, Pınar Üstündağ, Esranur Memiş, Merve Gör, Fatma Çelik. Sürdürülebilir Beslenme Kapsamında Bitkisel ve Hayvansal Protein Tüketiminin Değerlendirilmesi ve Depresyon, Anksiyete, Stres ile İlişkisi. JFNG [Internet]. 2024 Jan. 1;2(2):169-82. Available from: https://izlik.org/JA43UG58XA