Üstün Yetenekli Öğrenciler İçin Problem Tarama Envanteri’nin Türk Kültürüne Uyarlanması

Abstract

Bu çalışmanın amacı Yoo ve Moon (2006) tarafından geliştirilen Üstün Yetenekliler İçin Problem Tarama Envanteri’nin (ÜY-PTE) Türk kültürüne uyarlanmasıdır. Araştırma grubunda, çocuğu BİLSEM’e kayıtlı olan 242 ebeveyn (Anne=127, Baba=115) yer almaktadır. Araştırma verileri, bilgi toplama formu ve bu çalışmada uyarlaması yapılan ÜY-PTE ile toplanmıştır. Ölçek uyarlama aşamasında dil geçerliliği işlemlerinin yanı sıra, açımlayıcı faktör analizi, iç tutarlık, testin yarıya bölümü ve test-tekrar test tekniklerinden yararlanılmıştır. Analizler sonucunda ÜY-PTE’nin toplam varyansın %67.75’ini açıklayan dört faktörlü bir yapı gösterdiği tespit edilmiştir. Güvenirlik işlemleri kapsamında ölçeğin tümü için belirlenen Cronbach alfa iç tutarlılık kat sayısı .98 iken bu değerler alt ölçekler için .93 ile .96 arasında değişmektedir. Testi yarılama ve testin tekrarı tekniklerinden elde edilen katsayılar ise sırasıyla .87 ve .85 olarak saptanmıştır. Bu değerlerin alt faktörler için de uygun düzeyde olduğu tespit edilmiştir. ÜY-PTE’nin Türk kültüründe, üstün yetenekli öğrencilerin psikolojik danışma ve rehberlik alanındaki ihtiyaçlarının incelenmesinde, tespit edilmesinde ve bu öğrencilerin belli alanlara yönlendirilmesinde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Keywords

• üstün yetenekli öğrenciler,problem tarama envanteri,ölçek uyarlama,rehberlik ve psikolojik danışma

References

1. Akar, İ. (2010). İlköğretim kademesindeki üstün yetenekli öğrencilerin rehberlik gereksinimlerinin ebeveynlerin ve öğretmenlerin görüşlerine dayalı olarak belirlenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
2. Baum, S. M. (2009). Learning disabilities. In B. Kerr (Ed.) Encyclopedia of giftedness, creativity and talent (pp.527-529). California: Sage Publications.
3. Bencik, S. (2006), Üstün yetenekli çocuklarda mükemmeliyetçilik ve benlik algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
4. Brace, N., Kemp, R., & Snelgar, R. (2003). SPSS for psychologists: A guide to data analysis using SPSS for Windows (2nd ed.). New York: Palgrave.
5. Colangelo, N., & Davis, G. A. (2003). Introduction and overview. In N. Colangelo & G. A. Davis (Eds.), Handbook of gifted education (3rd ed., pp. 7-8), Boston: Allyn and Bacon.
6. Comrey, A. L. (1988). Factor-analytic methods of scale development in personality and clinical psychology. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 56(5), 754-761.
7. Davis, G., & Rimm, S. (2004). Education of the gifted and talented (5th ed.). Boston: Pearson Education.
8. Delisle, J. R. (1990). The gifted adolescent at risk: Strategies and resources for suicide prevention among gifted youth. Journal for the Education of the Gifted, 13(3), 212-228.

