TR
EN
Yeşil Aklama Yapan Markalara Karşı Tüketici Tepkileri Üzerinde Etkili Faktörlerin İncelenmesi: Ciddi Oyun Üzerinden Bir Uygulama
Abstract
Amaç: Sürdürülebilir tüketim davranışı, tüketici sinizmi, yeşil aklama algılama düzeyi ile sosyo-demografik özelliklerin yeşil aklama yapan markalara karşı tüketicilerin tepkileri üzerindeki etkilerini incelemektir.
Yöntem: Araştırmanın örneklemini kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenmiş 386 tüketici oluşturmaktadır. Nicel araştırma yöntemi çerçevesinde TerraChoice firmasının hazırlamış olduğu "Yeşil aklamanın yedi günahı" çalışmasında yer alan yeşil aklama uygulamaları esas alınarak ciddi oyun aracılığıyla veriler toplanmış olup araştırmanın hipotezleri ise çok kategorili lojistik regresyon yöntemi ile test edilmiştir.
Bulgular: Yeşil aklama algılama düzeyi, sürdürülebilir tüketim davranışının boyutları ve sosyo-demografik özelliklerin etkisi ise her bir yeşil aklama günahına göre farklılık göstermekte olup genelde kısmen etkili olmuşlardır.
Sonuç: Yeşil aklama günahına sahip markaların her birine karşı tüketicilerin yaklaşımları farklı olmakla beraber tüketici sinizminin ise hiçbir markaya karşı verilen tepki durumu üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığı görülmüştür. Sonuçlara dayalı olarak tüketicilere, işletmelere ve araştırmacılara çeşitli öneriler sunulmuştur.
Özgünlük: Ülkemizde yeşil aklama konusunda çok fazla çalışma olmaması, yeşil aklama konusunu sürdürülebilir tüketim davranışı ve tüketici sinizm değişkeni ile beraber ele alan ve bunun yanı sıra yeşil aklamaya karşı tüketici tepkilerini araştıran başka bir çalışma olmaması ve verilerin ciddi oyun üzerinden toplanması açısından literatüre önemli bir katkı sağladığı düşünülmektedir. Çünkü katılımcılar standart bir anket formunu doldurmak yerine görsel olarak keyifli bir oyun içerisinde soruları cevaplamıştır.
Keywords
References
- Aggarval, P. & Kadyan, A. (2014). Greenwashing: The darker side of csr. International Journal of Innovative Research and Practices, 2(5), 22-35
- Aiji, H.M. & Sutikno, B. (2015). The extended consequence of greenwashing: Perceived consumer skepticism. The International Journal of Business and Information, 10(4), 433-468.
- Akçay, G. (2021). Tüketici sinizminin öncülleri ve sonuçları: Hizmet sektörü üzerinde bir araştırma (Doktora tezi). Erişim adresi: https://avesis.uludag.edu.tr/yonetilen-tez/74e2f048-c356-40ab-97ba-e322e6d8bb88/tuketici-sinizminin-onculleri-ve-sonuclari-hizmet-sektoru-uzerinde-bir-arastirma
- Akgül, A. & Çevik, O. (2003). İstatistiksel analiz teknikleri:Spss’te işletme uygulamaları. Ankara: Emek Ofset.
- Akyüz, A. M. & Durmuş, İ. (2020). Reklamlarda algılanan yeşile boyamanın yeşil tüketicilerin tüketim değerlerinin farklılaşmasındaki olası rolü. The Journal of International Scientific Researches, 5(1), 22-37.
- Alpar, R. (2013). Uygulamalı çok değişkenli istatistiksel yöntemler. 4.bs., Ankara: Detay Yayıncılık.
- Alves, I. M. (2009). Green spin everywhere: How greenwashing reveals the limits of the csr paradigm. Journal of Global Change and Governance, 2(1), 1-26.
