Yeşil Aklama Yapan Markalara Karşı Tüketici Tepkileri Üzerinde Etkili Faktörlerin İncelenmesi: Ciddi Oyun Üzerinden Bir Uygulama

Öz

Amaç: Sürdürülebilir tüketim davranışı, tüketici sinizmi, yeşil aklama algılama düzeyi ile sosyo-demografik özelliklerin yeşil aklama yapan markalara karşı tüketicilerin tepkileri üzerindeki etkilerini incelemektir. Yöntem: Araştırmanın örneklemini kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenmiş 386 tüketici oluşturmaktadır. Nicel araştırma yöntemi çerçevesinde TerraChoice firmasının hazırlamış olduğu "Yeşil aklamanın yedi günahı" çalışmasında yer alan yeşil aklama uygulamaları esas alınarak ciddi oyun aracılığıyla veriler toplanmış olup araştırmanın hipotezleri ise çok kategorili lojistik regresyon yöntemi ile test edilmiştir. Bulgular: Yeşil aklama algılama düzeyi, sürdürülebilir tüketim davranışının boyutları ve sosyo-demografik özelliklerin etkisi ise her bir yeşil aklama günahına göre farklılık göstermekte olup genelde kısmen etkili olmuşlardır. Sonuç: Yeşil aklama günahına sahip markaların her birine karşı tüketicilerin yaklaşımları farklı olmakla beraber tüketici sinizminin ise hiçbir markaya karşı verilen tepki durumu üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığı görülmüştür. Sonuçlara dayalı olarak tüketicilere, işletmelere ve araştırmacılara çeşitli öneriler sunulmuştur. Özgünlük: Ülkemizde yeşil aklama konusunda çok fazla çalışma olmaması, yeşil aklama konusunu sürdürülebilir tüketim davranışı ve tüketici sinizm değişkeni ile beraber ele alan ve bunun yanı sıra yeşil aklamaya karşı tüketici tepkilerini araştıran başka bir çalışma olmaması ve verilerin ciddi oyun üzerinden toplanması açısından literatüre önemli bir katkı sağladığı düşünülmektedir. Çünkü katılımcılar standart bir anket formunu doldurmak yerine görsel olarak keyifli bir oyun içerisinde soruları cevaplamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilir tüketim
• tüketici sinizmi
• yeşil aklama ve günahları
• tüketici tepkisi
• lojistik regresyon analizi

The Factors Affecting Consumer Reactions towards Brands in Greenwashing Practices: An Application Through Serious Game

Öz

Aim: The aim is to examine the effects of sustainable consumption behavior, consumer cynicism, and the level of greenwashing perception, along with socio-demographic characteristics, on consumers' reactions to brands engaged in greenwashing. Method: The sample of the study consists of 386 consumers selected using a convenience sampling method. Within the framework of a quantitative research method, data were collected through a serious game based on TerraChoice's "Seven Sins of Greenwashing" study, and the hypotheses of the research were tested using a multinomial logistic regression method. Results: The impact of greenwashing perception level, dimensions of sustainable consumption behavior, and socio-demographic characteristics varies for each greenwashing sin and has generally been partial effective. Conclusion: Consumers' approaches vary towards each brand exhibiting greenwashing sins, but consumer cynicism does not have a significant impact on the reaction towards any of the brands. Based on the results, various recommendations have been provided for consumers, businesses, and researchers. Originality: The limited research on greenwashing in our country, along with the absence of studies that address greenwashing in conjunction with sustainable consumption behavior and consumer cynicism, and that investigate consumer reactions to greenwashing, contribute significantly to the literature. This is especially true given that the data were collected through a serious game, where participants answered questions within a visually engaging game rather than filling out a standard questionnaire.