9. DeVellis, R. F. (2014). Ölçek geliştirme kuram ve uygulamalar. T. Totan (Çev. ed. 3. basımdan çeviri). Ankara: Nobel.
10. Emerick, J. E. (2004). Academic underachievement among the gifted: Students’ perceptions of factors that reverse the pattern. In S. M. Moon (Ed), Social/Emotional issues,underachievement and counseling of gifted and talented students (pp.102-110). California: Corwinn Press.
11. Emmett, J. D., & Minor, C. W. (1993). Career decision-making factors in gifted young adults. The Career Development Quarterly, 41(4), 350-366.
12. Greene, M. J. (2002). Career counseling for gifted and talented students. In M. Neihart, S. M. Reis, N. M.Robinson, & S. M. Moon (Eds.), The social and emotional development of gifted children: What do we know? (pp. 223-235). Austin, TX: Prufrock.
13. Güngör, D. (2016). Psikolojide ölçme araçlarının geliştirilmesi ve uyarlanması kılavuzu. Türk Psikoloji Yazıları, 19 (38), 104-112.
14. Hambleton, R. K. (1996). Guidelines for adapting educational and psychological tests. Annual Meeting of the National Council on Measurement in Education. New York: US Educational Resources Information Center.
15. Hansen, J. B., & Toso, S. J. (2007). Gifted dropouts: Personality, family, social, and school factors. Gifted Child Today, 30(4), 30-41.
16. Hewitt, P. L., & Flett, G. L. (1991). Perfectionism in the self and social contexts: Conceptualization, assessment, and association with psychopathology. Journal of Personality and Social Psychology, 60, 456–470.
17. Karakuş, F. (2010). Üstün yetenekli çocukların anne babalarının karşılaştıkları güçlükler. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 127-144.
18. Kearney, K. (1992). Life in the asynchronous family. Understanding Our Gifted,4(6), 1-4.
19. Kerr, B. A. (1990). Career planning for gifted and talented youth. Reston, VA: ERIC Clearinghouse.
20. Kerr, B. (1991). A handbook for counseling the gifted and talented. Alexandria, VA: American Counseling Association.
21. McCoach, D. B., and Siegle, D. (2003). Factors that differentiate underachieving gifted students from high-achieving gifted students. Gifted Child Quarterly, 47(2), 144-154.
22. McKay, R. (2009). Career counseling. In B. Kerr (Ed.) Encyclopedia of giftedness, creativity and talent (pp.116-120). California: Sage Publications.
23. Milgram, R. A. (1991). Career education for gifted learners. In R. A. Milgram (Ed.), Counseling gifted and talented children: A guide for teachers, counselors, and parents (pp.121-138). Norwood, New Jersey: Ablex Publishing Corporation.
24. Millî Eğitim Bakanlığı (2007). Bilim ve Sanat Merkezi Yönergesi. Tebliğler Dergisi, Şubat 2007/2593.
25. Moon, S. M. (2007). Counseling issues and research. In S. Mendaglio & J. S. Peterson (Eds.), Models of counseling gifted children, adolescents, and young adults (pp.7-32).Waco, TX: Prufrock Press Inc.
26. Oğurlu, Ü., ve Yaman, Y. (2013). Ebeveynlerin üstün zekalı ve yetenekli çocukları ile ilgili rehberlik ihtiyaçları. Türk Üstün Zeka ve Eğitim Dergisi, 3(2), 81-94.
27. Piechowski, M. M. (2009). The iner world of the young and bright. In D. Ambrose & T. Cross (Eds.), Morality, ethics, and gifted minds (pp. 177-194). New York: Springer Science+Business Media.
28. Reis, S. M., & McCoach, D. B. (2000). The underachievement of gifted students: What do we know and where do we go? Gifted Child Quarterly, 44(3), 152-170.
29. Rimm, S. (2007). What's wrong with perfect? Clinical perspectives on perfectionism and underachievement. Gifted Education International, 23(3), 246-253.
30. Rimm, S. (2009). Underachievement. In B. Kerr (Ed.) Encyclopedia of giftedness, creativity and talent (pp.911-914). California: Sage Publications.Schiever, S. W., & Maker, C. J. (2003). New directions in enrichment and acceleration. In N. Colangelo & G. A. Davis (Eds.), Handbook of gifted education (3rd ed., pp.163-173). Boston, MA: Allyn and Bacon.
31. Silverman, L. K. (1993a). The gifted individual. In L. K. Silverman (Ed.), Counseling the gifted and talented (pp. 3-28). Denver, Colorado: Love Publishing Company.
32. Silverman, L. K. (1993b). Career counseling. In L. K. Silverman (Ed.), Counseling the gifted and talented (pp. 215-238). Denver, Colorado: Love Publishing Company.
33. Silverman, L. K. (1993c). A developmental model for counseling the gifted. In L. K. Silverman (Ed.), Counseling the gifted and talented (pp. 51-78). Denver, Colorado: Love Publishing Company.
34. Şencan, H. (2005). Sosyal ve davranışsal ölçümlerde güvenirlik ve geçerlik. Ankara: Seçkin.
35. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Boston: Pearson.
36. Tieso, C. L. (2009). Overexcitabilities. In B. Kerr (Ed.) Encyclopedia of giftedness, creativity and talent (pp.662-664). California: Sage Publications.
37. Webb, J. T. (1994). Nurturing social-emotional development of gifted children. Arlington, VA: The ERIC Clearinghouse.
38. Yoo, J. E., & Moon, S. M. (2006). Counseling needs of gifted students: An analysis of intake forms at a university- based counseling center. Gifted Child Quarterly, 50(1), 52-61.