Research Article

Sıçan Testis Dokusunda Siklofosfamid ile Tetiklenen Apoptoz, Nekroz ve Otofaji Yollarının Modülasyonunda Koenzim Q10'un Koruyucu Rolü

Volume: 15 Number: 3 September 1, 2025
EN TR

Sıçan Testis Dokusunda Siklofosfamid ile Tetiklenen Apoptoz, Nekroz ve Otofaji Yollarının Modülasyonunda Koenzim Q10'un Koruyucu Rolü

Abstract

Siklofosfamid (CPC) kanser tedavisinde sıklıkla kullanılan en eski antikanser ilaçlarından biridir. CPC’nin testis, spermatogenez, üreme hormonları üzerinde olumsuz etkileri olduğu bilinmektedir. Bu çalışma, infertilite tedavisinde kullanılan ve testis ile seminal sıvıda doğal olarak bulunan Koenzim Q10’un (CoQ10), CPC'nin testis dokusunda oluşturduğu hasarın onarılmasına etkisini belirlemeyi amaçlamıştır. 30 Albino Wistar erkek sıçan, her grupta 6 hayvan olacak şekilde 5 gruba [Kontrol, Siklofosfamid (CPC), Koenzim Q10 (CoQ10), CPC + CoQ10-I (CQ-I), CPC + CoQ10-II (CQ-II)] ayrıldı. Apoptotik (kaspaz-8, kaspaz-9, kaspaz-3, BAX, BCL2, ve BAK1), otofajik (ATG3, ATG5 ve LC3) ve nekrotik (RIPK1) hücre ölüm mekanizmalarındaki kavşak genlerin mRNA ekspresyon düzeyleri belirlendi. Toplam mRNA'dan cDNA sentezlendi. mRNA gen ekspresyon seviyeleri RT-qPCR ile tespit edildi. Tüm grup çalışmaları için p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. CPC’nin kontrol grubuna göre kaspaz-9, kaspaz-3 ve BAK1 mRNA düzeylerini artırdığı tespit edilmiştir (p<0.05). CPC ile birlikte CoQ10 uygulandığında, kaspaz-9, kaspaz-3 ve BAK1 genlerinin ekspresyon seviyelerini düşürdüğü (p<0.05) tespit edilmiştir. Ayrıca, BCL-2 gen ekspresyonunda istatistiksel olarak anlamlı bir artış (p<0.05) gözlemlenmiştir. Hem kontrol grubuna hem de CPC grubuna kıyasla CoQ10 uygulamasının BAX/BCL-2 oranını istatistiksel olarak azalttığı (p<0.05) ortaya konulmuştur. CPC, ATG3 ve LC3 mRNA ekspresyonunu düşürmüş, ancak CPC ile birlikte CoQ10 uygulaması LC3 ekspresyonunu artırmıştır (p<0.05); ayrıca RIPK1 seviyesi CQ-I grubunda CPC'ye göre azalmıştır (p<0.05). Sonuç olarak, CoQ10’un, siklofosfamidin (CPC) neden olduğu apoptozu düşürdüğü, otofajiyi düzenlendiği ve nekroptozu önlemede rol oynadığı ve hücre sağkalımını desteklediği tespit edilmiştir. Ancak klinik uygulamalar için daha geniş ve uzun vadeli çalışmalar gerekmektedir.

Keywords

References

  1. Abdi, M., Fadaee, M., Jourabchi, A., Karimzadeh, H., & Kazemi, T. (2024). Cyclophosphamide-Induced Infertility and the Impact of Antioxidants. American journal of reproductive immunology (New York, N.Y. : 1989), 92(6), e70014. https://doi.org/10.1111/aji.70014
  2. Ahlmann, M., & Hempel, G. (2016). The effect of cyclophosphamide on the immune system: Implications for clinical cancer therapy. Cancer Chemotherapy and Pharmacology, 78(4), 661-671. https://doi.org/10.1007/s00280-016-3152-1
  3. Barcelos, I. P. de., & Haas, R. H. (2019). CoQ10 and aging. Biology, 8(2), 28. https://doi.org/10.3390/biology8020028
  4. Bentinger, M., et al. (2007). The antioxidant role of coenzyme Q. Mitochondrion, 7(S41-S50).
  5. Brock, N., & Wilmanns, H. (1958). Effect of a cyclic nitrogen mustard-phosphamidester on experimentally induced tumors in rats; chemotherapeutic effect and pharmacological properties of B518 ASTA [German]. Deutsche Medizinische Wochenschrift, 83, 453-458.
  6. Cao, Y., Wang, X., Li, S., Wang, H., Yu, L., & Wang, P. (2017). The effects of L-carnitine against cyclophosphamide-induced injuries in mouse testis. Basic & Clinical Pharmacology & Toxicology, 120(2), 152-158. https://doi.org/10.1111/bcpt.12679
  7. Chomczynski, P., & Mackey, K. (1995). Modification of the TRIZOL reagent procedure for isolation of RNA from polysaccharide-and proteoglycan-rich sources. Biotechniques, 19(6), 942-945.
  8. Diemer, T., Allen, J. A., Hales, K. H., & Hales, D. B. (2003). Reactive oxygen disrupts mitochondria in MA-10 tumor Leydig cells and inhibits steroidogenic acute regulatory (StAR) protein and steroidogenesis. Endocrinology, 144(7), 2882-2891. https://doi.org/10.1210/en.2002-0090