Anahtar Kelimeler

• Sustainable consumption
• consumer cynicism
• greenwashing and its sins
• consumer reaction
• logistic regression analyse

Kaynakça

1. Aggarval, P. & Kadyan, A. (2014). Greenwashing: The darker side of csr. International Journal of Innovative Research and Practices, 2(5), 22-35
2. Aiji, H.M. & Sutikno, B. (2015). The extended consequence of greenwashing: Perceived consumer skepticism. The International Journal of Business and Information, 10(4), 433-468.
3. Akçay, G. (2021). Tüketici sinizminin öncülleri ve sonuçları: Hizmet sektörü üzerinde bir araştırma (Doktora tezi). Erişim adresi: https://avesis.uludag.edu.tr/yonetilen-tez/74e2f048-c356-40ab-97ba-e322e6d8bb88/tuketici-sinizminin-onculleri-ve-sonuclari-hizmet-sektoru-uzerinde-bir-arastirma
4. Akgül, A. & Çevik, O. (2003). İstatistiksel analiz teknikleri:Spss’te işletme uygulamaları. Ankara: Emek Ofset.
5. Akyüz, A. M. & Durmuş, İ. (2020). Reklamlarda algılanan yeşile boyamanın yeşil tüketicilerin tüketim değerlerinin farklılaşmasındaki olası rolü. The Journal of International Scientific Researches, 5(1), 22-37.
6. Alpar, R. (2013). Uygulamalı çok değişkenli istatistiksel yöntemler. 4.bs., Ankara: Detay Yayıncılık.
7. Alves, I. M. (2009). Green spin everywhere: How greenwashing reveals the limits of the csr paradigm. Journal of Global Change and Governance, 2(1), 1-26.
8. Aydın A. E., Yıldırım, P. & Özfidan, J. J. (2019). Ağızdan ağıza iletişimi belirleyen faktörler: Perakende sektöründe bir araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 11(1), 12-25.

9. Aydın, G. (2021). Consumer cynicism, skepticism, brand boycotts and social media. Ed: Ufuk Bingöl, Trending topics on social media researches, 61, Peter Lang.
10. Ayyıldız, H. & Genç, K.Y. (2010). Çevreye duyarlı pazarlama: Üniversite öğrencilerinin çevreye duyarlı pazarlama uygulamaları ile ilişkili tutum ve davranışları üzerine bir araştırma. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(2), 505-527.
11. Baran, A., Söylemez, C. & Yurdakul, M. (2017). Algılanan yeşil kalite, algılanan yeşil risk ve yeşil marka imajının yeşil marka değeri üzerindeki etkisinde yeşil güvenin aracılık rolü. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, Icmeb17 Özel Sayısı, 1-11.
12. Baum, L. M. (2012). It’s not easy being green . . . or is it? A content analysis of environmental claims in magazine advertisements from the United States and United Kingdom environmental communication. Journal of Nature and Culture, 6(4), 1-18.
13. Bhagavathi, J. S. (2020). Green washing: An alarming issue. Mukt Shabd Journal, 9(4), 332-336.
14. Bladt, D., Van Capelleveen, G. & Yazan, D.M. (2024). The influence of greenwashing practices on brand attitude: A multidimensional consumer analysis in Germany. Business Strategy and the Environment, 33(2), 1-29.
15. Boztepe, V. (2018). Televizyon reklamlarının toplumsal işlevleri üzerine göstergebilimsel bir çözümleme: Toyota hibrit örneği. Kurgu Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Uluslararası Hakemli İletişim Dergisi, 26(1), 26-47.
16. Braga Junior, S., Martínez, M. P., Correa, C. M., Moura-Leite, R. C. & Da Silva, D. (2019). Greenwashing effect, attitudes, and beliefs in green consumption. Rausp Management Journal, 54(2), 226-241.
17. Brouwer, A. (2016). Revealing greenwashing: A consumers’ perspectiv. International conferences on internet technologies & society (its), education technologies (Icedutech), and sustainability, technology and education (ste), Melbourne, Australia, Dec 6-8, 245-252.
