Kısa Süreli Dinamik Psikoterapi: Üstün Yetenekli Bireyler Ve Ailelerinde Uygulanabilirliği

Abstract

Klinik psikoloji ve psikoterapi, psikoloji biliminin önemli bir uygulama alanıdır. Son elli yıl içinde psikoterapi ekollerinde hızlı bir artış söz konusu olmuştur. Yapılan önemli meta-analizlerde Kısa Süreli Dinamik Psikoterapinin tedavide önemli başarılar sağladığı kanıtlanmıştır. KSDP’nin danışanın ihtiyacına göre farklı psikoterapi uygulamalarına yer vermesi, belirlenmiş odaklara göre esnek planlanabilmesi, psikoterapistin ve danışanın oldukça aktif olması, hızlı sonuç almaya odaklı olması gibi yönleri nedeniyle üstün yetenekli birey ve ailelerde etkin sonuç alabileceği düşünülebilir. Alan yazı taramasında üstün yetenekli bireylerin ve ailelerin psikolojik sorunlarının çözümüne yönelik psikoterapi yaklaşımlarına yönelik çalışmaların oldukça sınırlı olduğu görülmüştür. Üstün yetenekli bireylerin sosyo-duygusal gelişimlerinin desteklenmesi, ailelerin özel yetenekli bireylere bilinçli yaklaşma gerekliliği, onların duygusal ve psikolojik ihtiyaçlarının farkında olması önem arz etmektedir. Bu çalışmanın, üstün yetenekli bireylerin sosyal, duygusal gelişimleri, ailelerin yaşadıkları güçlükler, üstün yetenekli bireylere ailelerin, eğitimcilerin ve psikologların yaklaşımları psikolojik problemlerin çözümü ve psikoterapötik yaklaşım konularında farkındalık oluşturacağı, konu ile ilgili araştırma yapılmasında motivasyonu artıracağı umulmaktadır.

Keywords

• Kısa Süreli Dinamik Psikoterapi

References

1. Akarsu, F. (2001). Üstün Yetenekli Çocuklar, Aileler ve Sorunları. Ankara: Eduser Yayınları.
2. Akyol, K. A. ve Salı, G. (2013). Yatılı ve gündüzlü okuyan çocukların benlik kavramlarının ve sosyal destek algılarının incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(4 Özel sayı), 1377-1398.
3. Bailey, C. L. (2007). Social and emotional needs of gifted students: What school counselors need to know to most effectively serve this diverse student population. Paper presented at The 2007 Association for Counselor Education and Supervision Conference.
4. Berlin, J. E. (2009). It’s All a Matter of Perspective: Student Perceptions on the Impact of being Labeled Gifted and Talented. Roeper Review, 31, 217-223.
5. Berndt, D. J., Kaiser, C. F. ve van Aalst, F. (1982). Depression and self-actualization in gifted adolescents. Journal of Clinical Psychology, 38 (1), 142-150.
6. Burger, J. M. (2006). Kişilik. İstanbul: Kaknüs Yayınları.
7. Ciğerci, C. Z. (2006). Üstün yetenekli olan ve olmayan ergenlerde benlik saygısı, başkalarının algılaması ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkiler: Fen lisesi ve düz lise karşılaştırması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
8. Cross, T. L. ve Frazier, A. D. (2010). Guiding the Psychosocial Development of Gifted Students Attending Specialized Residential STEM Schools. Roeper Review, 32, 32-41.

