Research Article

Çocuklarda Zorbalık Davranışları, Kaygı ve Sosyal Kaygı Arasındaki İlişki

Volume: 14 Number: 2 November 27, 2023
EN TR

Çocuklarda Zorbalık Davranışları, Kaygı ve Sosyal Kaygı Arasındaki İlişki

Abstract

Öz Amaç: Akran zorbalığı küresel bir sorundur. İsim takma, dışlama, dedikodu yapma, malına zarar verme, vurma veya itme gibi çeşitli şekillerde olabilen akran zorbalığı, okul çağındaki çocukların deneyimlediği, maruz kalan tüm öğrencileri -zorba, kurban ve seyircileri- etkileyen süreğen bir sorundur. Zorbalık, herhangi bir nedenle kendini başkalarından güçlü/ üstün hisseden bir kişinin, kendisinden bir şekilde daha zayıf/ savunmasız gördüğü bir kişiyi tekrar tekrar, kasıtlı, istenmeyen söz veya eylemlerle hedef alarak "gücünü" saldırgan bir şekilde kullanmasıdır. Zorbaların hedefi olan kurbanlar ya fiziksel ya da duygusal olarak incinirler ve başlarına gelenleri kendi başlarına durdurmakta zorlanırlar. Akranlar tarafından zorbalığa uğramak, olaylara maruz kalan tüm bireyler için kısa ve uzun vadeli olumsuz sonuçlar doğurabilir. Okullarda zorbalık olaylarına müdahale edilmediğinde, zorbalığın etkileri yetişkinlikte de devam etmektedir. Bu nedenle erken yaşlardan itibaren deneyimlenen zorbalık davranışları ve bunların çocukların kaygı ve sosyal anksiyete düzeyleri arasındaki ilişkinin araştırılması akran zorbalığını önleyici politika ve müdahale programları geliştirilmesi için önemlidir. Araştırmada akran zorbalığı davranışlarının türü ve sıklığı belirlenerek yaşanan akran zorbalığının çocukların kaygı ve sosyal anksiyete düzeyleriyle ilişkisi Çankırı örnekleminde incelenmiştir. Yöntem: Araştırma küme örnekleme yöntemiyle iki ilkokulda ve 590 öğrenci üzerinde yapılmıştır. Veriler Akran Zorbalığı Ölçeği Çocuk Formu, Çocuklar İçin Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri ve Çocuklar için Sosyal Anksiyete Ölçeği-Yenilenmiş Formu kullanılarak toplanmıştır. Veriler betimsel analizler yoluyla SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmada ilkokul öğrencilerinin yaklaşık dörtte birinin akran zorbalığına maruz kaldığı, kurban ve zorbalık davranışları cinsiyete, kronik rahatsızlığa, ebeveynlerin boşanmış olmasına ve sınıf düzeyine göre farklılaştığı bulunmuştur. Ayrıca, kurban puanları ile zorbalık, sürekli kaygı ve sosyal anksiyete puanları arasında pozitif yönlü anlamlı bir korelasyon bulunmuştur. Sonuç: Okullarda zorbalık davranışlarının düzenli olarak incelenmesi ve kurban ve seyircilere zorbalık durumunda neler yapabileceklerinin öğretilmesi zorbalıkla ilişkili depresyon ve kaygının azalmasını sağlayabilir. Özgünlük: Araştırma Çankırı’da akran zorbalığı sıklığı üzerine yapılan ilk çalışmadır.