18. Cançelik, M. (2017). Siyasal katılımın alternatif bir yolu olarak siyasal tüketicilik: Türk tüketicileri üzerinde bir uygulama (Doktora tezi). Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=-RrNz-9AGGtGgZx_Al4JjA&no=7tTolM00KEsR0B08ydsAog
19. Cançelik, M. & Kırkbir, F. (2020). Siyasal tüketicilik: Türk tüketicileri üzerinde bir uygulama. Erciyes İletişim Dergisi, 7(2), 1481-1499.
20. Chen, Y.S., Lin, C.L. & Chang, C.H. (2014). The influence of greenwash on green word-of-mouth (green wom): The mediation effects of green perceived quality and green satisfaction. Quality & Quantity: International Journal of Methodology, 5(48), 2411-2425.
21. Chylinski, M. & Chu, A. (2010). Consumer cynicism: Antecedents and consequences. European Journal of Marketing, 44(6), 796-837.
22. Crié, D. (2003). Consumers’ complaint behaviour. Taxonomy, typology and determinants: Towards a unified ontology. The Journal of Database Marketing & Customer Strategy Management, 11(1), 60-79.
23. Çelebi, Ş. & Bayrakdaroğlu, F. (2018). Y kuşağı tüketicilerinin bilinçli tüketim davranışları üzerine bir araştırma. Girişimcilik İnovasyon ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 2(4), 111-124.
24. Çelik, İ. E., Akman, Ö., Ceyhan, A. & Akman, V. (2016). Yeşil pazarlamada sürdürülebilirlik ve Dünya’dan bir örnek: Tchibo. Sustainability in green marketing and an example from the world: Tchibo. International Conference on Eurasian Economies, Kaposvár – Hungary, 278-282.
25. Çetinkaya, O. A. & Ceng, E. (2018). Türkiye’deki Black Friday etkinliğinin tüketici sinizmi bağlamında bir değerlendirmesi. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(4), 167-180.
26. Dalzotto, D., Basso, K., Costa, C., & Baseggio, H. W. (2016). The impact of affective and cognitive antecedents on negative word-of-mouth intentions. The International Review of Retail, Distribution and Consumer Research, 26(4), 418–434.
27. De Vries, G., Terwel, B. W., Ellemers, N. & Daamen, D. D. L. (2013). Sustainability or profitability? How communicated motives for environmental policy affect public perceptions of corporate greenwashing. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 22(3), 142–154.
28. Dimitrieska, S., Stankovska, A. & Efremova,T.(2017). The six sins of greenwashing. Economics And Management, 13(2), 82-89.
29. Doğan, O., Bulut, Z., Kökalan Çımrın, F. (2015). Bireylerin sürdürülebilir tüketim davranışlarının ölçülmesine yönelik bir ölçek geliştirme çalışması. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 29(4), 659-678.
30. Duttagupta, A. (2017). To study gender as a factor impacting e-word of mouth amongst e-retail consumers in West Bengal. The Journal of Army Institute Of Management Kolkata, 17(2), 228-235.
31. Ecevit, M.Z. (2018a). Yeşil kalite ve yeşil imaj algısının daha fazla ödeme niyeti ile ilişkisi: Yeşil göz boyamanın düzenleyici rolü. Business and Management Studies: An International Journal, 6(3), 472-486.
32. Ecevit, M.Z. (2018b). Yeşi̇l göz boyamanın markalar ve yeşi̇l tüketi̇ci̇li̇k üzeri̇ndeki̇ olumsuz etki̇si̇. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 5(27), 3122-3133.
33. Elibol, G. C., Bezci, İ., Dündar Türkkan, V. & Varol, A. (2018). Mobilya tasarımında "yeniden kullanım": tasarımdan üretime dönüşüm. Art-E Sanat Dergisi, 11(21), 134-156.
