Research Article

Su Kalitesi Parametreleri için Mann-Kendall ve Yenilikçi Trend Yöntemlerinin Karşılaştırılması

Volume: 7 Number: 1 June 30, 2025
EN TR

Su Kalitesi Parametreleri için Mann-Kendall ve Yenilikçi Trend Yöntemlerinin Karşılaştırılması

Abstract

Günümüzde farklı veri setleri (su kalitesi, akım, yağış, sıcaklık vb.) ile eğilimlerin tespit edilmesi için pek çok yöntem mevcuttur. Bu çalışmada trend analizi çalışmalarında yaygın bir şekilde kullanılan Mann-Kendall (MK) test istatistiği ile Spearman Rho test istatistiği ve son yıllarda popüler hale gelmiş olan Şen’in yenilikçi trend yöntemi (ITA), Yenilikçi eğilim çözümlemesi için geliştirilmiş görselleştirme (IV-ITA) yöntemlerinin performansları karşılaştırılmıştır. Bu amaçla Akdeniz Bölgesi’nde yer alan Ceyhan Nehri’ne ait 20-06-00-001 numaralı istasyonundan alınan 1986-2013 su yıllarına ait yıllık ortalama ve mevsimlik ortalama 8 adet su kalitesi parametresi kullanılmıştır. Öncelikle her bir parametrenin değerleri YSKYY’nde verilen su kalite değerleriyle karşılaştırılmış ve her bir parametreye göre su kalitesi sınıfları belirlenmiştir. Daha sonra her mevsim kendi içinde ve yıllık ortalama değerlerin trendleri karşılaştırılmıştır. Bu nedenle 5 farklı trend testinin karşılaştırılması yapılmıştır. Ancak sırasıyla yapılmış olan homojenlik ve otoregresif korelasyon testi işlemlerine göre hem %95 güven aralığında homojen olmayan hem de korelasyon değeri 0.30’un üzerinde kalan bazı veriler kıyaslamada kullanılmamıştır. Makalede elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde farklı analizlerin birlikte yapılarak kullanılması testlerdeki yanılma payını azaltacağı kanısına varılmıştır.

Keywords

References

  1. Acar, R. (2024). Evaluation of susurluk basin flows using trend analysis methods. Firat University Journal of Experimental and Computational Engineering, 3(1), 65-74.
  2. Aditya, F., Gusmayanti, E., & Sudrajat, J. (2021). Rainfall trend analysis using Mann-Kendall and Sen’s slope estimator test in West Kalimantan. In IOP conference series: earth and environmental science, 893(1), 012006.
  3. Ahmad, I., Tang, D., Wang, T., Wang, M., & Wagan, B. (2015). Precipitation Trends over Time Using Mann‐Kendall and Spearman’s rho Tests in Swat River Basin, Pakistan. Advances in Meteorology, 2015(1), 431860.
  4. Akkoyunlu, A., & Akiner, M. (2012). Pollution evaluation in streams using water quality indices: A case study from Turkey's Sapanca Lake Basin. Ecological Indicators, 18, 501-511.
  5. Aksakal, A., & Gündoğay, A. (2022). Determınatıon Of Column Curvature Ductılıty By Multıple Regressıon Analysıs. In Ist-International Congress on Modern Sciences Tashkent, Uzbekistan, 395, 403.
  6. Albek, E. (2002). Stical Analysis of Water Quality Trends: An Application to the Porsuk Stream.
  7. Ashraf, M., Ahmad, I., Khan, N., Zhang, F., Bilal, A., & Guo, J. (2021). Streamflow variations in monthly, seasonal, annual and extreme values using Mann-Kendall, Spearmen’s Rho and innovative trend analysis. Water Resources Management, 35, 243-261.
  8. Brown, R., McClelland, N., Deininger, R., & Tozer, R. (1970). A water quality index-do we dare. Water and sewage works, 117(10).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Water Resources and Water Structures

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 29, 2025

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

July 23, 2024

Acceptance Date

November 18, 2024

Published in Issue

Year 2025 Volume: 7 Number: 1

APA
Acar, R. (2025). Su Kalitesi Parametreleri için Mann-Kendall ve Yenilikçi Trend Yöntemlerinin Karşılaştırılması. Journal of Innovations in Civil Engineering and Technology, 7(1), 11-27. https://doi.org/10.60093/jiciviltech.1521101
AMA
1.Acar R. Su Kalitesi Parametreleri için Mann-Kendall ve Yenilikçi Trend Yöntemlerinin Karşılaştırılması. JICivilTech. 2025;7(1):11-27. doi:10.60093/jiciviltech.1521101
Chicago
Acar, Ramazan. 2025. “Su Kalitesi Parametreleri Için Mann-Kendall Ve Yenilikçi Trend Yöntemlerinin Karşılaştırılması”. Journal of Innovations in Civil Engineering and Technology 7 (1): 11-27. https://doi.org/10.60093/jiciviltech.1521101.
EndNote
Acar R (June 1, 2025) Su Kalitesi Parametreleri için Mann-Kendall ve Yenilikçi Trend Yöntemlerinin Karşılaştırılması. Journal of Innovations in Civil Engineering and Technology 7 1 11–27.
IEEE
[1]R. Acar, “Su Kalitesi Parametreleri için Mann-Kendall ve Yenilikçi Trend Yöntemlerinin Karşılaştırılması”, JICivilTech, vol. 7, no. 1, pp. 11–27, June 2025, doi: 10.60093/jiciviltech.1521101.
ISNAD
Acar, Ramazan. “Su Kalitesi Parametreleri Için Mann-Kendall Ve Yenilikçi Trend Yöntemlerinin Karşılaştırılması”. Journal of Innovations in Civil Engineering and Technology 7/1 (June 1, 2025): 11-27. https://doi.org/10.60093/jiciviltech.1521101.
JAMA
1.Acar R. Su Kalitesi Parametreleri için Mann-Kendall ve Yenilikçi Trend Yöntemlerinin Karşılaştırılması. JICivilTech. 2025;7:11–27.
MLA
Acar, Ramazan. “Su Kalitesi Parametreleri Için Mann-Kendall Ve Yenilikçi Trend Yöntemlerinin Karşılaştırılması”. Journal of Innovations in Civil Engineering and Technology, vol. 7, no. 1, June 2025, pp. 11-27, doi:10.60093/jiciviltech.1521101.
Vancouver
1.Ramazan Acar. Su Kalitesi Parametreleri için Mann-Kendall ve Yenilikçi Trend Yöntemlerinin Karşılaştırılması. JICivilTech. 2025 Jun. 1;7(1):11-27. doi:10.60093/jiciviltech.1521101