- Aydın A. E., Yıldırım, P. & Özfidan, J. J. (2019). Ağızdan ağıza iletişimi belirleyen faktörler: Perakende sektöründe bir araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 11(1), 12-25.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Ecology, Sustainability and Energy, Consumer Behaviour
Journal Section
Research Article
Publication Date
April 25, 2025
Submission Date
August 7, 2024
Acceptance Date
February 4, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 16 Number: 1
APA
Şenel, Ö., & Yeniçeri, T. (2025). Yeşil Aklama Yapan Markalara Karşı Tüketici Tepkileri Üzerinde Etkili Faktörlerin İncelenmesi: Ciddi Oyun Üzerinden Bir Uygulama. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(1), 161-187. https://doi.org/10.54558/jiss.1529668
AMA
1.Şenel Ö, Yeniçeri T. Yeşil Aklama Yapan Markalara Karşı Tüketici Tepkileri Üzerinde Etkili Faktörlerin İncelenmesi: Ciddi Oyun Üzerinden Bir Uygulama. CAKU JISS. 2025;16(1):161-187. doi:10.54558/jiss.1529668
Chicago
Şenel, Özlem, and Tülay Yeniçeri. 2025. “Yeşil Aklama Yapan Markalara Karşı Tüketici Tepkileri Üzerinde Etkili Faktörlerin İncelenmesi: Ciddi Oyun Üzerinden Bir Uygulama”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 16 (1): 161-87. https://doi.org/10.54558/jiss.1529668.
EndNote
Şenel Ö, Yeniçeri T (April 1, 2025) Yeşil Aklama Yapan Markalara Karşı Tüketici Tepkileri Üzerinde Etkili Faktörlerin İncelenmesi: Ciddi Oyun Üzerinden Bir Uygulama. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 16 1 161–187.
IEEE
[1]Ö. Şenel and T. Yeniçeri, “Yeşil Aklama Yapan Markalara Karşı Tüketici Tepkileri Üzerinde Etkili Faktörlerin İncelenmesi: Ciddi Oyun Üzerinden Bir Uygulama”, CAKU JISS, vol. 16, no. 1, pp. 161–187, Apr. 2025, doi: 10.54558/jiss.1529668.
ISNAD
Şenel, Özlem - Yeniçeri, Tülay. “Yeşil Aklama Yapan Markalara Karşı Tüketici Tepkileri Üzerinde Etkili Faktörlerin İncelenmesi: Ciddi Oyun Üzerinden Bir Uygulama”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 16/1 (April 1, 2025): 161-187. https://doi.org/10.54558/jiss.1529668.
JAMA
1.Şenel Ö, Yeniçeri T. Yeşil Aklama Yapan Markalara Karşı Tüketici Tepkileri Üzerinde Etkili Faktörlerin İncelenmesi: Ciddi Oyun Üzerinden Bir Uygulama. CAKU JISS. 2025;16:161–187.
MLA
Şenel, Özlem, and Tülay Yeniçeri. “Yeşil Aklama Yapan Markalara Karşı Tüketici Tepkileri Üzerinde Etkili Faktörlerin İncelenmesi: Ciddi Oyun Üzerinden Bir Uygulama”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 16, no. 1, Apr. 2025, pp. 161-87, doi:10.54558/jiss.1529668.
Vancouver
1.Özlem Şenel, Tülay Yeniçeri. Yeşil Aklama Yapan Markalara Karşı Tüketici Tepkileri Üzerinde Etkili Faktörlerin İncelenmesi: Ciddi Oyun Üzerinden Bir Uygulama. CAKU JISS. 2025 Apr. 1;16(1):161-87. doi:10.54558/jiss.1529668
Cited By
Understanding the Relationships between Religiosity, Materialism and Voluntary Simplicity
Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.54558/jiss.1702329Hybrid Intuitionistic Fuzzy SWARA–CODAS Approach for Multidimensional Greenwashing Risk and Strategy Prioritization in Marketing
International Journal of Computational Intelligence Systems
https://doi.org/10.1007/s44196-026-01373-1