34. Ergin, R.G. (2022). Sürdürülebilir pazarlama: davranışsal çevre bilincinin sürdürülebilir tüketim davranışına etkisi hakkında bir araştırma (Yüksek lisans tezi). Erişim adresi: https://tezara.org/theses/770582
35. Faber, G. & Sick, V. (2022). Identifying and mitigating greenwashing of carbon utilization products. Global CO2 Initiative University of Michigan, 1-11.
36. Friedman, M. (1996). A Positive approach to organized consumer action: The “buycot as an alternative to the boycott. Journal of Consumer Policy, 19(4), 439–451.
37. Garip, S. (2022). Marka odaklılık-kalite bilinci ile çevre duyarlılığı ilişkisini x ve z kuşağı üzerinden nitel bir değerlendirme. Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi, 6(1), 180-202.
38. Genç, E. (2013). Yeşile boyama kavramının analitik incelenmesi: Sertifikalı etiketlerin sertifikasızlarla karşılaştırılması. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 20(2), 151-175.
39. Gounaridou, A., Siamtanidou, E. & Dimoulas, C.A. (2021). Serious game for mediated education on traffic behavior and safety awareness. Education Sciences, 11(3), 1-21.
40. Göktaş, B. (2019). Tüketici sinizmi kavramı ve ağızdan ağıza pazarlama eylemlerinin sinik tüketici davranışlarına etkisi konusunda bir uygulama. OPUS International Journal of Society Researches, 13(19), 1650-1692.
41. Göktaş, B. & Tarakçı, İ.E. (2022). Yeşil aklama. Ed.: Faruk Dayı, Yusuf Esmer, Küresel Sistemde Yeşil Yönetim, 1 Baskı, Ankara: Gazi Kitabevi, 19-40.
42. Grootenhuis, M.A. (2007). Health-related quality of life problems of children aged 8–11 years with a chronic disease. Developmental Neurorehabilitation, 10(1), 27-33.
43. Gürbüz, S. & Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. 4.Bs., Ankara: Seçkin Yayıncılık.
44. Gürlük, S. (2010). Sürdürülebilir kalkınma gelişmekte olan ülkelerde uygulanabilir mi? Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 5(2), 85-100.
45. Güven, E. (2016). Tüketimde sinik tutum: Tüketici sinizminin sebep ve sonuçları. İşletme Araştırmaları Dergisi, 8(2), 152-174.
46. Hair, J. F., Black, W.C., Babin, B.J. & Anderson, R.E. (2014). Multivariate data analysis. Upper Saddle River: Pearson Education,
47. Hayta, B (2009). Sürdürülebilir tüketim davranışının kazanılmasında tüketici eğitiminin rolü. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(3), 143-151.
48. He, J., Liu S., Li, T. & Mai, T.H.T. (2021). The positive effects of unneeded consumption behavior on consumers during the covıd-19 pandemic. Int J Environ Res Public Health, 18(12): 6404.
49. Helm, A.E., Moulard, J.G. & Richins, M. (2015). Consumer cynicism: Developing a scale to measure underlying attitudes influencing marketplace shaping and withdrawal behaviours. International Journal of Consumer Studies, 39(5), 515-524.
50. Hernik, J. (2014). Greenwashing – essence and analysis on a chosen example. Economic science for rural development, integrated and sustainable regional development, 36, 25-32. Hernik, J. (2015). Greenwashing in companies activity‒causes of use and efficacy. Handel Wewnetrzny, 4(357), 263–275.
51. Hoffmann, S., Balderjahn, I., Seegebarth, B., Mai, R. & Peyer, M. (2018). Under which conditions are consumers ready to boycott or buycott? the roles of hedonism and simplicity. Ecological Economics, 147, 167–178.
52. Hosmer, D. W. & Lemeshow, S. (2000). Applied logistic regression. 2nd Ed., New York: John Wiley & Sons, Inc.
53. Jog, D. & Singhal, D. (2019). Pseudo green players and their greenwashing practices: A differentiating strategy for real green firms of personal care category. Strategic Direction, 35(12), 4–7.
