Research Article

Şehir İçi Ulaşımda Sürdürülebilir Mikromobilite: Müşteri Tercihlerine Dayalı Bir İnceleme

Volume: 14 Number: 4 December 1, 2024
EN TR

Şehir İçi Ulaşımda Sürdürülebilir Mikromobilite: Müşteri Tercihlerine Dayalı Bir İnceleme

Abstract

Mikromobilite araçları, günümüzde şehir içi ulaşımın önemli bir parçası haline gelmiştir. Bu araçların müşteri gözünden satın alınabilirliğini değerlendirmek, kullanıcıların tercihlerini belirlemek ve pazar dinamiklerini anlamak için önemlidir. Bu çalışmada, bisiklet (A1), e-bisiklet (A2), mopet (A3), e-skuter (A4) ve e-kaykay (A5) gibi mikromobilite araçlarının satın alınabilirliği üzerine odaklanılmıştır. Çalışma kapsamında, 16 farklı kriter belirlenmiş ve analiz için çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemleri kullanılmıştır. Bu kriterler arasında ortalama hız, zorunlu ehliyet gereksinimi, sürüş imkanları, konfor seviyesi, güvenlik, park imkanı, toplu taşımaya uygunluk gibi faktörler bulunmaktadır. Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yöntemi ile kriterlerin ağırlıkları belirlenmiş, en yüksek ağırlık ortalama hız, en düşük ağırlık ise bakım maliyeti olarak bulunmuştur. Çok Kriterli Optimizasyon ve Uzlaşık Çözüm (VIKOR) ve Karmaşık Oransal Değerlendirme (COPRAS) yöntemleri kullanılarak mikromobilite araçlarının performansları sıralanmıştır. Şehir içi ulaşımda e-bisiklet ve mopetin daha üstün olduğu, e-skuterlerin ise önemli bir paya sahip olduğu görülmektedir. Mikromobilite araçlarının müşteri tercihleri doğrultusunda değerlendirilmesi, şehir planlamacıları ve politika yapıcılar için önemli bilgiler sunmaktadır. Bu çalışma, mikromobilite çözümlerinin altyapı ve düzenlemelerinin geliştirilmesine rehberlik edebilir ve şehir içi ulaşımın sürdürülebilirliğini artırabilir. Elde edilen bulgular, kullanıcıların tercihlerini belirlemede ve pazarlama stratejilerini geliştirmede önemli bir kılavuz sunmaktadır. Bisiklet ve e-bisiklet gibi araçlar, kullanıcılar arasında yüksek talep görebilirken, moped ve e-skuter gibi araçlar da farklı kullanım senaryolarına uygunlukları nedeniyle dikkate değerdir.

Keywords

References

  1. Abduljabbar, R.L., Liyanage, S., Dia, H., 2021. The role of micro-mobility in shaping sustainable cities: A systematic literature review. Transportation Research Part D: Transport and Environment 92, 102734. https://doi.org/10.1016/j.trd.2021.102734
  2. Alemdar, K.D., Kaya, Ö., Canale, A., Çodur, M.Y., Campisi, T., 2021. Evaluation of Air Quality Index by Spatial Analysis Depending on Vehicle Traffic during the COVID-19 Outbreak in Turkey. Energies 14. https://doi.org/10.3390/en14185729
  3. Alemdar, K.D., Kaya, Ö., Çodur, M.Y., 2020. A GIS and microsimulation-based MCDA approach for evaluation of pedestrian crossings. Accident Analysis and Prevention 148. https://doi.org/10.1016/j.aap.2020.105771
  4. Alonso, J.A., Lamata, M.T., 2006. Consistency in the Analytic Hierarchy Process: A New Approach. International Journal of Uncertainty, Fuzziness and Knowledge-Based Systems 14, 445–459. https://doi.org/10.1142/s0218488506004114
  5. Altın, H., 2021. Application of the Copras Method in the Decision-Making Process. Ekonomi İşletme ve Maliye Araştırmaları Dergisi 3, 136–155. https://doi.org/10.38009/ekimad.929844
  6. Bakioglu, G., Atahan, A.O., 2021. AHP integrated TOPSIS and VIKOR methods with Pythagorean fuzzy sets to prioritize risks in self-driving vehicles. Applied Soft Computing 99, 106948. https://doi.org/10.1016/j.asoc.2020.106948
  7. Calan, C., Sobrino, N., Vassallo, J.M., 2024. Understanding Life-Cycle Greenhouse-Gas Emissions of Shared Electric Micro-Mobility: A Systematic Review. Sustainability (Switzerland) 16. https://doi.org/10.3390/su16135277
  8. Choi, D.H., Ahn, B.S., 2009. Eliciting customer preferences for products from navigation behavior on the web: A multicriteria decision approach with implicit feedback. IEEE Transactions on Systems, Man, and Cybernetics Part A:Systems and Humans 39, 880–889. https://doi.org/10.1109/TSMCA.2009.2018636

