Oyuncak ve Kitap Kütüphanesi Temelli Oku Oyna Aile Eğitim Programının Etkileri

Öz Amaç: Bu araştırmanın temel amacı, sosyoekonomik açıdan dezavantajlı ebeveyn ve çocukların yer aldığı bağımsız resmi bir anaokulunda; araştırmacı, üniversite ve sivil toplum kuruluş örgütü işbirliğiyle oluşturulan Oyuncak ve Kitap Kütüphanesini temele alarak Oku Oyna Aile Eğitim Programının ebeveynlerin çocuklarıyla birlikte oyun ve okuma davranışları üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Yöntem: Araştırma ölçüt örnekleme yöntemiyle Oyuncak ve Kitap Kütüphanesinin kurulduğu bağımsız resmi bir anaokulunda 2022-2023 eğitim öğretim yılına kayıtlı çocukların ebeveynlerinden 15’i üzerinde yapılmıştır. Araştırmada paralel karma desen kullanılarak nitel ve nicel veriler eş zamanlı toplanmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda Çocuk-Ebeveyn Birlikte Okuma Etkinlikleri Ölçeği ve Oyuna Katılım Anket Formu kullanılarak ön test ve son test verileri alınmıştır. Nicel veriler SPSS kullanılarak analiz edilmiştir. Video kayıtları aracılığıyla elde edilen nitel veriler doküman analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular: Araştırma kapsamında elde edilen nicel bulgular; Çocuk-Ebeveyn Birlikte Okuma Etkinlikleri Ölçeğine ilişkin veriler incelendiğinde, ön test ile son test puanları arasında istatiksel anlamlı fark bulunmaktadır (p<0,05). Oyuna Katılım Anket Formuna ilişkin veriler incelendiğinde, ön test ile son test puanları arasında istatistiksel anlamlı fark bulunmaktadır (p<0,05). Nitel bulgular incelendiğinde, ebeveynlerin oyun türlerinden akademik, sosyal ve kurallı oyunları; kitap türlerinden ise sıklıkla resimli çocuk kitaplarını tercih ettikleri görülmektedir. Sonuç: Ebeveynlerin çocuklarıyla birlikte oyun oynama ve okuma davranışları üzerinde Oku Oyna Aile Eğitim Programının etkili olduğu bulunmuştur. Özgünlük: Araştırma bağımsız resmi bir anaokulunda Oyuncak ve Kitap Kütüphanesi geliştirilerek verilen ebeveyn eğitim programının ebeveynlerin çocuklarıyla birlikte oyun oynama ve kitap okuma davranışlarına etkisini inceleyen ilk çalışmadır. Anahtar Sözcükler: Fırsat eşitliği, kitap, kütüphane, okul öncesi eğitim, oyuncak kütüphanesi. Abstract Purpose: The main purpose of this study is to examine the effect of the Read Play Family Education Program on parents' play and reading behaviors with their children based on the Toy and Book Library created in collaboration with the researcher, university and non-governmental organization in an independent public preschool with socioeconomically disadvantaged parents and children. Method: The study was conducted on 15 parents of children enrolled in the 2022-2023 academic year in an independent public preschool where the Toy and Book Library was established using the criterion sampling method. In the study, qualitative and quantitative data were collected simultaneously using a parallel mixed design. In the quantitative dimension of the study, pre-test and post-test data were collected using the Child-Parent Reading Activities Scale and Play Participation Questionnaire Form. Quantitative data were analyzed using SPSS. Qualitative data obtained through video recordings were analyzed using document analysis method. Findings: Quantitative findings obtained within the scope of the research; When the data related to the Child-Parent Reading Activities Scale are examined, there is a statistically significant difference between the pre-test and post-test scores (p<0.05). When the data related to the Play Participation Questionnaire Form were analyzed, there was a statistically significant difference between the pre-test and post-test scores (p<0.05). When the qualitative findings are analyzed, it is seen that parents prefer academic, social and rule-based games among play types and frequently prefer children's picture books among book types. Conclusion: It has been found that the Read and Play Family Education Program is effective on the play and reading behaviors of families with their children. Originality: This is the first study to examine the effect of the parent education program given by developing a Toy and Book Library in an independent public preschool on parents' play and reading behaviors with their children. Keywords: Fairness of opportunity, book, library, preschool education, toy library.