54. Karalar, R. & Kiracı, H. (2011). Çevresel sorunlara karşı bir çözüm önerisi olarak sürdürülebilir tüketim düşüncesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 30, 63-76.
55. Keser, E. & Söğütlü, R. (2023). Investigation of the mediating role of consumer boycott participation motives in the effect of consumer cynicism on consumer boycott behavior. Current Research in Social Sciences, 9(1), 69-91.
56. Ketron, S. (2016). Consumer cynicism and perceived deception in vanity sizing: The moderating role of retailer (dis)honesty. Journal of Retailing and Consumer Services, 33, 33-42.
57. Klein, J.G., Smıth, N.C. & John, A. (2004). Why we boycott: Consumer motivations for boycott participation. Journal of Marketing, 68(3), 92–109.
58. Kleinbaum, D.G. & Klein, M. (2010). Logistic regression: A self learning text. 3rd Edition, New York: Springer.
59. Leblebici Koçer, L. & Delice, T. (2017). Yeşile boyama ve yeşil güven arasındaki ilişkide algılanan yeşil riskin ve algılanan tüketici şüpheciliğinin aracılık rolü. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (50), 1-25.
60. Leonidou, C. N. & Skarmeas, D. (2017). Gray shades of green: Causes and consequences of green skepticism. Journal of Business Ethics, 144(2), 401–415.
61. Lim, W. M., Ting, D. H., Bonaventure, V.S., Sendiawan, A. P. & Tanusina, P. P. (2013). What happens when consumers realise about green washing? A Qualitative İnvestigation. International Journal of Global Environmental Issues, 13(1), 14-24.
62. Lu, X., Sheng, T., Zhou, X., Shen, C. & Fang, B. (2022). How does young consumers’ greenwashing perception impact their green purchase intention in the fast fashion industry? An analysis from the perspective of perceived risk theory. Sustainability 2022, 14(13473), 1-17.
63. Maceli, K.M., Baack, D.W. & Wachter, M. K. (2015). The impact of gender on electronic word of-mouth communication. Academy of Marketing Studies Journal, 19(3), 281-295.
64. Menard, S.W. (2002). Applied logistic regression analysis. 2nd Ed., New York: Sage Publications.
65. Michaelis, L. (2003). The role of business in sustainable consumption. Journal of Cleaner Production, 11(8), 915–921.
66. Neilson, L.A. (2010). Boycott or buycott? Understanding political consumerism. Journal of Consumer Behaviour, 9(3), 214–227.
67. Neureiter, A., Stubenvoll, M. & Matthes, J. (2023). The role of consumers' environmental knowledge on perceived greenwashing: A multi-method design [Paper Presentation]” Kommunikationswissenschaftliche Tage 2023 of The Austrian Society of Communication (Ögk), Klagenfurt, Austria, 04-06 July 2023, 46-47.
68. Nguyen, H. N. & Nguyen, T.B. (2021). Sense of online betrayal, brand hate, and outrage customers. Anti-brand activism. Innovative Marketing, 17(4), 75-87.
69. Nyilasy, G. (2006). Word of mouth: What we really know – and what we don’t. Ed.: Justin Kirby, Paul Marsden, Connected Marketing: The Viral, Buzz And Word of Mouth Revolution, Oxford, Elsevier, 161-181.
70. OECD (2002). Towards sustainable household consumption? Trends and policies in OECD countries. Paris: OECD Publishing.
71. Özbakır, M. & Velioğlu, M. (2010). Pazarlamaya sürdürülebilir çerçevesinden bakış ve bir örnek olay analizi. Tüketici ve Tüketim Araştırmaları Dergisi, 2(2), 71-98.
72. Özel, A. (2015). Çevresel aktivizm, halkla ilişkiler ve yeşil aklama üzerine kuramsal bir bakış. Selçuk İletişim, 8(4), 73-89.