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Biochemistry and Cell Biology (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

August 31, 2025

Publication Date

September 1, 2025

Submission Date

February 24, 2025

Acceptance Date

April 11, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 15 Number: 3

APA
Yüksek, V., Dede, S., Usta, A., & Koşal, V. (2025). Sıçan Testis Dokusunda Siklofosfamid ile Tetiklenen Apoptoz, Nekroz ve Otofaji Yollarının Modülasyonunda Koenzim Q10’un Koruyucu Rolü. Journal of the Institute of Science and Technology, 15(3), 798-808. https://doi.org/10.21597/jist.1646028
AMA
1.Yüksek V, Dede S, Usta A, Koşal V. Sıçan Testis Dokusunda Siklofosfamid ile Tetiklenen Apoptoz, Nekroz ve Otofaji Yollarının Modülasyonunda Koenzim Q10’un Koruyucu Rolü. J. Inst. Sci. and Tech. 2025;15(3):798-808. doi:10.21597/jist.1646028
Chicago
Yüksek, Veysel, Semiha Dede, Ayşe Usta, and Volkan Koşal. 2025. “Sıçan Testis Dokusunda Siklofosfamid Ile Tetiklenen Apoptoz, Nekroz Ve Otofaji Yollarının Modülasyonunda Koenzim Q10’un Koruyucu Rolü”. Journal of the Institute of Science and Technology 15 (3): 798-808. https://doi.org/10.21597/jist.1646028.
EndNote
Yüksek V, Dede S, Usta A, Koşal V (September 1, 2025) Sıçan Testis Dokusunda Siklofosfamid ile Tetiklenen Apoptoz, Nekroz ve Otofaji Yollarının Modülasyonunda Koenzim Q10’un Koruyucu Rolü. Journal of the Institute of Science and Technology 15 3 798–808.
IEEE
[1]V. Yüksek, S. Dede, A. Usta, and V. Koşal, “Sıçan Testis Dokusunda Siklofosfamid ile Tetiklenen Apoptoz, Nekroz ve Otofaji Yollarının Modülasyonunda Koenzim Q10’un Koruyucu Rolü”, J. Inst. Sci. and Tech., vol. 15, no. 3, pp. 798–808, Sept. 2025, doi: 10.21597/jist.1646028.
ISNAD
Yüksek, Veysel - Dede, Semiha - Usta, Ayşe - Koşal, Volkan. “Sıçan Testis Dokusunda Siklofosfamid Ile Tetiklenen Apoptoz, Nekroz Ve Otofaji Yollarının Modülasyonunda Koenzim Q10’un Koruyucu Rolü”. Journal of the Institute of Science and Technology 15/3 (September 1, 2025): 798-808. https://doi.org/10.21597/jist.1646028.
JAMA
1.Yüksek V, Dede S, Usta A, Koşal V. Sıçan Testis Dokusunda Siklofosfamid ile Tetiklenen Apoptoz, Nekroz ve Otofaji Yollarının Modülasyonunda Koenzim Q10’un Koruyucu Rolü. J. Inst. Sci. and Tech. 2025;15:798–808.
MLA
Yüksek, Veysel, et al. “Sıçan Testis Dokusunda Siklofosfamid Ile Tetiklenen Apoptoz, Nekroz Ve Otofaji Yollarının Modülasyonunda Koenzim Q10’un Koruyucu Rolü”. Journal of the Institute of Science and Technology, vol. 15, no. 3, Sept. 2025, pp. 798-0, doi:10.21597/jist.1646028.
Vancouver
1.Veysel Yüksek, Semiha Dede, Ayşe Usta, Volkan Koşal. Sıçan Testis Dokusunda Siklofosfamid ile Tetiklenen Apoptoz, Nekroz ve Otofaji Yollarının Modülasyonunda Koenzim Q10’un Koruyucu Rolü. J. Inst. Sci. and Tech. 2025 Sep. 1;15(3):798-80. doi:10.21597/jist.1646028