Research Article

SOĞUK SAVAŞ SONRASI ABD’NİN İNSANİ MÜDAHALESİNİ ETKİLEYEN TEMEL FAKTÖRLER

Number: 6 December 31, 2022
EN TR

SOĞUK SAVAŞ SONRASI ABD’NİN İNSANİ MÜDAHALESİNİ ETKİLEYEN TEMEL FAKTÖRLER

Abstract

Soğuk savaş sonrası Amerika Birleşik Devletleri(ABD) doğrudan veya dolaylı olarak insani krizlere müdahil olmaktadır. ABD’nin öncülüğünde yapılan müdahaleler, bazı kesimler tarafından yasal olmasa bile meşru kabul edilmeye başlamıştır. Ancak temel sorun müdahaleye taraf olan ülkelerin ulusal çıkarları için hareket edip, etmediğidir. Çünkü müdahalecinin niyetinin meşruiyeti müdahaleye temel oluşturmaktadır. Amacımız ABD’nin insani krizlere ulusal çıkar için mi yoksa insani kaygılarla mı dahil olduğunu saptamaktır. Genel olarak dış politika amaçları veya ulusal çıkarlar, ABD ulusal güvenlik belgelerinde, ulusal güvenlik, güç kazanma, ekonomik çıkarlar veya birinci ikinci üçüncül çıkarlar gibi sınıflandırılmaktadır. Bu çıkar öğelerinin karşısına ABD yönetiminin insani kaygılarını koyarak, her aşamada “niyete” odaklanarak çalışmayı analiz ettik. Literatürde konu çok geniş olduğu için ABD’ nin yer aldığı, insani krizle ilgili olan, 1995 Bosna ve 1999 Kosova müdahaleleri karşılaştırmalı vaka analizi olarak seçtik. Çünkü her iki olay da etnik temizliğe konu olmuş, aynı bölgede ve ABD Başkanı Bill Clinton döneminde müdahale gerçekleştirilmiştir. Çalışmada her iki olay da benzer gerekçeler bulunmakla birlikte farklılıklar da ortaya çıkmıştır. ABD, hem insani hem dış politika amaçlı hareket etmekle birlikte amaçlarına etki eden iç ve dış etkenlerin mevcut olduğu tespit edilmiştir.

Keywords

References

  1. ABD Başkanlık Kararnamesi (1994). “US FAS”. https://irp.fas.org/offdocs/pdd/pdd-25.pdf, (Erişim Tarihi: 2.10.2022).
  2. Arı, Tayyar ve Ferhat Pirinççi (2011). “Soğuk Savaş Sonrasında ABD’nin Balkan Politikası”. Alternatif Politika. Cilt. 3, Sayı. 1. Mayıs, 21-41.
  3. Allard, Kenneth (t.y.). ”Somalia Operations: Lessons Learned”. http://www.dodccrp.org/files/Allard_Somalia.pdf. (Erişim Tarihi: 4.4.2016).
  4. Anderson, David (1996). “The Collapse of Yugoslavia: Background and Summary”. Parliamentary Research Service Research Paper. No:14, 1995-1996.
  5. Batır, Kerem (2011). “Soğuk Savaş Sonrası Dönemde Amerikan Müdahaleciliği Ve Uluslararası Hukuk”. Yönetim Bilimleri Dergisi. 9(1), 115-134.
  6. Bellamy, Alex J. and Nicholas J. Wheeler (2011) “Humanitarian İntervention İn World Politics” . http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.490.6383&rep=rep1&type=pdf. (Erişim Tarihi: 15 Mart 2016).
  7. Bellamy, Alex (2002).“Pragmatic Solidarism and the Dilemmas of HumanitarianIntervention.” Millennium Journal of International Studies 31(3), 473-497.
  8. Berkowitch, Jacop. ve Richard Jackson (2012). Conflict Resolution in the Twenty First Century: Principles, Methods and Approaches. Ann Harbor: The University of Michigan Press.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

International Relations

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2022

Submission Date

October 19, 2022

Acceptance Date

December 24, 2022

Published in Issue

Year 2022 Number: 6

APA
Parlak, Z. (2022). SOĞUK SAVAŞ SONRASI ABD’NİN İNSANİ MÜDAHALESİNİ ETKİLEYEN TEMEL FAKTÖRLER. Journal of International Relations and Political Science Studies, 6, 67-96. https://izlik.org/JA23MW37HJ
AMA
1.Parlak Z. SOĞUK SAVAŞ SONRASI ABD’NİN İNSANİ MÜDAHALESİNİ ETKİLEYEN TEMEL FAKTÖRLER. JIRPSS. 2022;(6):67-96. https://izlik.org/JA23MW37HJ
Chicago
Parlak, Zübeyda. 2022. “SOĞUK SAVAŞ SONRASI ABD’NİN İNSANİ MÜDAHALESİNİ ETKİLEYEN TEMEL FAKTÖRLER”. Journal of International Relations and Political Science Studies, nos. 6: 67-96. https://izlik.org/JA23MW37HJ.
EndNote
Parlak Z (December 1, 2022) SOĞUK SAVAŞ SONRASI ABD’NİN İNSANİ MÜDAHALESİNİ ETKİLEYEN TEMEL FAKTÖRLER. Journal of International Relations and Political Science Studies 6 67–96.
IEEE
[1]Z. Parlak, “SOĞUK SAVAŞ SONRASI ABD’NİN İNSANİ MÜDAHALESİNİ ETKİLEYEN TEMEL FAKTÖRLER”, JIRPSS, no. 6, pp. 67–96, Dec. 2022, [Online]. Available: https://izlik.org/JA23MW37HJ
ISNAD
Parlak, Zübeyda. “SOĞUK SAVAŞ SONRASI ABD’NİN İNSANİ MÜDAHALESİNİ ETKİLEYEN TEMEL FAKTÖRLER”. Journal of International Relations and Political Science Studies. 6 (December 1, 2022): 67-96. https://izlik.org/JA23MW37HJ.
JAMA
1.Parlak Z. SOĞUK SAVAŞ SONRASI ABD’NİN İNSANİ MÜDAHALESİNİ ETKİLEYEN TEMEL FAKTÖRLER. JIRPSS. 2022;:67–96.
MLA
Parlak, Zübeyda. “SOĞUK SAVAŞ SONRASI ABD’NİN İNSANİ MÜDAHALESİNİ ETKİLEYEN TEMEL FAKTÖRLER”. Journal of International Relations and Political Science Studies, no. 6, Dec. 2022, pp. 67-96, https://izlik.org/JA23MW37HJ.
Vancouver
1.Zübeyda Parlak. SOĞUK SAVAŞ SONRASI ABD’NİN İNSANİ MÜDAHALESİNİ ETKİLEYEN TEMEL FAKTÖRLER. JIRPSS [Internet]. 2022 Dec. 1;(6):67-96. Available from: https://izlik.org/JA23MW37HJ