Keywords

Supporting Institution

Çankırı Karatekin Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri

Project Number

EF0150219B07

References

  1. Adıkutlu, O. (2019). Policy landscape in Turkey on school bullying an exploration of main issues and shortcomings from a socio-ecological perspective. Unpublished Thesis. Middle East Technical University, The Graduate School of Social Sciences. Ankara.
  2. Ardiavianti, L., Efendi, F., Kurnia, I., & Hsieh, P. (2018). Relationship between Bullying and Social Anxiety and Withdrawal among Adolescents. In Proceedings of the 9th International Nursing Conference (INC 2018), pp. 146-149. DOI: 10.5220/0008321801460149
  3. Baldo Moraes, R., Knorst, J. K., Brondani, B., Baldo Marques, B., de Sousa Reis, M., Henriqson, D., & Ardenghi, T. M. (2021). Relationship between gingival bleeding and associated factors with reports of verbal bullying in adolescents. Journal of Periodontology,92(2), 225-233.
  4. Chester, K. L., Spencer, N. H., Whiting, L., & Brooks, F. M. (2017). Association between experiencing relational bullying and adolescent health‐related quality of life. Journal of school health, 87 (11), 865-872.
  5. Craig WM. 1993. Naturalistic observations of bullies and victims in the school yard. Unpublished PhD thesis, York University (Canada).
  6. Cuncic, A. (2020). Effects of Bullying on a Child with Social Anxiety. https://www.verywellmind.com/bullying-effects-social-anxiety-child-3024250 de Jong, P.J., Sportel, B.E., de Hullu, E., & Nauta, M.H. (2012). Co-occurrence of social anxiety and depression symptom in adolescence: Differential links with implicit and explicit self-esteem? Psychological Medicine, 42 (3), 475–484.
  7. Ditch the Label (2020). The Annual Bullying Survey 2020. https://www.ditchthelabel.org/wp-content/uploads/2020/11/The- Annual-Bullying-Survey-2020-2.pdf
  8. Doğan-Ateş, A., & Yağmurlu, B. (2010). Examining victimization in Turkish schools. European Journal of Educational Studies, 2(1), 31-37.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

November 27, 2023

Submission Date

October 21, 2022

Acceptance Date

September 19, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 14 Number: 2

APA
Özbek Baştuğ, Ö. Y., & Taneri, P. O. (2023). Çocuklarda Zorbalık Davranışları, Kaygı ve Sosyal Kaygı Arasındaki İlişki. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(2), 211-247. https://doi.org/10.54558/jiss.1192470
AMA
1.Özbek Baştuğ ÖY, Taneri PO. Çocuklarda Zorbalık Davranışları, Kaygı ve Sosyal Kaygı Arasındaki İlişki. CAKU JISS. 2023;14(2):211-247. doi:10.54558/jiss.1192470
Chicago
Özbek Baştuğ, Özlem Yeşim, and Pervin Oya Taneri. 2023. “Çocuklarda Zorbalık Davranışları, Kaygı Ve Sosyal Kaygı Arasındaki İlişki”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 14 (2): 211-47. https://doi.org/10.54558/jiss.1192470.
EndNote
Özbek Baştuğ ÖY, Taneri PO (November 1, 2023) Çocuklarda Zorbalık Davranışları, Kaygı ve Sosyal Kaygı Arasındaki İlişki. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 14 2 211–247.
IEEE
[1]Ö. Y. Özbek Baştuğ and P. O. Taneri, “Çocuklarda Zorbalık Davranışları, Kaygı ve Sosyal Kaygı Arasındaki İlişki”, CAKU JISS, vol. 14, no. 2, pp. 211–247, Nov. 2023, doi: 10.54558/jiss.1192470.
ISNAD
Özbek Baştuğ, Özlem Yeşim - Taneri, Pervin Oya. “Çocuklarda Zorbalık Davranışları, Kaygı Ve Sosyal Kaygı Arasındaki İlişki”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 14/2 (November 1, 2023): 211-247. https://doi.org/10.54558/jiss.1192470.
JAMA
1.Özbek Baştuğ ÖY, Taneri PO. Çocuklarda Zorbalık Davranışları, Kaygı ve Sosyal Kaygı Arasındaki İlişki. CAKU JISS. 2023;14:211–247.
MLA
Özbek Baştuğ, Özlem Yeşim, and Pervin Oya Taneri. “Çocuklarda Zorbalık Davranışları, Kaygı Ve Sosyal Kaygı Arasındaki İlişki”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 14, no. 2, Nov. 2023, pp. 211-47, doi:10.54558/jiss.1192470.
Vancouver
1.Özlem Yeşim Özbek Baştuğ, Pervin Oya Taneri. Çocuklarda Zorbalık Davranışları, Kaygı ve Sosyal Kaygı Arasındaki İlişki. CAKU JISS. 2023 Nov. 1;14(2):211-47. doi:10.54558/jiss.1192470

Cited By