73. Özkaya, B. & Ülker, Y. (2020). Markaların sosyal medyada oluşan sinik tutuma yönelik yaklaşımları. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(1), 115-128.
74. Öztürk, A. (2016). Politik tüketici davranışlarının belirleyicileri üzerine bir araştırma (Doktora tezi). Erişim adresi:https://acikerisim.sakarya.edu.tr/bitstream/handle/20.500.12619/77020/T06874.pdf?sequence=1&isAllowed=y
75. Öztürk, A. & Nart, S. (2016). Üniversite öğrencilerinin perspektifinden politik tüketime katılım. Global Journal of Economics and Business Studies, 5(9), 62-73.
76. Öztürk, A. & Nart, S. (2021). Tüketici boykot davranışının belirleyicileri üzerine bir araştırma: Ağızdan ağıza iletişimin aracılık rolü. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 20(78), 660-687.
77. Parguel, B., Benoit-Moreau, F. & Russell, C.A. (2015). Can evoking nature in advertising mislead consumers? The power of “executional greenwashing. International Journal of Advertising, 34(1), 107–134. Hinton, P.R., Mcmurray, I. & Brownlow, C. (2004). Spss explained. 1.Ed., London: Routledge.
78. Poplin, A. (2020). Big data and occupants’ behavior in built environments: Introducing a game-based data collection method. Journal of Urban Planning and Development, 146(2), 1-10.
79. Quicanga, A. (2023). Perceptions of greenwashing's impact on green concern and green purchase intentions. A qualitative study of Angolan generation Z (Master's Thesis). Erişim adresi: https://umu.diva-portal.org/smash/get/diva2:1772324/FULLTEXT01.pdf
80. Saba, C. (2019). Sürdürülebilir tüketim bağlamında yeşil tüketim (Doktora tezi). Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=tDwAnPMhZMkL0-2ha3g2rQ&no=OdqWjR3tiT1lTiMPindoqQ
81. Samal, S. S. & Bhalala, T. (2023). An awareness towards greenwashing of product and its impact on consumers’ buying behaviour in Surat City. International Journal of Engineering and Management Research, 13(2), 94–98.
82. Saraç, Ö. (2022). Kültür turistlerinin sürdürülebilir tüketim davranışlarının cinsiyete göre farklılıkları: Safranbolu üzerinde bir araştırma. Journal of Humanities and Tourism Research, 12(2), 265-283.
83. Sarıyer, N. (2021). Tüketicilerin sinik davranışlarının netnografya ile tespiti. Journal of Life Economics, 8(4), 485-497.
84. Schmuck, D., Matthes, J. & Naderer, B. (2018). Misleading consumers with green advertising? An affect–reason–involvement account of greenwashing effects in environmental advertising. Journal of Advertising, 47(2), 127-145.
85. Schuller, B. W., Dunwell, I., Weninger, F. & Paletta, L. (2013). Serious gaming for behavior change: The state of play. 820ieee Pervasive Comput, 12, 48–55.
86. Selvan, S.A. & Nivasini, D. (2021). User's perspective on green washing and its ethical implication on cosmetic products in Tamilnadu. Journal of the Asiatic Society of Mumbai, XCIV, 11-15.
87. Sevgi, O. (2020). Yeşil terimler ve anlamları. Avrasya Terim Dergisi, 8(1), 44-61.
88. Sharma, S. (1996). Applied multivariate technique. New York: John Wiley&Sons,Inc.
89. Shirsavar, H. A., Shahram, G. & Amin, M.A. (2012). A study of factors influencing positive word of mouth in the Iranian banking industry. Middle East Journal of Scientific Research, 11(4), 454-460.
90. Stolle, D., Hooghe, M. & Micheletti, M. (2005). Politics in the supermarket: Political consumerism as a form of political participation. International Political Science Review, 26(3), 245-269.