9. Davaslıgil, Ü. (2000). Üstün Çocuklara Sahip Ailelerin Eğitimi, T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Özel Eğitimde Aile Eğitimi Sempozyumu (ss.142-148), Ankara.
10. Davaslıgil, Ü. (2004). Üstün Çocuklar. I. Türkiye Üstün Yetenekli Çocuklar Kongresi. Seçilmiş Makaleler Kitabı. İstanbul: Çocuk Vakfı Yayınları.
11. Deci, E. L., ve Ryan, R. M. (2000). The “what” and “why” of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11, 227-268.
12. Deci, E.L., Ryan, R.M., Williams, G.C., (1996). Need satisfaction and the self-regulation of learning.Learning and Individual Differences, 8 (3), 165-183.
13. Delisle, J. R. (1990). The gifted adolescent at risk: Strategies and resources for suicide prevention among gifted youth. Journal for the Education of the Gifted, 13(3),212-228.
14. Dewan, M.J.,Steenbarger, B.N., Greenberg, R.P. (2012). Bir Sanat ve Bilim Olarak Kısa Terapiler. (çev.ed. P.G.Gökalp). Ankara: Pelin.
15. Doğan, S & Kesici, Ş. (2015). Üstün yetenekli öğrencilerin psikolojik ihtiyaçlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi, OPUS – Türkiye Sosyal Politika ve Çalışma Hayatı Araştırmaları Dergisi, 5(8) s.45-81
16. Eels, T. D (2009). Psikoterapi Vaka Formülasyonu. İstanbul: Litera Yayıncılık.
17. Freeman, J. (2001). Mentoring gifted pupils: an international view. Educating Able Children, 5, 6-12.
18. Graham, A. ve Anderson, K. (2008). “I have to be three steps ahead”: Academically Gifted African American Male Students in an Urban HighSchool on the Tension between an Ethnic and Academic Identity. Urban Review, 40, 472-499.
19. Horn, R. E., (2000). Teaching Philosophy with Argumentation Maps Newsletter of the American Philosophical Association, November.
20. Kanlı, E. (2011). Üstün zekalı ve normal ergenlerin mükemmeliyetçilik, depresyonve kaygı düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, Yıl: 2011, Sayı: 33, Sayfa: 103-121.
21. Kırtıl, S. (2009). İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin duygusal zeka ve yaşam doyumu düzeylerinin incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
22. Kline, B. & Short, E. (1991). Changes in emotional resilience: Gifted adolescent females. Roeper Review, 13 (3), 118-121.
23. Koçak, R. İçmenoğlu, E. (2012), Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi 2012, 4 (37), 73-85
24. Koçak, R., & İçmenoğlu, E. (2016). Üstün yetenekli öğrencilerin duygusal zekâ ve yaratıcılık düzeylerinin yaşam doyumlarını yordayıcı rolü. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(37).
25. Kramer, G. P.,Bernstein,D.A., Phares, V. (2014). Klinik Psikolojiye Giriş. (çev. ed.İ. Dağ). Ankara: Mentis.
26. Levenson, H. (2011), Süresi Sınırlı Psikodinamik Psikoterapi (1. Baskı). (çev.Uz. Dr. T.Özakkaş) İstanbul: İklim.
27. Levenson, H. (2013), Kısa Süreli Terapi (1. Baskı). (çev.Uz. Dr. T.Özakkaş) İstanbul: İklim.
28. Milgram, R. M. (1991). Counseling gifted and talented children: A Guide for teachers, counselors, and parents. New Jersey: Ablex Publishing Corporation.
29. Neihart, M., Reis, S. M., Robinson, N. M., 8 Moon, S. M. (2002). The social and emotional development of gifted children: What do we know? Waco, TX: Prufrock Press.
30. Norcross, J. C. (2002). Psychotherapy relationships that work: Therapist contributions and responsiveness topatients. Oxford UniversityPress.
31. Reis, S. (1987). We can’t change what we don’t recognize: Understanding the special needs of gifted females. Gifted Child Quarterly. 31(2), 83-88.
32. Rimm, S. (2002). Peer pressures and social acceptance of gifted students. In M.
33. Sak, U. (2010). Üstün zekalılar: özellikleri tanılanmaları ve eğitimleri. Maya Akademi, Ankara.
34. Sak, U. ve Erişti, B. (2012). Think less-talk more or talk less-think more: A comparison of gifted students’ engagement behaviors in regular and gifted science classrooms. Asia-Pacific Journal of Gifted and Talented Education, 4(1), 1-11.
35. Sarı, İ. (2016), Kısa Süreli Dinamik Psikoterapi Eğitimi Ders Notları: Klinik Görüşme ve Vaka Formülasyonu oluşturma. İstanbul: Psikoterapider.
36. Steven, J.S. ve Book, E. (2003). EQ Duygusal zeka ve bal arısının sırrı. İstanbul: Özgür yayınları.
37. Stuart T. ve Beste A. (2008). Farklı Olduğumu Biliyordum: Üstün Yeteneklileri Anlayabilmek. (Çev. Armağan Gönenli), Ankara: Kök Yayıncılık.
38. Terman, L. M. (1925). Genetic studies ofgenius, Vol.1. Stanford,CA: Stanford University Press.
39. Tannenbaum, A. J. (2003). Nature and nurture of giftedness. In N. Colangelo & G. A. Davis (Eds.) Handbook of gifted education (3rd edition) (pp. 45-59). Boston: Allyn and Bacon.
40. Tomlinson, S. (2008). Gifted, talented and high ability: selection for education in a one-dimensional world. Oxford Review of Education, 34, 59-74.
41. Tortop, H. S. (2014). Öğretmen adaylarının üstün yetenekli ve çok kültürlü eğitime ilişkin tutumları. Üstün Yetenekliler Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 2(2).
42. Tortop, H.S. (2015). Üstün zekâlılar eğitiminde farklılaştırılmış öğretim müfredat farklılaştırma modelleri. Düzce: Genç Bilge
43. Tozar, Z. (2002). Delilik ve dâhilik o ince çizgi. Bilim ve Teknik Dergisi, Ekim 419.Vialle, W., Heaven, P. C. L. ve Ciarrochi, J. (2007). On Being Gifted, but Sad and Misunderstood: Social, emotional, and academic outcomes of gifted students in the Wollongong Youth Study. Educational Research & Evaluation, 13, 569-586.
44. Zuo, L., Cramond, B.(2001). An Examination of Terman's Gifted Children From the Theory of Identity. Identity Formation vol:45, no:4, Gifted child qarterly Fall: 2001