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Transportation and Traffic, Transportation Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 1, 2024

Submission Date

May 29, 2024

Acceptance Date

September 16, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 14 Number: 4

APA
Kaya, Ö. (2024). Şehir İçi Ulaşımda Sürdürülebilir Mikromobilite: Müşteri Tercihlerine Dayalı Bir İnceleme. Journal of the Institute of Science and Technology, 14(4), 1576-1589. https://doi.org/10.21597/jist.1491968
AMA
1.Kaya Ö. Şehir İçi Ulaşımda Sürdürülebilir Mikromobilite: Müşteri Tercihlerine Dayalı Bir İnceleme. J. Inst. Sci. and Tech. 2024;14(4):1576-1589. doi:10.21597/jist.1491968
Chicago
Kaya, Ömer. 2024. “Şehir İçi Ulaşımda Sürdürülebilir Mikromobilite: Müşteri Tercihlerine Dayalı Bir İnceleme”. Journal of the Institute of Science and Technology 14 (4): 1576-89. https://doi.org/10.21597/jist.1491968.
EndNote
Kaya Ö (December 1, 2024) Şehir İçi Ulaşımda Sürdürülebilir Mikromobilite: Müşteri Tercihlerine Dayalı Bir İnceleme. Journal of the Institute of Science and Technology 14 4 1576–1589.
IEEE
[1]Ö. Kaya, “Şehir İçi Ulaşımda Sürdürülebilir Mikromobilite: Müşteri Tercihlerine Dayalı Bir İnceleme”, J. Inst. Sci. and Tech., vol. 14, no. 4, pp. 1576–1589, Dec. 2024, doi: 10.21597/jist.1491968.
ISNAD
Kaya, Ömer. “Şehir İçi Ulaşımda Sürdürülebilir Mikromobilite: Müşteri Tercihlerine Dayalı Bir İnceleme”. Journal of the Institute of Science and Technology 14/4 (December 1, 2024): 1576-1589. https://doi.org/10.21597/jist.1491968.
JAMA
1.Kaya Ö. Şehir İçi Ulaşımda Sürdürülebilir Mikromobilite: Müşteri Tercihlerine Dayalı Bir İnceleme. J. Inst. Sci. and Tech. 2024;14:1576–1589.
MLA
Kaya, Ömer. “Şehir İçi Ulaşımda Sürdürülebilir Mikromobilite: Müşteri Tercihlerine Dayalı Bir İnceleme”. Journal of the Institute of Science and Technology, vol. 14, no. 4, Dec. 2024, pp. 1576-89, doi:10.21597/jist.1491968.
Vancouver
1.Ömer Kaya. Şehir İçi Ulaşımda Sürdürülebilir Mikromobilite: Müşteri Tercihlerine Dayalı Bir İnceleme. J. Inst. Sci. and Tech. 2024 Dec. 1;14(4):1576-89. doi:10.21597/jist.1491968

Cited By