91. Sun, Y. & Shi, B. (2022). Impact of greenwashing perception on consumers’ green purchasing intentions: A moderated mediation model. Sustainability 2022, 14(12119), 1-16.
92. SKD Türkiye (2016). 100 maddede sürdürülebilirlik rehberi. https://www.skdturkiye.org/Yayin/100-Maddede-Surdurulebilirlik-Rehberi. (Erişim Tarihi: 24 Ağustos 2022)
93. Tabachnick, B.G.& Fidell, L.S. (2013). Using multivariate statistics. 6. Ed., Boston: Pearson.
94. Tarakçı, İ. E. & Göktaş, B. (2019). Pazarlamanın yeni rengi: Yeşil aklama. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 54(3), 1095-1113.
95. Taşçıoğlu, M. & Yener, D. (2017). Tüketicilerin boykotlara karşı tutumlarına yönelik bir araştırma: Menşei ülke ve sürdürülebilirliğin etkileri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(61), 54-67.
96. Taşçıoğlu, M. & Yener, D. (2019). Materialism domains and perceived risk effects on consumer boycott effectiveness. Opus Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 10(17), 355-369.
97. Terrachoice (2007). The six sins of greenwashing. A study of environmental claims in North American consumer markets. https://sustainability.usask.ca/documents/Six_Sins_of_Greenwashing_nov2007.pdf (Erişim Tarihi: 05 Ekim 2022)
98. Tinne, S.W. (2013). Greenwashing: An alarming issue. Asa University Review, 7(1), 81-88.
99. Tran, H. A., Strizhakova, Y., Usrey, B. & Johnson, S. (2022). Consumer cynicism in service failures. Psychology & Marketing, 39(2), 346-359.
100. Turan, F. (2014). Çevre dostu şirketler: Yeşil göz boyama mı çevresel üretim mi? Hacettepe Üniversitesi Sosyolojik Araştırmalar E-Dergisi, 17, 1-26.
101. Urbański, M. & Ul Haque, A. (2020). Are you environmentally conscious enough to differentiate between greenwashed and sustainable items? A global consumers perspective. Sustainability, 12(5):1786, 1-25.
102. Uysal, A. & Cömert, Y. (2017). Tüketici boykotu katılım güdüleri: Muş ili örneği. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 8(1), 97-125.
103. Wang, D., Walker T. & Barabanov, S. (2020). A psychological approach to regaining consumer trust after greenwashing: The case of Chinese green consumers. J Consumer Mark, 37(6), 593-603.
104. Wang, H., Ma, B. & Bai, R. (2019). The spillover effect of greenwashing behaviours: An experimental approach. Marketing Intelligence & Planning, 38(3), 283-295.
105. Westbrook, R. A. (1987). Product/consumption-based affective responses and postpurchase processes. Journal of Marketing Research, 24(3), 258-270.
106. Yapraklı, T.Ş. & Yıldız, T. (2018). Yeşil aklamanın algılanan risk, kalite ve memnuniyet üzerindeki etkisi. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(18), 359-378.
107. Yazıcıoğlu, Y. & Erdoğan, S. (2004). SPSS uygulamalı bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Detay Yayıncılık.
108. Yıldız, E. & Kırmızıbiber, A. (2019). Yeşil aklamanın yeşil marka değeri üzerindeki etkileri: Otomobil markaları üzerine bir uygulama. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 7(2), 566-584.
109. Zhang, L., Li, D., Cao, C., & Huang, S. (2018). The influence of greenwashing perception on green purchasing intentions: The mediating role of green word-of-mouth and moderating role of green concern. Journal of Cleaner Production, 187, 740–750.
110. Zhang, H., Ul Ainn, Q., Bashir, I., Ul Haq, J. & Bonn, M.A. (2022). Does greenwashing influence the green product experience in emerging hospitality markets post-covid-19. Sustainability 22, 14:12313, 1-16.